Advertentie

Pannenkoeken met ijs, een PS-crisette en een Belgisch akkoord

PS-vicepremier Pierre-Yves Dermagne en premier Alexander De Croo in de Kamer. ©Photo News

Met het begrotingsakkoord wil premier Alexander De Croo aantonen dat zijn regering kan 'loswrikken wat lang onwrikbaar bleek'. Maar met een crisette voor de landing en veel kleinere hervormingen heeft het veel weg van een typisch Belgisch akkoord.

Het jongste begrotingsconclaaf was niet alleen de eerste vergadermarathon van de Vivaldi-partijen die niet volledig in het teken van de coronacrisis stond, het was ook de eerste begrotingsronde die Vincent Van Quickenborne meemaakte waar geen druppel alcohol werd aangeraakt, merkte de Open VLD-vicepremier op bij de voorstelling van het budgettaire akkoord. Het past in het beeld van de politiek in een nieuwe stijl, dat de liberalen graag over de regering-De Croo ophangen. Over exquise wijnen wordt niet meer gesproken, wel over de vulling op de pannenkoek die de topministers de voorbije week drie keer als tussendoortje kregen voorgeschoteld. IJs was blijkbaar een favoriet.

Het politieke project van Vivaldi is aantonen dat België nog werkt. 'We wrikken los wat lang onwrikbaar leek', zei premier Alexander De Croo (Open VLD) tijdens zijn beleidsverklaring in de Kamer. Van Quickenborne had het over taboes die eindelijk sneuvelen. Behalve een begrotingsinspanning van 2 miljard euro en eerder uitgelekte maatregelen om de stijgende energiefactuur behapbaar te houden omvat het akkoord ook 1 miljard euro aan hoofdzakelijk groene investeringen en een reeks arbeidsmarkt- en economische hervormingen.

Afkeer

Passend bij de uitgeroepen nieuwe politieke cultuur was dat het begrotingsakkoord er even leek te komen zonder de voor de Belgische politiek gebruikelijke crisette, maar dat bleek ijdele hoop. 'Iets na middernacht waren we zo goed als klaar, maar aangedreven door de afkeer die PS-voorzitter Paul Magnette en MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez van elkaar hebben, bleven de PS- en de MR-vicepremier elkaar bestoken', zei een betrokkene.

Een groot knelpunt bleek de besparing op de parafiscale vrijstelling die werkgevers krijgen voor de eerste werknemer die ze aanwerven. Dat gunstregime is zo interessant voor bedrijven dat het Rekenhof opmerkt dat het veel te duur is voor de jobs die het oplevert. De socialisten wilden er graag op besparen, maar de Franstalige liberalen stonden vol op de rem. Vicepremier Sophie Wilmès (MR) verliet zelfs de onderhandelingstafel omdat ze de geplande besparing te groot vond.

We wrikken los wat lang onwrikbaar leek.
Alexander De Croo
Premier

Bedrijven misbruiken soms het systeem door hun werknemers met de hoogste lonen aan te duiden als hun 'eerst aangeworven werknemer', waardoor ze voor dat loon geen socialezekerheidsbijdragen moeten betalen. Aanvankelijk was het plan dat ondernemingen voor hun eerste aanwerving alleen de eerste 3.200 euro aan bijdragen per kwartaal niet moeten betalen, uiteindelijk werd dat 4.000 euro. De geplande besparing levert volgend jaar 47 miljoen euro op, op het half miljard dat het stelsel kost, minstens 10 miljoen minder dan wat de Franstalige socialisten hoopten.

Rond vier uur maandagochtend kondigde het kabinet-De Croo dan toch een akkoord aan. Meerdere vicepremiers vertrokken naar huis om nog een beetje te slapen. Na enkele telefoontjes gaf PS-vicepremier Pierre-Yves Dermagne echter aan dat hij niet akkoord kon gaan. De passage rond nachtarbeid in e-commerce bleek onaanvaardbaar voor zijn partij.

Nachtarbeid

In ons land is werk dat na 20 uur 's avonds wordt verricht nachtarbeid. Om dan te kunnen werken moeten bedrijven een akkoord sluiten met de vakbonden, die daarvoor vaak hoge premies uit de brand slepen. De liberalen hadden voorgesteld het vakbondsveto uit te hollen. Het akkoord van één in plaats van alle vakbonden moest volstaan om nachtwerk te verrichten. Bij gebrek aan een akkoord zou nachtarbeid zelfs op individuele basis moeten kunnen, vonden ze.

47 miljoen
Vrijstelling eerste werknemer
Vivaldi bespaart volgend jaar 47 miljoen op de vrijstelling die bedrijven krijgen op het betalen van socialezekerheidsbijdragen voor de eerste werknemer. Dat is veel minder dan wat de socialisten wilden.

Voor de PS waren die plannen onaanvaardbaar. Een oplossing werd gevonden door het dossier naar de sociale partners door te schuiven, al was onduidelijk wat moest gebeuren als de bonden en de werkgeversorganisaties niet tot een akkoord komen. Volgens de liberale lezing zou hun oplossing dan worden doorgevoerd. Bij het ochtendgloren vroeg en kreeg Dermagne garanties dat bij gebrek aan een akkoord in onderling overleg naar een oplossing wordt gezocht.

Evolutie

Na vijf uur pendeldiplomatie door De Croo was er tegen negen uur een akkoord. 'Het is een typisch Belgisch akkoord waarbij elke partij met iets kan uitpakken', klinkt het in de regering. De socialisten kunnen pronken met een lagere energiefactuur voor wie het niet breed heeft, de groenen met investeringen in het spoor en een groene belasting als de vliegtaks. CD&V heeft een door minister van Financiën Vincent Van Peteghem voorgestelde belastinghervorming, en de liberalen schermen met een reeks arbeidsmarkthervormingen en de re-integratie van langdurig zieken, die aan (beperkte) sancties wordt gekoppeld.

Ja, het zijn stapjes, maar in dit land lukt het niet anders.
Liberale bron

Naar Belgische traditie is het een akkoord van de evolutie, niet van de revolutie. Dat zowel de vakbonden als de werkgeversorganisaties teleurgesteld zijn, is in dat opzicht veelzeggend. 'Ja, het zijn stapjes, maar in dit land lukt het niet anders', zegt een liberale bron, die erop wijst dat de begrotingsdeal hervormingen bevat waar de regering-Michel haar tanden op stuk beet. De centrumrechtse ploeg slaagde er niet in sancties voor langdurig zieken in te voeren en kreeg nog minder beweging rond nachtarbeid in e-commerce.

In het licht van de zelf gestelde ambities luidt de kritiek dat het akkoord mager uitvalt. Om tegen 2030 op een werkzaamheidsgraad van 80 procent uit te komen zullen de arbeidsmarktmaatregelen niet volstaan. De groene investeringen zijn ruim onvoldoende als klimaatinspanning. En met het begrotingswerk stevenen we niet af op een begroting in evenwicht. Om die doelen te bereiken is nog een pak meer wrikwerk nodig.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud