interview

‘Pas op met hogere uitkeringen voor werklozen'

‘Omdat het economisch beter gaat, gaan we de sluisdeuren bij het loonoverleg nog niet openzetten.’ ©Dries Luyten

Pieter Timmermans, de topman van het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO), waarschuwt de federale regering voor de hervorming van de werkloosheidsuitkeringen. ‘Werkloos zijn mag financieel niet interessanter zijn dan werken.’

‘Le gouvernement FEB’, zo wordt de regering-Michel in Franstalig België schertsend genoemd. Het FEB is de Franstalige afkorting van het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO). De Franstalige linkerzijde gebruikt het begrip om premier Charles Michel (MR) weg te zetten als de vriend van de bedrijven die niets doet voor de gewone man. Pieter Timmermans, de topman van de grootste werkgeverskoepel van het land, vindt het verwijt flauw. ‘Toen de PS de voorgaande 25 jaar in de regering zat, heb ik toch ook nooit over een FGTB-regering (naar de Franstalige vleugel van de socialistische vakbond ABVV, red.) gesproken?’

BIO Pieter Timmermans
  • Is 54.
  • Werd na zijn studies handelsingenieur assistent aan de KU Leuven en later adviseur op de studiedienst van het ministerie van Financiën.
  • Werkte vijf jaar als adviseur op het kabinet van minister van Begroting Herman Van Rompuy (CD&V).
  • Begon in 1998 bij het VBO als directeur-generaal, zeg maar de nummer twee.
  • Sinds 2012 topman van het VBO.

En toch. Enkele weken geleden kreeg Timmermans voor zijn rol als VBO-voorman de titel van baron. En op het moment dat de regering-Michel kritiek krijgt omdat haar arbeidsdeal om meer mensen aan de slag te krijgen niet ver genoeg gaat, neemt hij de verdediging van de federale ploeg op zich. ‘Voor de ene is het te veel, voor de andere te weinig. Ik denk dat de regering er vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen het maximum heeft uitgehaald.’

Minder dan zeven Belgen op de tien zijn aan de slag en toch raken vacatures niet ingevuld. Begrijpt u de critici die vinden dat de arbeidsdeal te weinig om het lijf heeft om dat probleem te verhelpen?

Pieter Timmermans: ‘De arbeidsdeal heeft als doel werklozen naar de arbeidsmarkt te begeleiden. Daarvoor wordt onder meer ingezet op een strengere activering en betere opleidingen en dat is een goede zaak. Daarvoor moeten de federale regering, de deelstaten, de sociale partners en het onderwijs aan hetzelfde zeel trekken. En dat gebeurt nu ook. Dat staat evenwel los van een diepgaander probleem op de Belgische arbeidsmarkt: veel mensen zijn niet aan het werk, maar zijn evenmin werkloos. Ze zijn langdurig ziek, stoppen vervroegd met werken of kiezen ervoor om thuis te blijven. Om hen aan het werk te krijgen zijn diepgaande hervormingen nodig. Zoiets doe je evenwel niet in het laatste jaar van een legislatuur. Bij een volgende regeringsvorming zullen verdere arbeidsmarkthervormingen op tafel komen.’

In de arbeidsdeal staat vooral dat de regering ‘onderzoekt’ of de ‘sociale partners uitnodigt om’. Is dat voldoende om de beloofde 12.500 banen op te leveren?

Timmermans: ‘Het klopt dat een deel van de maatregelen voornemens zijn. Maar voor mij is het glas halfvol. Er zijn ook een aantal erg concrete maatregelen, zoals de verplichting voor wie wordt ontslagen om zich meteen na zijn ontslag in te schrijven bij de Vlaamse arbeidsbemiddelingsdienst VDAB. Of denk aan de hervorming van de degressiviteit van de werkloosheidsuitkeringen. Die maatregel stond niet in het regeerakkoord en was jarenlang onbespreekbaar. Nu komt die hervorming er. In het begin van de periode waarin ze werkloos zijn, zullen mensen iets meer krijgen, maar de uitkering zal na verloop van tijd sneller dalen. Zo worden werkzoekenden aangespoord om sneller werk te aanvaarden.’

Bent u daar zeker van? Onder meer bij CD&V gaan stemmen op om de minima voor langdurig werkzoekenden op te trekken omdat die nu te laag zouden zijn.

Timmermans: ‘Het zou bijzonder dom zijn om dat te doen. De taxshift van de regering-Michel heeft ertoe geleid dat mensen met de laagste lonen netto meer overhouden. Het was een maatregel om de werkloosheidsval - dat het financieel interessanter is om werkloos te blijven dan om werk te aanvaarden - weg te werken. Dat was een goede zaak. We zijn natuurlijk voor doelgerichte en specifieke maatregelen om de armoede te bestrijden. Maar niet voor het ondoordacht verhogen van de uitkeringen. Want dan kan de volgende regering opnieuw op zoek naar maatregelen om de nieuwe werkloosheidsval weg te werken. Maar nog eens: enkele weken voor de arbeidsdeal had ik niet durven te verwachten dat er zulke concrete maatregelen zouden inzitten. Ik vind dat de regering uiteindelijk moedige keuzes heeft gemaakt.’

U blijft zéér vriendelijk voor de federale regering.

Timmermans: ‘Als het goed is, dan zeggen we het ook. Iedereen moet erkennen dat de regering-Michel heeft gewerkt aan het herstel van de sociaal-economische fundamenten van ons land. Op dat vlak verschilt deze regering fundamenteel van de voorgaande. Die beloofden werk te maken van het herstel van de economie, maar gaven eerst en vooral extra geld uit in de hoop dat de economie vanzelf zou herstellen. Ze verdeelden de taart al vooraleer ze gebakken was.’

Toch klinkt ook teleurstelling bij ondernemers. Had het niet allemaal wat meer mogen zijn?

Timmermans: ‘Die teleurstelling heeft vooral te maken met het gekibbel tussen de meerderheidspartijen. Ondernemers zien dat niet graag, want in hun ogen staat dat voor stilstand. Als de aandeelhouders in een bedrijf bekvechten, is dat slecht voor het bedrijf.’

Over het energiebeleid maken ondernemers zich zorgen, net zoals over de mobiliteitsknoop. U kunt toch moeilijk zeggen dat alles goed gaat?

Timmermans: ‘Iedereen beseft dat er een energietransitie naar meer alternatieve energiebronnen moet komen. Maar het klopt dat na het Energiepact, dat de verschillende regeringen hebben onderhandeld, veel onzekerheid overblijft over de vraag of er binnen tien jaar voldoende energie zal zijn in België. Daarom hebben we ook onze bedenkingen geuit bij dat pact. Je springt toch ook niet uit een vliegtuig als je niet zeker bent dat je parachute werkt? Daarom zijn er nu garanties dat een volgende regering de omslag naar meer duurzame energie goed zal opvolgen.’

Er blijft veel onzekerheid over de energievoorziening in ons land. Je springt toch ook niet uit een vliegtuig zonder dat je weet dat de parachute werkt?
Pieter Timmermans
VBO-topman

‘Daarnaast ben ik inderdaad bezorgd over het mobiliteitsprobleem, net zoals over ons onderwijs. Veel Vlaamse jongeren kunnen geen correcte brief of e-mail schrijven in het Nederlands, Franstaligen kunnen dat niet meer in het Frans. Laat staan dat het lukt in de andere landstaal. Iedereen focust vandaag op de kennis van het Engels. Dat is niet slecht, maar laten we niet vergeten dat in België de kennis van de landstalen ontzettend belangrijk is. In West-Vlaanderen en Brussel zijn er jobs in overvloed, maar jonge Franstaligen kunnen de stap niet zetten omdat hun kennis van het Nederlands onvoldoende is.’

‘Op dat vlak hebben we de voorbije jaren geen vooruitgang geboekt - om het voorzichtig uit te drukken. Een diepgaande onderwijshervorming is echt nodig, al besef ik ook dat het een werk van lange adem is. Hervormingen die nu worden doorgevoerd, bewijzen hun nut pas over enkele jaren.’

In het najaar moet u met de vakbonden om de tafel gaan zitten om over loonsverhogingen te onderhandelen. Bent u bereid de werknemers opslag te geven?

Timmermans: ‘We gaan de sluisdeuren niet openzetten omdat het economisch beter gaat. We hebben keihard gewerkt om onze loonkostenhandicap met de buurlanden te verkleinen. Aan het begin van de legislatuur kostte een uur arbeid in ons land nog 16 procent meer dan bij de buren, nu is dat nog 10 procent. Op dat pad moeten we verdergaan. Het is nu aan de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven (CRB) om vast te stellen hoeveel onze lonen kunnen stijgen zonder dat de kloof met de buren weer groter wordt.’

Als er marge is, zullen de werknemers een loonsverhoging krijgen?

Timmermans: ‘Daar zullen we met de vakbonden over onderhandelen. Wij pleiten er alvast voor om op een andere manier naar het loonoverleg te kijken. Indien er marge was, lieten we de lonen in het verleden altijd met een vast percentage stijgen. Misschien kunnen we daar interessantere dingen mee doen? Voor een 30-jarige is een loonsverhoging in cash interessant, maar is dat voor een 50-jarige ook zo? Misschien is het interessanter om het budget voor de loonsverhoging te gebruiken voor het aanvullend pensioen? Of voor het mobiliteitsbudget? We zouden gebaat zijn bij wat meer flexibiliteit.’

Gelooft u, met het pleidooi van ABVV-voorzitter Robert Vertenueil voor een algemene staking in het achterhoofd, in een akkoord met de vakbonden?

Timmermans: ‘Ah, sommigen bij de vakbond dreigen het land plat te leggen. Andere vakbondsleiders willen graag een loonakkoord afsluiten. Ik ben voor sociaal overleg en tegen sociaal verzet. Een loonakkoord zou goed zijn voor zowel de werknemers, die een hoger loon krijgen, als voor de bedrijven, waarvoor een loonakkoord een garantie is voor sociale rust over de loon- en arbeidsvoorwaarden.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content