Nederland eist 'Belgische' topjob bij Europese Investeringsbank op

©BELGA

Premier Michel claimde eind 2017 de prestigieuze post van vicevoorzitter bij de Europese Investeringsbank, maar anderhalf jaar later is nog altijd niemand benoemd. Den Haag eist nu dat de Europese topjob weer naar Nederland komt.

De Nederlandse diplomaat Pim Van Ballekom (VVD) wilde graag verlengingen spelen toen zijn zesjarige termijn als vicevoorzitter van de Europese Investeringsbank (EIB) eind 2017 afliep. Maar premier Charles Michel (MR) had andere plannen. Hij regelde met zijn Nederlandse collega Mark Rutte dat de Europese topjob in Belgische handen kwam. Het gaat immers om een Benelux-zitje, dat om beurten wordt ingevuld door België en Nederland.

Het vicevoorzitterschap werd gezien als een springplank voor vicepremier Didier Reynders (MR) om - in de voetsporen van de christendemocraat Philippe Maystadt - de nummer een van de EIB te worden. Maar toen bleek dat de Duitse liberaal Werner Hoyer geen minister zou worden en op post bleef als voorzitter van de instelling, was Reynders niet langer geïnteresseerd. Hij heeft zijn zinnen ondertussen gezet op de Raad van Europa, een assemblee in Straatsburg die vooral de naleving van de mensenrechten controleert.

Bewezen diensten

De N-VA had wel interesse in het vicevoorzitterschap van de EIB. N-VA-voorzitter Bart De Wever had twee kandidaten: Johan Van Overtveldt en Philippe Muyters, die als respectievelijk federale en Vlaamse minister van Financiën het juiste profiel hadden.

In diplomatieke kringen wordt erop gewezen dat er voor de regering-Michel nog maar één internationaal mandaat telt, en dat is het voorzitterschap van de Raad van Europa voor Didier Reynders.

De Wever wilde Muyters bedanken voor bewezen diensten, omdat hij in de begindagen van de N-VA als topman van het VEV (nu Voka) de Vlaams-nationalisten bijstond met sociaal-economische raad en daad. En twee legislaturen als minister in de Vlaamse regering zijn meer dan genoeg geweest voor Muyters.

De benoeming bij de EIB, met een lucratief verloningspakket, ging mee in de trommel van topjobs waarmee Michel een grote puzzel wilde leggen. De premier hield die voor het laatst, zodat alle partijen er belang bij hadden de rit uit te doen. Dat kon niet verhinderen dat de N-VA naar aanleiding van het VN-migratiepact de deur achter zich dichttrok. De regering-Michel ging in lopende zaken, waardoor niets meer in huis is gekomen van de grote politieke benoemingsronde.

Irritatie

In Den Haag sloeg de verbijstering over het ‘geknoei van die Belgen’ om in irritatie, blijkt uit een artikel dat eind februari in Elsevier Weekblad verscheen onder de kop ‘Belgische bravoure eindigt in blamage’. De Nederlandse minister van Financiën Wopke Hoekstra (CDA) schreef ook al een boze brief naar Brussel. De Belgische ambassadeur in Nederland, Dirk Achten, kreeg te horen dat Den Haag er niet mee kan lachen dat de belangen van Nederland bij de EIB door ‘Michels gepruts’ worden gehypothekeerd.

De Investeringsbank is belangrijk voor Nederland en België, omdat die leningen toekent voor grote infrastructuurwerken, zoals de Oosterweelverbinding.

De Investeringsbank is belangrijk voor Nederland en België, omdat die leningen toekent voor grote infrastructuurwerken, zoals de Oosterweelverbinding. Maar omdat er niemand meer op post is, is er ook niemand meer die kan opkomen voor de Nederlandse en Belgische belangen.

De vrees bestaat zelfs dat België en Nederland hun zitje bij de EIB kunnen verliezen. Polen staat te popelen om bij een brexit het Britse aandeel bij de instelling over te nemen, waarbij diplomaten niet uitsluiten dat de Polen dan ook de leegstaande Belgisch-Nederlandse post van vicegouverneur willen inpalmen.

Geduld is op

Het geduld van Nederland is op, temeer omdat het ook in andere diplomatieke dossiers verkeerd is gelopen. Michel had al kwaad bloed gezet door de Franstalige diplomaat Thomas Antoine aan het hoofd van de Benelux te droppen.

Bij de herziening van het Benelux-verdrag had Den Haag ermee ingestemd dat de secretaris-generaal niet langer een Nederlander moest zijn, als het maar een Nederlandstalige zou zijn. Er was afgesproken dat vicesecretaris-generaal Luk Willems (Open VLD) de nummer een zou worden.

Maar Michel staat onder druk om meer Franstaligen in internationale topfuncties te krijgen. Dat heeft de geplande politieke opwaardering van de Benelux meteen gehypothekeerd en de relaties met Den Haag danig doen bekoelen.

Tijdelijke oplossing

De ergernis van Den Haag vertaalde zich in een diplomatieke demarche om de post van vicegouverneur bij de EIB terug te eisen. Er is een voorstel gedaan voor een tijdelijke oplossing, waarbij een Nederlander op de lege stoel gaat zitten voor de resterende termijn, in afwachting dat Nederland ook de daaropvolgende termijn van zes jaar weer het mandaat zou opnemen.

De Belgische ambassadeur in Nederland, Dirk Achten, kreeg te horen dat Den Haag er niet mee kan lachen dat de Nederlandse belangen bij de EIB door het ‘gepruts’ van Michel worden gehypothekeerd.

Er zijn daarover op het hoogste niveau discrete onderhandelingen geweest, maar Michel en minister van Financiën Alexander De Croo (Open VLD) willen de post niet weggeven. ‘Het mandaat is en blijft voor België’, luidt het in regeringskringen.

Michel heeft inmiddels ook een brief geschreven naar de voorzitter van de EIB om een tijdelijke Belgische oplossing voor te stellen. Een definitieve oplossing kan er dan komen na de verkiezingen van 26 mei, tijdens de regeringsonderhandelingen over de verdeling van de postjes.

Een job telt

Alleen is de kans groot dat die onderhandelingen zeker op het federale niveau lang zullen aanslepen, waardoor Nederland de druk nog zal opvoeren en België alsnog de Europese topjob uit handen dreigt te moeten geven.

In diplomatieke kringen wordt er ook op gewezen dat er voor de Belgische regering nog maar één job telt, en dat is die voor Didier Reynders als secretaris-generaal van de Raad van Europa. Elke andere claim op een internationaal mandaat, zoals het vicevoorzitterschap bij de Europese Investeringsbank, dreigt de kansen van Reynders te verkleinen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect