'Misschien had ik wel premier kunnen worden, ja'

Johan Vande Lanotte ©Photo News

‘Had ik het heel leep gespeeld, dan kon ik misschien ooit premier geworden zijn. Maar ik had andere plannen.’ Informateur op rust Johan Vande Lanotte wordt mensenrechtenstrijder op het Gentse advocatenkantoor Van Steenbrugge. Zijn eerste doelwit: Erdogan.

Wekenlang was het tijdens de voortkabbelende informatieronde één van dé bronnen van speculatie: met welke job zou Johan Vande Lanotte (sp.a) beloond worden als de koninklijke opdracht van Didier Reynders (MR) en hemzelf erop zat? Het was sp.a-voorzitter John Crombez die begin september een einde maakte aan het gefluister over een mogelijk premierschap voor de gewezen ‘keizer van Oostende’. ‘Johan heeft al een andere carrièrewending genomen’, maakte Crombez toen bekend. En al veel langer dan iedereen dacht, zo blijkt nu.

'Het Grondwettelijk Hof had ook gekund. Maar dat is maar drie dagen per week werken en dus niks voor mij.'
Johan Vande Lanotte

‘Net op de dag dat de koning hem aanstelde als informateur, hadden Johan Vande Lanotte en ikzelf een eerste gesprek over een mogelijke samenwerking’, zegt de Gentse strafpleiter Walter Van Steenbrugge, bekend van zijn typerende haardos en van de strijd tegen seksueel misbruik in de kerk. Het was 31 mei, met name. En de twee ontmoetten elkaar tijdens de basketbalwedstrijd Oostende-Limburg. ‘Nog dezelfde avond hadden we al een principieel akkoord. Ik was op het spoor gebracht door jonge advocaten van ons kantoor die van Johan les hadden gekregen en me hadden verteld hoe geëngageerd hij als professor was als het op het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens aankwam. Zijn expertise op vlak van mensenrechten en zijn ervaring met onderhandelen zijn een heel belangrijke meerwaarde voor ons kantoor. Nu zullen we echt impact krijgen op internationale vraagstukken.’

Turkijetribunaal

Vande Lanotte wordt ‘senior legal counsel’ maar gaat zelf niet pleiten. ‘Ik zou 80 jaar oud zijn voor ik dat onder de knie zou hebben.’ Hij krijgt een heel andere opdracht: de oprichting van een Turkijetribunaal. Al jarenlang verdedigt het kantoor Van Steenbrugge Turkse gevangenen die willekeurig opgesloten zijn en sinds enige tijd is het ook de officiële verdediger van de leden van de Gülen-beweging, waarvan er na de mislukte coup zeker 32.000 leden in de cel zijn gegooid. ‘Iedereen die mij kent, weet dat ik geen radicaal ben. En dat ik vind dat rechters niet op het terrein van beleidsmakers moeten komen. Maar ik kan niet tegen het schenden van de mensenrechten. In Turkije is folteren, het intimideren van politieke tegenstanders en het inperken van de persvrijheid een systematische activiteit geworden. Met een Turkijetribunaal in mei 2020 in Genève willen we de gebundelde klachten onderzoeken met internationale topexperts. Uiteraard is het geen officieel proces, het gaat om het losweken van de internationale aandacht. De grootste vijand van de mensenrechten, is namelijk de stilte’, aldus Vande Lanotte.

De overstap naar de advocatuur betekent nu echt het einde van de politieke carrière van de minister van Staat, die vorig jaar het burgemeesterschap van Oostende verloor en in mei niet verkozen raakte als lijstduwer op de West-Vlaamse Kamerlijst. Er waren wel degelijk andere opties voor handen. Eén ervan: Erik Derycke opvolgen als rechter bij het Grondwettelijk Hof. ‘Dat had gekund, ja. Maar dan mocht ik maar drie dagen per week meer werken. Dat is niks voor mij. Ik moet volgend jaar al op pensioen als professor. En ik wil nog zeker tot mijn 70ste werken. Acht dagen op zeven? Zoiets, ja.’ En het premierschap? Is dat dan nooit een optie geweest voor de man die zowel met Elio Di Rupo als Bart De Wever close is? ‘Had ik het heel leep gespeeld, dan kon ik het misschien ooit geworden zijn. Maar ik wou het niet. Ik ben op 26 mei niet verkozen geraakt en sp.a is een kleine partij. Ik zou een machteloze premier geworden zijn.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect