Open VLD wacht op offer they can't refuse van Magnette

Open VLD-voorzitster Gwendolyn Rutten. ©BELGA

Door nog niet voluit voor paars-groen te kiezen maskeert Open VLD de interne verdeeldheid maar drijft de partij ook haar prijs op. ‘Zodra we aan tafel zitten, kunnen we niet meer terug.’

Het moest maandag ‘the big day’ worden. Verwacht werd dat Open VLD na een vergadering van het partijbureau klaarheid zou scheppen over de vraag of de partij de onderhandelingen over een paars-groene regering zou willen opstarten. Nadat De Tijd in het weekend had gemeld dat informateur Paul Magnette (PS) de paars-groene partijen zaterdag in het geheim samenbracht voor een vergadering, leek de formatie in een stroomversnelling te komen. ‘Een totale vertrouwensbreuk met de top van Open VLD’, noemde N-VA-voorzitter Bart De Wever, die zegt nog altijd een paars-gele regering te willen vormen, het.

Na het partijbureau liet de top van Open VLD evenwel niet in zijn kaarten kijken. ‘Het mandaat van Magnette loopt tot 9 december. De hoofdonderhandelaars van Open VLD, Gwendolyn Rutten en Alexander De Croo, genieten de volledige steun van het unanieme partijbestuur. Voor ons primeert de liberale inhoud. Daar zal het van afhangen’, klonk het. ‘Aan iedereen die meent in onze plaats te moeten bepalen wat wij moeten doen, is mijn boodschap duidelijk: ‘We zullen het zelf wel bepalen’’, voegde Rutten daaraan toe.

Open VLD is verdeeld over de vraag of de partij al dan niet in een paars-groene regering moet stappen. De Gentse burgemeester Matthias De Clercq is pro. Voorzitster Gwendolyn Rutten lijkt bereid het risico te nemen, zelfs al heeft de constellatie een krappe meerderheid en slechts een derde van de Vlaamse zetels in de Kamer. Om Rutten te overtuigen zou de PS haar hebben aangeboden dat ze premier mag worden van zo’n paars-groene constellatie. Zelf zei ze maandagavond op VTM nieuws dat ‘ze niet te koop is’.

De grootste tegenstanders zijn Kamerleden Vincent Van Quickenborne en Egbert Lachaert. Die laatste liet niet eens zo lang geleden optekenen dat paars-groen alleen kan lukken als Ecolo zijn sociaaleconomisch programma ritueel verbrandt. Ook vicepremier Alexander De Croo is een koele minnaar. Hij heeft inhoudelijke bezwaren, maar er wordt ook gefluisterd dat hij geen zin heeft de tweede viool te spelen naast premier Rutten.

Coulant

Om geen beslissing te moeten nemen schopt Open VLD de bal in het kamp van Magnette. De eerste inhoudelijke nota die de informateur heeft uitgewerkt, was in de woorden van Lachaert ‘imbuvable’. Het werkstuk bevatte vooral sociale en groene accenten en over de begroting werd in alle talen gezwegen. In persoonlijke gesprekken zou zich Magnette ‘coulant’ opstellen, wat de liberalen doet besluiten dat ze verder moeten praten. ‘Het is aan hem ons een offer we can’t refuse te doen’, zegt een liberaal, een bekende slagzin uit de film ‘The Godfather’ parafraserend.

De liberalen hebben per beleidsdomein een checklist opgesteld van wat ze willen binnenhalen. Voor hen is het belangrijk dat geen beslissingen van de regeringMichel worden teruggedraaid, dat er arbeidsmarkthervormingen komen waardoor de werkzaamheidsgraad verder kan stijgen en dat de begroting in de juiste richting evolueert. Gezien de budgettaire uitdaging - het tekort loopt nu al op tot 11 miljard euro - gaat het daarmee eerder over het verkleinen dan over het volledig wegwerken van het begrotingstekort.

De vraag is of Magnette in staat is de liberalen een voorstel te doen dat genoeg blauwe accenten bevat. Het is dansen op een slappe koord. Als hij te veel toegeeft, dreigt hij onder vuur te worden genomen door de extreemlinkse PTB. Arbeidsmarkthervormingen liggen daarom gevoelig, vraag het maar aan Magnettes voorganger Elio Di Rupo, die als premier de inschakelingsuitkeringen voor jonge werklozen na verloop van tijd liet stopzetten en daarvoor de prijs betaalde. Ook moet Magnette zien dat hij Ecolo aan tafel kan houden.

Kwade N-VA en CD&V

Magnette, die moed put uit het feit dat Open VLD nog altijd niet is weggelopen, houdt vast aan het recept dat hij afgelopen weekend toepaste. Hij blijft zoeken naar convergenties, is van plan een budgettair kader uit te werken en wil tegen het einde van zijn koninklijke opdracht op 9 december uitsluitsel of paars-groen mogelijk is. ‘We stappen alleen in paars-groen als we helemaal overtuigd zijn, want zodra we aan tafel zitten, kunnen we niet meer terug’, klinkt het in liberale kringen.

Bij de N-VA én CD&V, de Vlaamse coalitiepartners van Open VLD, zijn ze kwaad. De Wever sprak over een totale vertrouwensbreuk en noemde het paars-groene project ‘waanzin’. ‘Kennelijk overweegt Open VLD Vlamingen miljarden te laten betalen, tewerkstelling en bedrijven onder druk te zetten en de migratiekraan open te laten staan.’ De Wever stelde dat hij het initiatief wil nemen ‘om gestalte te geven aan het project dat dit land nodig heeft’. Lees: paars-geel. In de N-VA is het de inschatting dat paars-groen nog ver weg is en dat de kans op mislukken groot is.

Voor dat paars-gele project krijgt de N-VA alvast de steun van CD&V. CD&Vvicepremier Koen Geens veegde op Radio 1 de vloer aan met paars-groen. ‘De formule heeft wel 76 zetels, maar heeft 400.000 stemmen te kort voor een meerderheid. Ze vertegenwoordigen dus 400.000 stemmen minder dan de oppositie.’ De houding van Open VLD begrijpt hij niet. ‘Het is een raadsel hoe je je als liberale partij die in de Vlaamse regering zit, die toch op budgettaire orthodoxie gesteld is, daarin kan vinden.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect