‘Minimumbelasting moet er komen’

©Kristof Vadino

‘Niet de 0,4 procent was het probleem bij het loonoverleg, maar de boosheid over de Amazons.’ Peter Wouters (Beweging.net) wil dat België meewerkt aan een Europese digitaks en een minimumbelasting voor bedrijven.

Exact 100 jaar geleden verenigden de christelijke vakverenigingen, de werkliedenbonden en de ziekenfondsen zich onder de koepel ACW, de historische naam van Beweging.net. Een groot feest zit er niet in. Voor het tweede jaar op rij moeten de kopstukken vanavond speechen zonder livepubliek. ‘Jammer, maar op zijn minst kunnen we alweer een terras doen’, lacht Peter Wouters, die in 2017 Patrick Develtere afloste aan de top van de beweging.

Had u het eeuwfeest niet beter gevierd met een loonakkoord tussen de werkgevers en de vakbonden?

Peter Wouters: ‘Wij zijn altijd een groep geweest die graag akkoorden sluit, dus ja. Maar uit onze sociale geschiedenis heb ik geleerd dat het overleg tussen de werkgevers en de vakbonden nooit gemakkelijk geweest is, ook niet toen 75 jaar geleden de sociale zekerheid tot stand kwam.’

Toen was er geen coronacrisis.

Wouters: ‘Kijk, ook onze mensen wisten heus wel dat de loonwet door de huidige economische situatie een heel gematigd cijfer zou opleveren. Bij het recente interprofessioneel overleg was die norm van 0,4 procent loonsverhoging dan ook niet het echte probleem. Het echte probleem zit bij de economische ontsporingen die wereldwijd steeds flagranter worden, met digitale mastodonten als Amazon, die de kleinhandel kapotmaken, een recordomzet van 44 miljard euro draaien en 0 euro belastingen betalen. Die boosheid is verschoven naar de vergadertafel en is in de weg komen te liggen van een loonakkoord. Daarom zou de overheid beter iets doen aan die ontwrichtingen, zodat het loonoverleg over de kern van de zaak kan gaan.’

Dus voor u moet de loonwet niet op de schop?

Wouters: ‘Ik denk dat de tijd rijp is om de wet eens tegen het licht te houden. Als meerdere economen opmerken dat onze productiviteitsmotor sinds 1996 is beginnen te sputteren, dan moet je dat onderzoeken. In 2023 is er opnieuw een loonoverleg. De regering heeft dus de kans om daar werk van te maken. Ten gronde heb ik geen probleem met een loonnorm die gebaseerd is op een internationale vergelijking, op voorwaarde dat ook de fiscale concurrentie tussen de Europese lidstaten gecontroleerd wordt. Het een kan niet zonder het ander.’

Ik geloof dat Bart De Wever niet in zee wil gaan met het Vlaams Belang. Maar welke krachten komen vrij als ze in 2024 samen een Vlaamse meerderheid zouden hebben?

‘De slechtste positie die je kan hebben is die van een onmachtig land met een strenge loonnorm. Europa heeft dus veel werk om zich de kaas niet van het brood te laten eten door de Amerikaanse president Joe Biden, die applaus krijgt met zijn minimumbelasting voor bedrijven. En België moet volgens ons in Europa een sterke rol spelen in het uitwerken van die rechtvaardige fiscaliteit. Naast de minimumbelasting voor bedrijven denken we aan een digitaks. De verschuivingen naar onlineplatformen zijn indrukwekkend, maar het is even indrukwekkend hoe vlot die van de belastingradar kunnen verdwijnen. Zet dat eens af tegen bijvoorbeeld de inkomenstoets voor een sociale woning. Wie weinig heeft, wordt op de rooster gelegd. Bij wie veel heeft, gebeurt dat nauwelijks. Tegen dat soort onrechtvaardigheden zullen wij blijven strijden.’

Tiens, hebben jullie de meerwaardebelasting losgelaten?

Wouters: ‘Daar zijn toch al wat stappen gezet. De regering-De Croo is goed begonnen met de invoering van de nieuwe effectentaks. Het mag altijd meer zijn, maar wij zijn blij met het principe.’

U bent milder dan uw collega Marc Leemans van ACV. Na de ‘sociale horror’ van de Zweedse coalitie is het met Vivaldi ook niet goed genoeg, getuige de recente staking. Zijn de bonden hoegenaamd nog in staat tot compromissen?

Wouters: ‘Zowel Vlaams als federaal zijn de voorbije maanden sociale akkoorden gesloten die de positie van de werknemers in de gezondheidszorg structureel verbeteren. Het antwoord is dus ja. Maar je moet het grotere plaatje zien: de coronacrisis en de enorme putten die in de begroting zijn geslagen om de economie overeind te houden, maken het overleg een stuk uitdagender. Aan de ene kant zie je de werkgevers ballonnetjes oplaten over meer flexibiliteit, meer nachtwerk, ‘stop and go’-contracten, enzovoort. Aan de andere kant staat een groep werknemers die door de lockdown gewend geraakt is aan thuiswerken en een betere combinatie tussen werk en gezin wil. De conclusie is dat beide groepen bezig zijn met het vormgeven van de economie van de komende tien jaar en we dus opnieuw voor een grote strijd staan.’

Een staatshervorming mag geen ondoordachte politieke deal zijn. De afschaffing van de opkomstplicht bij lokale verkiezingen vinden wij een heel slechte beslissing.

Politiek wordt de staatshervorming de inzet van een strijd. Steunt u de lijn van CD&V dat de coronacrisis de nood aan een totale regionalisering van de gezondheidszorg heeft bewezen?

Wouters: ‘Wij zijn ons intern aan het voorbereiden op de debatten die eraan komen. Voor de financiering van de sociale zekerheid denken wij dat de inkomsten federaal moeten blijven binnenkomen, omdat de basis dan zo breed mogelijk blijft. Als bepaalde bevoegdheden verhuizen, dan is het voor ons vooral belangrijk hoe het model van medebeheer eruitziet en dat de evenwichten tussen de overheid, de werkgevers en de werknemers behouden blijven. Ik wil niet meewerken aan een hervorming die nog zo weinig hecks-and- balances door het middenveld bevat dat sociale verworvenheden eenzijdig door een slechte regering kunnen worden vernietigd.’

U bedoelt: als in 2024 een Vlaamse regering van het Vlaams Belang en de N-VA zou aantreden?

Wouters: ‘Dat zou een verschrikkelijk voorbeeld zijn, ja.’

Volgens N-VA-voorzitter Bart De Wever zal dat niet gebeuren.

Wouters: ‘Dat zei hij voor de verkiezingen van 2019 ook. Ik geloof hem, maar wie kan zeggen welke krachten vrijkomen op het moment dat ze in 2024 samen een meerderheid zouden hebben?’

Peter Wouters (51)

In 2017 volgde hij Patrick Develtere op als voorzitter van Beweging.net, het vroegere ACW.
Hij is een man van de basis. Hij begon zijn carrière bij de KWB en was daarna opleidingshoofd aan de Sociale School Heverlee (UCLL).
In januari 2020 sprak hij zijn voorkeur uit voor een regering met CD&V, de groenen en de socialisten.

Wat vindt u van het Zwitserland aan de Noordzee van CD&V-voorzitter Joachim Coens?

Wouters: ‘Als de coronacrisis iets bewezen heeft, is dat op cruciale momenten eenheid van commando nodig is. Dat vereist dus ook een hiërarchie der normen. In Zwitserland zit die hiërarchie ingebouwd in het staatsmodel, dus vinden wij dat een heel interessante piste. (lacht) Waar wij vooral geen zin in hebben, zijn ondoordachte politieke deals. De afschaffing van de opkomstplicht bij lokale verkiezingen bijvoorbeeld, vinden wij een heel slechte beslissing.’

Hoe zijn de banden met CD&V vandaag? Met Wouter Beke was de relatie al flink bekoeld en nu wil Coens de invloed van de standen op de lijstvorming nog eens inperken.

Wouters: ‘CD&V is opnieuw een goede gesprekspartner. Met Wouter had ik een correcte relatie, maar hij was de verpersoonlijking van het Zweedse regeerakkoord. Dat sierde hem, maar dat onze boodschappen daardoor vaak niet in vruchtbare grond vielen, deed de spanningen toenemen. Bij Joachim ligt de focus op de herpositionering van de partij, wat logisch is omdat hij nog maar pas bezig is. Maar de nieuwe accenten die hij daarbij legt, bijvoorbeeld over sociale duurzaamheid, zijn ook de onze. Ik heb er geen probleem mee dat hij ook de structuren wil moderniseren.’

Wat verwacht u nog van CD&V en de regering-De Croo over Arco? In het regeerakkoord komt een oplossing voor de coöperanten niet meer voor.

Wouters: ‘Ik heb het standpunt van de regering goed begrepen: men wil de rechtszaken afwachten die de coöperanten tegen de staat aangespannen hebben. Ik hoop dat men er nog werk van maakt, want het risico op een veroordeling is volgens mij groot.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud