Naar topambtenaren met juiste kleur?

©BELGA

De partijen die over een Zweedse coalitie onderhandelen, overwegen het Amerikaanse ‘spoils-systeem’ in te voeren in België. De bedoeling is dat ministers bij elke nieuwe federale regering hun eigen topambtenaar mogen kiezen. Door voor een topambtenaar met dezelfde politieke kleur te kiezen kan de regering meer invloed uitoefenen op de uitvoering van het beleid, is de redenering. Een akkoord is er nog niet. ‘Het is nog niet getrancheerd’, klinkt het.

Het systeem bestaat sinds jaar en dag in de Verenigde Staten. Na de verkiezing van een nieuwe president wordt het hele ambtelijke apparaat vervangen. Als het nieuwe systeem erdoor komt in België, betekent dat niet dat alle huidige topambtenaren meteen worden vervangen. Zij hebben vaak nog een contract van meerdere jaren. ‘Die contracten of de opzegvergoedingen in die contracten moeten worden gerespecteerd worden’, zegt een bron.

Dat een nieuwe regeringsploeg bij haar aantreden alle topjobs in de administratie zou invullen met partijgetrouwen, is nooit gezien in ons land. Wie vandaag een topjob bij de overheid wil, moet examens afleggen en officiële procedures doorlopen. Toch speelt ook in België de politiek een rol bij de benoeming van de topambtenaren. Een recent voorbeeld is de benoeming van de topman van de Rijksdienst voor Pensioenen. Die werd maandenlang geblokkeerd vanweg een vete tussen de PS en Open VLD.

De bedoeling van het systeem is dat alle benoemingen transparant gebeuren. Bijkomend voordeel is dat de Zweedse coalitie zo het aantal kabinetsmedewerkers kan verminderen. Want de ministers krijgen als het ware ‘een kabinetschef’ aan het hoofd van hun administratie.

Als de toekomstige regering-Peeters I dan toch 14 ministers zou tellen - twee meer dan de regering-Di Rupo, kunnen ze dat ‘verkopen’ door te benadrukken dat de kabinetten afslanken. Al wordt benadrukt dat het nog niet zeker is dat Peeters I uit 15 leden zal bestaan, een scenario waar de N-VA en MR niet voor staan te springen.

De invoering van het spoils-systeem kwam maandag aan bod toen de onderhandelaars zich bogen over het hoofdstuk ‘openbaar ambt’ van de formateursnota van Kris Peeters (CD&V) en Charles Michel (MR).

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud