Advertentie
analyse

Op de tafel van De Croo: lagere energiefactuur, beetje meer flexibiliteit en een lastenknip

Vicepremier Frank Vandenbroucke (Vooruit) toonde zich maandag tegen een energiecheque voor iedereen. Die lijkt er ook niet te zullen komen. ©BELGA

Premier Alexander De Croo hoopt dinsdag in de Kamer uit te pakken met een begrotingsdeal. In de maak: een lagere energiefactuur, een flexibeler arbeidsmarkt, een lastenknip en een inscheeptaks op korte vluchten.

Dinsdag om 14 uur wordt premier Alexander De Croo (Open VLD) in de Kamer verwacht voor zijn State of the Union, maar het ziet er niet naar uit dat hij daar nog een nachtje over zal kunnen slapen. Maandagavond lagen nog zo veel knelpunten over de begroting, de arbeidsmarkthervormingen, een eerste aanzet tot een fiscale hervorming en investeringen in duurzaamheid en digitalisering op tafel dat een akkoord volgens meerdere bronnen maar deze nacht of in de vroege ochtend wordt verwacht.

1. Energiefactuur

Een netelige kwestie die wel stilaan uitgeklaard lijkt, is het antwoord van de regering op de stijgende energieprijzen. Na alle voorstellen - van een energiecheque van 100 euro voor iedereen tot een winterkorting - tekenen de contouren van een compromis zich af. Daarbij is het duidelijk dat een lineaire korting of cheque voor iedereen - dus ook voor wie dat niet nodig heeft - er niet komt.

Het uitgebreide sociaal tarief, dat 1 miljoen gezinnen een korting geeft die kan oplopen tot 700 euro per jaar, wordt verlengd tot het begin van de lente. Het oorspronkelijke sociale tarief, waar 500.000 gezinnen recht op hebben, blijft structureel doorlopen. Daarbovenop komt nu een extra eenmalige tegemoetkoming van zowat 80 euro. Die moet dienen om de prijsstijging van het sociaal tarief op te vangen.

80
Extra tegemoetkoming
Om de hoge energiefactuur te counteren komt er een extra eenmalige tegemoetkoming van zowat 80 euro voor de meest kwetsbare mensen, die al onder het sociaal tarief vallen.

Vanaf volgend jaar komt er ook een structurele hervorming van de stroomfactuur. Alle federale heffingen zouden dan uit de factuur gegooid worden en vervangen worden door een accijns. Volgens berekeningen van minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen) zou dat resulteren in een korting van 30 tot 50 euro per jaar voor een gezin.

2. Arbeidsmarkt

In hun regeerakkoord spraken de meerderheidspartijen de ambitie uit dat tegen 2030 acht op de tien 20- tot 64-jarigen aan de slag zijn. Nu ligt die werkzaamheidsgraad op 70 procent. Naar hervormingen om dat doel te bereiken is het zoeken in het regeerakkoord, maar daar moet nu verandering in komen. Op tafel ligt een hele serie maatregelen die mensen moeten aanzetten een opleiding voor een knelpuntberoep te volgen.

Gevoeliger liggen hervormingen die moeten leiden tot een flexibeler arbeidsmarkt. De mogelijkheid om de 38 urenweek in een vierdagenweek te proppen ligt op tafel, al zijn Ecolo en de PS tegen. Werknemers zouden dan weer een recht op telewerk krijgen, dat de werkgever alleen kan weigeren als hij dat nadrukkelijk motiveert.

Tegelijk blijft het de bedoeling de regels voor nachtarbeid in de e-commerce te versoepelen. Officieel begint de nacht om 20 uur ’s avonds. Willen bedrijven nadien werken, moeten ze daarover een akkoord sluiten met de vakbonden. Om een deal te sluiten moeten bedrijven allerhande premies ophoesten, waardoor het een duur verhaal wordt.

Zeker de liberalen willen de regels voor nachtarbeid versoepelen. Er wordt vooral gekeken naar de periode tussen 20 uur ’s avonds en middernacht, wat herdoopt zou worden tot avondwerk. Nu is het akkoord van alle vakbonden in het bedrijf nodig om ’s avonds te werken. Een optie is dat het fiat van één bond volstaat. Een andere mogelijkheid is dat werknemers los van een akkoord met de vakbonden er zelf voor kunnen kiezen ’s avonds te werken. Voor de PS ligt dat gevoelig, omdat het de normale gang van zaken in het sociaal overleg ondermijnt.

2,5%
Sanctie langdurig zieken
Langdurig zieken die hun re-integratie blokkeren, dreigen 2,5 procent van hun uitkering te verliezen.

Ook wordt bekeken hoe langdurig zieken die nog kunnen werken beter naar de werkvloer kunnen worden begeleid. Daarbij is het de bedoeling de re-integratietrajecten te verbeteren. Er komen allicht ook sancties voor wie er de kantjes af loopt. Het gaat om werknemers die de verplichte vragenlijsten rond de re-integratie weigeren in te vullen of een gesprek over re-integratie weigeren. Zolang zij de re-integratie blokkeren, dreigen ze 2,5 procent van hun uitkering te verliezen. Ook bedrijven die opvallend meer langdurig zieken tellen en ziekenfondsen die onvoldoende inzetten op de re-integratie van langdurig zieken zouden een sanctie kunnen krijgen.

Een laatste opmerkelijk idee is het afschaffen van het doktersbriefje bij een korte afwezigheid. Het plan is werknemers toe te staan tot drie keer per jaar één dag afwezig te blijven zonder een medisch attest. Een alternatief is dat werknemers één keer drie dagen zonder zo’n briefje kunnen thuisblijven. Onderzoek wijst uit dat er geen impact is op het ziekteverzuim, maar Open VLD is beducht voor misbruiken.

3. Begroting en fiscaliteit

De energiemaatregelen en de hervormingen op de arbeidsmarkt hangen samen met een breder relanceplan. Het plan is voor 1 miljard euro nieuwe investeringen te doen, vooral in klimaatmaatregelen. Tegelijk wordt bekeken hoe de groei verder kan worden gestimuleerd - zo ligt de uitbreiding van de taxshelter voor starters en groeiers op tafel.

De mogelijkheden zijn niet eindeloos, want het blijft de bedoeling het begrotingstekort (beperkt) terug te dringen. De Croo legde bij aanvang van de begrotingsbesprekingen een globale inspanning van 2 miljard op tafel: 1 miljard als vaste jaarlijkse inspanning en 1 miljard als variabele voor 2022. In de feiten ging het echter om een bijkomende oefening van een goeie 800 miljoen, want heel wat maatregelen werden al van bij de start van de regering in gang gezet en de effectentaks is in zijn eentje al goed voor 430 miljoen fiscale inkomsten.

Een van de maatregelen waarvoor maandag nog altijd geld gezocht wordt, is de lastenverlaging voor werknemers die minister van Financiën Vincent Van Peteghem op tafel heeft gelegd.

Her en der valt te horen dat de oefening uitgebreid is naar 2,4 miljard, omdat ook heel wat nieuw beleid gefinancierd moet worden. Maar dat maakt de zeer beperkte sanering van het tekort niet groter. Het tekort voor alle overheden samen zal in 2022 vrijwel zeker niet onder 20 miljard zakken, zeker gezien de snellere indexering van de lonen. Wel rekent de regering er blijkbaar op dat de arbeidsmarkthervormingen niet tot 5.000 extra jobs per jaar leiden, maar tot het dubbele. Ook dat maakt de begrotingsoefening lichter.

Een van de maatregelen waarvoor extra geld wordt gezocht, is de lastenverlaging voor werknemers die minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V) op tafel heeft gelegd. De christendemocraat wil meer bepaald tegen 2028 de bijzondere bijdrage op de sociale zekerheid (BBSZ), die onder de regering-Dehaene werd ingevoerd, laten uitdoven. Het heeft hem veel duw- en trekwerk gekost, maar Van Peteghem krijgt geld voor de eerste schijf van 300 miljoen, die een kleine lastenverlaging voor de laagste lonen inhoudt. Dat moet werken aantrekkelijker maken en dus jobs opleveren, luidt de argumentatie.

Voor de financiering leek hij eerder te kijken naar het inperken van de gunstregimes op tweede verblijven en in het profvoetbal, maar er worden nu andere bronnen aangeboord. Zo komt er ter waarde van 30 miljoen een inscheeptax op korte vluchten van 1 à 2 euro, een voorloper van de Europese kerosinetaks. Voorts wordt gerekend op extra inkomsten uit de btw en accijnzen op tabak en moet ook een hervorming van de regels over het niet doorstorten van de bedrijfsvoorheffing, waarmee soms nogal los wordt omgesprongen, geld opleveren.

Het inperken van de steun aan het voetbal ligt nog op tafel, maar de liberalen willen hooguit 30 miljoen snijden. Wel komt er al zeker een inperking van het gunstregime voor de 20.000 expats die in België werken - goed voor 35 miljoen euro - en een lagere terugbetaling van accijnzen voor de professionele diesel - goed voor 50 miljoen euro. Ook het (gedeeltelijk) schrappen van de vrijstelling op de sociale bijdrage voor de eerste aanwervingen wordt bekeken.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud