Nederlands onderzoek mislukte Fyra-avontuur naar parlement

©ANP

Maandag starten in het Nederlandse parlement de openbare verhoren over de geplaagde hogesnelheidslijn Fyra. Twee jaar nadat de laatste Fyra door Nederland reed.

De V250-trein van de Italiaanse bouwer AnsaldoBreda was de 'grote belofte' op het spoor. Treinreizigers zouden vanaf december 2012 binnen no time van Amsterdam naar Brussel kunnen reizen. Maar de Nederlandse en Belgische spoorwegen kwamen bedrogen uit: de treinen hadden meteen last van vertragingen en uitval vanwege grote technische mankementen. Zo waren er continu softwareproblemen en was de trein 's winters niet opgewassen tegen het ijs op de rails. Niet veel later besloot zowel België als Nederland de 'onvoldoende betrouwbare' Fyra definitief van het spoor te halen.

Een langlopend getouwtrek over wie verantwoordelijk is voor het drama volgde. De zestien Fyra's stonden verspreid over Amsterdam stil en een nieuwe bestelling treinen werd geannuleerd. De NS stelde de Italiaanse fabrikant verantwoordelijk. Die wilde echter niks weten van de kritiek. Staatssecretaris Wilma Mansveld (Spoor) moest ondertussen meerdere keren tekst en uitleg geven over het debacle.

Uiteindelijk gingen de treinen terug naar de fabriek in Italië en kreeg de NS 125 miljoen euro terug, zodat het verlies flink werd beperkt tot een waardeverlies van 88 miljoen euro. Dat bedrag is relatief: volgens CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg heeft het Fyra-project zeker 10,8 miljard euro gekost, inclusief de aanleg van het spoor. Dat is een fors bedrag voor een trein die uiteindelijk niet reed.

De Tweede Kamer, de Nederlandse Kamer van Volksafgevaardigden, besloot een enquêtecommissie in het leven te roepen om de zaak te onderzoeken. De enquête moet meer opheldering geven over het aanbestedingsproject, het afgeven van vergunningen, de besluitvorming en de rol van de overheid. De commissie heeft eerst feitenonderzoek gedaan en achter gesloten deuren gesproken met ruim tachtig mensen die betrokken zijn geweest bij de snelle trein.

Vanaf maandag volgen de openbare verhoren met de hoofdrolspelers, onder wie enkele oud-ministers. Een parlementaire enquête is het zwaarste onderzoeksinstrument van het parlement om de waarheid over iets boven tafel te krijgen. Genodigden zijn verplicht te verschijnen en moeten een eed afleggen. De verhoren gaan vier weken duren. In het onderzoek komen tevens de rol van de Tweede Kamer en de samenwerking met de Belgische partijen aan de orde.

In België heeft het Rekenhof zijn Fyra-onderzoek in oktober vorig jaar gestaakt, negen maanden nadat het openbaar ministerie er al een streep onder trok. Toen luidde het dat het onderzoek, door gebrekkige medewerking van NS en NMBS, net als de Fyra amper vooruit raakte.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud