Miljoenenfactuur dreigt voor subsidies gascentrales

Minister van Energie Marie Christine Marghem ©BELGA

De energieregulator CREG bevestigt in een rapport dat het subsidiemechanisme voor gascentrales veel duurder kan uitvallen dan aangenomen. De kosten dreigen op te lopen tot 940 miljoen euro per jaar.

Om de sluiting van de kerncentrales op te vangen werkt minister van Energie Marie Christine Marghem (MR) aan een steunmechanisme voor nieuwe elektriciteitscentrales. Het capaciteitsmechanisme (CRM) moet ertoe bijdragen dat tegen 2025 voldoende gascentrales gebouwd worden zodat het licht blijft branden. Maar de kostprijs loopt hoog op. In een rapport dat de CREG donderdagavond publiceerde, bevestigt de regulator nog eens dat de steun 614 tot 940 miljoen euro per jaar kan kosten over een periode van 15 jaar. De factuur zal bij de consument belanden.

Eerder dit jaar was er al controverse over de kostprijs van het steunmechanisme. De CREG had tijdens een vergadering met de distributienetbeheerder Elia en een kabinetsvertegenwoordiger van Marghem de kostenraming van 614 tot 940 miljoen euro per jaar naar voren geschoven. Marghem ontkende die cijfers in alle toonaarden. Ze sprak van een politieke coup en noemde het cijferwerk een puur persoonlijk initiatief van CREG-directielid Andreas Tirez, die volgens haar geen rugdekking genoot van het directiecomité. De minister hield het op een jaarlijkse kostprijs van 345 miljoen euro, zoals het studiebureau PwC in maart vorig jaar becijferde. Dat zou 15 euro op de energiefactuur van elk gezin zijn.

Factuur

Eind maart zette de CREG de puntjes op de i. Tijdens een hoorzitting in de Kamer bevestigde waarnemend directievoorzitter Koen Locquet dat de vork van 614 tot 940 miljoen euro wel degelijk het officiële CREG-standpunt vertolkte. De regulator neemt voor die schatting de subsidieniveaus die eerder in Polen en Ierland werden toegekend bij gelijkaardige steunmechanismen als referentie.

Als het bedrag gelijk verdeeld wordt tussen gezinnen en bedrijven, gaat het om jaarlijks tot 38,50 euro extra op de elektriciteitsfactuur. Om de concurrentiepositie van de bedrijven te sparen is echter te verwachten dat het zwaartepunt bij de particulieren belandt. In het scenario waarbij de gezinnen het volledige bedrag voor hun rekening nemen, zal hun elektriciteitsfactuur met 108 tot 165 euro stijgen.

De CREG staat dan ook niet te springen om het CRM steunmechanisme in te voeren. De bedoeling is dat in 2021 de eerste veiling plaatsvindt. Kandidaten om gascentrales te bouwen kunnen dan biedingen indienen met de steun die ze denken nodig te hebben om te investeren. Europa legt daarbij strenge eisen op. Om te vermijden dat nieuwe gascentrales worden bevoordeeld, moet het steunmechanisme openstaan voor heel de markt. Het resultaat is dat niet alleen nieuwe gascentrales subsidies krijgen, maar dat bestaande centrales die nu zonder subsidies draaien eveneens langs de kassa passeren. Dat verklaart meteen waarom de kostprijs in de honderden miljoenen loopt.

Strategische reserve

Een andere optie is te werken met een strategische reserve, zoals in het verleden tijdens probleemwinters gebeurde. Oude gascentrales die op het punt staan te sluiten, krijgen dan gericht financiering om nog langer beschikbaar te blijven voor momenten dat er te weinig stroom is. De kostprijs daarvan zou 210 miljoen euro per jaar bedragen, misschien zelfs minder als de capaciteitsbehoefte lager uitvalt. ‘Werken met een strategische reserve geniet onze voorkeur omdat het voor de consument minder kost dan CRM’, zegt CREG-woordvoerder Sophie Lenoble. ‘We vragen dat de deur wordt opengehouden om te zien of een strategische reserve niet volstaat.’

Het lijkt echter weinig waarschijnlijk dat de zaken nog veranderen. De kaderwet over het CRM-mechanisme is in de Kamer al goedgekeurd en Europa heeft al laten verstaan dat de strategische reserve een uitdovend verhaal is. De oude centrales zijn bovendien tot op de draad versleten.

Ook Marghem houdt vast aan het CRM-steunmechanisme. Via een woordvoerder laat ze weten akte genomen te hebben van de CREG-projecties. ‘Het is nu aan de volgende regering om de koers te bepalen en rekening houdend met de verschillende studies vast te leggen hoe de CRM afgebakend moet worden om de kosten te beperken.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect