Ook sp.a wil boter bij de vis van Lachaert

©BELGA

Sp.a maakt van de existentiële twijfel van CD&V gebruik om haar prijs op te drijven voor ze op de Vivaldi-trein springt. Voor Egbert Lachaert wordt het nog stevig pokeren als hij vrijdag niet met lege handen naar de koning wil.

Als het van Open VLD, MR, Groen, Ecolo en de facto ook de PS afhangt, dan wordt dit weekend al een bladzijde omgeslagen in de ellendige onderhandelingssaga. Na een impasse van meer dan 460 dagen wordt dan voor het eerst een echte formatie aangevat.

Bij koninklijk opdrachthouder Egbert Lachaert gaat de voorkeur nog altijd uit naar een Vivaldi-coalitie met CD&V. Maar de paars-groene partijen gaan niet blijven wachten op Joachim Coens, die afgelopen weekend tegen alle verwachtingen in opdook bij een overleg met de zeven betrokken partijen, maar daarna weer de handrem optrok toen hij maandag met een nog altijd volstrekt verdeeld partijbestel geconfronteerd werd.

Coens en de federale fractie lijken geneigd te springen omdat het land een regering nodig heeft en een oppositiekuur naast N-VA en Vlaams Belang weinig kansen biedt om uit de verf te komen. Maar de topministers en de Vlaamse fractie vrezen vooral dat de partij binnen een progressieve regering platgewalst wordt in een permanente oorlog tussen links en rechts en tussen federaal en Vlaanderen.

Abortus

De crisissfeer die maandagavond ontstond toen Coens een beslissend partijbestuur afblies omdat het was uitgelekt, werd gedempt tijdens het overleg met de absolute partijtop. ‘Het was eigenlijk nog vrij gemoedelijk. We zijn het er allemaal over eens dat Lachaert moet bewijzen dat hij er ons echt bij wil’, zegt een aanwezige.

Concreet betekent dat dat de liberaal zijn eerder vage preformatienota op meerdere vlakken moet aanscherpen. Lachaert denkt er aan om twee ministers aan te duiden, die samen met het parlement een staatshervorming in 2024 moeten voorbereiden. Maar CD&V vraagt een concreet menu en wil dat zaken die met een gewone meerderheid kunnen gerealiseerd worden - een vliegwet, een fusie van de Brusselse politiezones - er meteen komen.

Bij de Vlaamse socialisten valt bijna openlijk te horen dat ze heimwee hebben naar de paars-gele deal die Paul Magnette en Bart De Wever deze zomer sloten.

CD&V blijft ook hameren op garanties rond het niet uitbreiden van de abortuswet. De andere partijen begrijpen dat niet goed. Bij liberalen en groenen valt al een tijdje te horen dat de beoogde termijn van 18 weken geen must is. ‘Mocht Joachim Coens zondag wat langer gebleven zijn, had hij kunnen vaststellen dat er een groot respect is tussen onderhandelaars. Er is een grote behoefte om te breken met de cultuur van kibbelen en elkaar niks gunnen van de regering-Michel.’

Maar bij CD&V heerst wantrouwen. ‘In een coalitie waar partijen mathematisch overbodig zijn, riskeer je altijd tegen de muur gezet te worden. Bovendien boezemt het parcours van de heer Bouchez rond abortus weinig vertrouwen in', klinkt het in het Vlaams parlement. CD&V wil ook garanties dat het migratiebeleid niet wordt afgezwakt onder invloed van Ecolo.

Garanties

Dat CD&V weer wat moed lijkt te hebben getankt, kan niet losgezien worden van de houding van de Vlaamse socialisten. Ook die besloten maandag op hun partijbureau tegengas te geven tegen de nota van Lachaert. Die kleurt te weinig rood. De twijfel van CD&V geeft sp.a de marge om haar prijs stevig op te drijven en vice versa. Zo worden concrete garanties geëist dat de laagste pensioenen deze legislatuur naar 1.500 euro verhoogd worden en dat in de gezondheidszorg een groeivoet komt die hoger ligt dan 2,5 procent, terwijl Lachaert eerder aan 1,5 procent denkt.

De socialisten blijven ook hameren op eerlijke fiscaliteit. Nochtans valt her en der te horen dat een meerwaardebelasting definitief van tafel is. Het frappante is dat bij de Vlaamse socialisten bijna openlijk valt te horen dat ze heimwee hebben naar de paars-gele deal die Paul Magnette (PS) en Bart De Wever (N-VA) deze zomer sloten. De Wever deed toen zoveel linkse toegevingen, dat het maar moeilijk is om nu vrede te nemen met minder.

Het premierschap aan CD&V geven om Vivaldi mogelijk te maken, lijkt voor Open VLD geen optie.

De bijkomende eisen van CD&V en sp.a dwingen Egbert Lachaert er bijna toe een pendeldiplomatie op gang te trekken nog voor de formatie is begonnen. Voor elke communautaire of sociale toegeving die hij doet, moet hij achterom kijken of de groenen en de MR nog mee zijn. Het leidt tot wat wrevel. ‘Ooit moet je elkaar toch eens vastpakken.’

De vraag is ook hoeveel marge voor toegevingen de blauwe voorzitter in zijn eigen partij nog heeft. Niet oneindig, al is er wel één groot verschil met CD&V: Lachaert heeft zijn partijkaders op één lijn gekregen. Zelfs de meest rechtse stemmen in het nationale bestuur maken de analyse dat er met de N-VA nog heel moeilijk zaken te doen zijn. Het besef dat dit wel eens tot een jarenlang spervuur van ontevreden donkerblauwe militanten kan leiden, is groot. Maar Open VLD denkt dat een centrumbeleid zonder gekibbel en ideologische oorlogen ook tot een beloning van de kiezer kunnen leiden. Om dat te verzilveren wordt Alexander De Croo in stelling gebracht voor de Zestien. Het premierschap aan CD&V geven om Vivaldi mogelijk te maken, lijkt geen optie.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud