interview

‘Raken aan de baksteen in de maag van de Vlaming? Dan haken wij af'

‘Het epische verhaal van deze Zweedse coalitie is hoe we de ommekeer realiseren. Maar we spreken daar nooit over.' ©Dieter Telemans

De taxshift mag geen taxlift zijn, maar moet een taxcut worden, vindt Bart De Wever. ‘We moeten meer teruggeven dan we nemen.’ En de N-VA-voorzitter maakt meteen duidelijk dat er geen sprake kan zijn van hogere belastingen op vastgoed.

Een jaar na de verkiezingen van 25 mei 2014 rijzen steeds meer vragen over de kracht van verandering waarmee de N-VA van Bart De Wever de verkiezingen won. Toch treffen we op ’t Schoon Verdiep geen norse burgemeester aan. ‘Ik ben tevreden, als ik zie vanwaar we komen en waar we willen uitkomen’, zegt hij. ‘We zijn vertrokken met een tekort van 11 miljard euro, de erfenis van de regering-Di Rupo. Het was elk jaar bibberen dat we op het Europese strafbankje zouden belanden. De werkloosheid was sinds 1998 nooit hoger. Het faillissementsrecord werd jaar na jaar gebroken. De private jobcreatie onder Di Rupo was nul. Een jaar later zijn we bezig met de grootste structurele besparingsoperatie van alle Europese landen, waardoor we in Europa opnieuw het vertrouwen genieten.’

Di Rupo II stond in de steigers, maar wij zijn erin geslaagd een alternatief te presenteren voor een socialistische regering.

Maar merkt de burger daar al iets van?
Bart De Wever: ‘De juiste richting is ingeslagen. We slanken het overheidsapparaat af en de markt neemt de jobcreatie over. En ondanks alle besparingen zal het reële beschikbare inkomen van de mensen stijgen met 1,1 procent. Dat is toch wat het Planbureau zegt. Dus ja, ik ben tevreden over de resultaten na een jaar.’

Als we de peilingen mogen geloven, heeft de regeringsdeelname de N-VA op verlies gezet.
De Wever: ‘Ik heb altijd gezegd, ook op het congres, dat het moeilijk zou worden en dat we werken aan een strategie op lange termijn. De uitkomst daarvan is onzeker, we zullen pas over vijf jaar resultaten zien. Ik wist dat het moeilijk zou zijn in het begin. Maar in Groot-Brittannië hebben we gezien dat een regering beloond wordt als ze de juiste maatregelen neemt en op koers blijft. Je kan dan rekenen op de ‘wisdom of the crowd’. In dit land hebben we zelden zo’n lange periode zonder verkiezingen gekend, waardoor we de tanker langzaam maar zeker van koers kunnen doen veranderen. Dus ja, ik ben daar eigenlijk heel optimistisch over.’

‘Het epische verhaal van deze Zweedse coalitie is hoe we de ommekeer realiseren. Maar we spreken daar nooit over.' ©Dieter Telemans

De Belgische staat verandert de N-VA meer dan dat de N-VA de Belgische staat verandert, wordt hier en daar al kritisch opgemerkt.
De Wever: ‘Die kritiek leeft helemaal niet in de partij. We hadden twee keuzes: ofwel bleven wij op het balkon, ofwel duwden we de PS in de oppositie. Ik herinner me nog dat ik als informateur FDF-voorzitter Olivier Maingain ontving. Dat heeft niet lang geduurd, want hij had het alleen maar over wat hij allemaal met de PS ging doen. Maar ik wist toen wel dat Di Rupo II in de steigers stond. We zijn erin geslaagd een alternatief voor een socialistische regering te presenteren. En het congres van de N-VA heeft daar unaniem voor gekozen. Die strategie is subtiel en de uitkomst is onzeker, maar we zijn pas begonnen aan onze reis. Als ik dan hoor zeggen dat we niet zullen slagen, kan ik alleen maar denken aan de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Zhou Enlai. Toen die in 1972, tijdens het bezoek van de Amerikaanse president Nixon aan China, gevraagd werd wat de gevolgen waren van de Franse Revolutie, antwoordde hij dat het nog veel te vroeg was om daar een oordeel over te kunnen vellen.’

Als er een knop zou zijn die je kan indrukken en uit de vermogende klasse valt een miljard, dan hadden de socialisten in de 25 jaar dat ze aan de macht waren, toch al lang op die knop geduwd?

Het beeld dat vandaag domineert, is toch vooral dat van een kibbelende regering.
De Wever: ‘Mijn grote ergernis vanaf dag één is dat we er in de meerderheid niet in slagen te focussen op wat we realiseren, maar het voortdurend hebben over wat er nog zou moeten bijkomen. Het epische verhaal van deze Zweedse coalitie is hoe we de ommekeer realiseren. En dat is waar we samen verkiezingen mee gaan winnen of verliezen. En toch spreken we daar niet over, maar wel over wat elke partij nog zou willen bereiken, met heel veel tegenstellingen die men in de meerderheid gaat opzoeken. Dat is niet echt constructief. Laten we hopen dat een taxshift het sluitstuk kan zijn van de periode van het kibbelkabinet.’

‘Het epische verhaal van deze Zweedse coalitie is hoe we de ommekeer realiseren. Maar we spreken daar nooit over.' ©Dieter Telemans

Waar wilt u uitkomen met de taxshift?
De Wever: ‘Ik ben altijd sceptisch geweest dat de verleiding groot zal zijn om te zeggen: laten we van de taxshift een taxlift maken. Dat zou ons het leven makkelijker maken, want het zou de budgettaire inspanning verlichten. Daarom hebben we in het regeerakkoord in marmer gebeiteld dat het algemeen belastingpeil moet dalen. De taxshift moet niet alleen de lasten op arbeid naar beneden duwen, het algemene belastingpeil moet dalen. Oostenrijk, waar CD&V al meermaals naar heeft verwezen, is een goed voorbeeld. Daar is een lastenverlaging van 5 miljard doorgevoerd en er is slechts voor 3 miljard nieuwe inkomsten gezocht. Dat is de sleutel om van een taxshift een succes te maken.’

CD&V-voorzitter Wouter Beke zegt dat nog meer besparen niet mogelijk is.
De Wever: ‘Ik ben het daar niet mee eens. Iedereen moet zijn taboes achter zich durven te laten. En de N-VA is daartoe bereid. Anders zal het niet lukken. De omvang van de operatie hangt af van de bereidheid van elke partner om elkaar iets te gunnen. En als we er een begeesterend project van willen maken, moeten we de mensen meer teruggeven dan we nemen. Want iedereen zal zijn winst-verliesrekening maken.’

De vraag is dan, waar kan er nog worden bespaard? In de sociale zekerheid?
De Wever: ‘Dat lijkt me onontkoombaar. De komende jaren zal het aandeel van de sociale zekerheid in de federale uitgaven explosief groeien. Zelfs al besparen we al, toch zullen de uitgaven in de sociale zekerheid voort stijgen in een tempo van 2 miljard euro per jaar. Wie zegt dat deze regering een sociaal bloedbad aanricht, weet niet waarover hij spreekt. Als vakbondsleiders nu al spreken over ‘sociale horror’, wat gaan ze dan zeggen als er echt moet worden ingegrepen? Stel dat Di Rupo nog had voortgedaan en we waren verzeild in Zuid-Europese toestanden, dan zijn andere maatregelen nodig. Wij doen het nodige, maar we zijn niet in het vlees aan het snijden.’

Wat kan er dan nog wel gebeuren? U plaatste in het verleden vaak vraagtekens bij de hoge beheerskosten in de sociale zekerheid.
De Wever: ‘Dat gaat dan over de parastatale macht in dit land, wat erop neerkomt dat de middenveldorganisaties zoals de vakbonden en ziekenfondsen de sociale wetgeving uitvoeren. Dat bestaat in geen enkel ander land, maar blijkbaar hebben wij hier het licht gezien en zit al de rest in duisternis. Als je het overheidsapparaat afslankt, zou je daar dus het best ook eens naar kijken. Ik heb bijvoorbeeld nooit begrepen waarom de vakbonden 15 tot 20 euro krijgen voor de overschrijving van een uitkering, of waarom je gele of roze klevertjes van het ziekenfonds nodig hebt om een deel van de ziektekosten terugbetaald te krijgen. Maar ik moet eerlijk zijn, we hebben in het regeerakkoord weinig ingangen om in te breken in die parastatale macht. We konden niet alle oorlogen tegelijk aangaan. Voor sommigen rond de tafel zou het te veel van het goede geweest zijn om een sociaal-economisch herstelbeleid te moeten slikken en dan nog eens te gaan zagen aan de poten van de parastatale macht.’

Ik heb het altijd gezegd en ik herhaal het hier: met de Parti Socialiste zal het nooit lukken. Nooit. Ook in 2019 zal ik niet in een regering met de PS stappen. Dat niemand zich illusies maakt.
Bart De Wever
N-VA-voorzitter

Volgens CD&V moeten nu vooral de grote vermogens bijdragen, zodat de gevraagde inspanningen rechtvaardiger worden verdeeld.
De Wever: ‘Vanaf dag één is in de discussie over de taxshift een rechtvaardigheidsdiscours binnengebracht. Daarmee is de perceptie van de oppositie en de vakbonden gevoed dat er iets onrechtvaardigs aan ons beleid is. Wat niet waar is. In de taxshift van 2 miljard euro die al in het regeerakkoord was overeengekomen, zitten maatregelen die op vermogens gericht zijn. De kaaimantaks, de karaattaks en de hogere bijdrage van de financiële sector, het zijn allemaal voorstellen die de N-VA op tafel heeft gelegd. Maar goed, nu gaan we dus de zogenaamde 1 procent’ers, de superrijken, laten betalen. En nu moeten er dus voorstellen komen. Maar ik zeg u, die zijn er niet. Als er een knop zou zijn die je kan indrukken en uit de vermogende klasse valt een miljard, dan hadden de socialisten in de 25 jaar dat ze aan de macht waren, toch al lang op die knop geduwd?’

‘Het epische verhaal van deze Zweedse coalitie is hoe we de ommekeer realiseren. Maar we spreken daar nooit over.' ©Dieter Telemans

De N-VA wil dus niet weten van een vermogensbelasting?
De Wever: ‘Elk voorstel dat de zogenaamde 1 procent’ers doet betalen, zal de N-VA enthousiast steunen. Maar als het erop neerkomt dat de middenklasse de rekening gepresenteerd krijgt, zullen we het niet steunen. De angst slaat mij om het hart als ik zie hoe de discussie nu al verlegd wordt naar vastgoedbelastingen. Als men aan de baksteen in de maag van de Vlaming wil raken, dan haken wij af. Daar doen wij niet aan mee. Als je een substantieel bedrag wil, kom je ook snel uit bij vastgoedbelastingen. Maar voor mij is het dan een ‘neen’. Want dat dreigt een heuse vastgoedcrisis te veroorzaken, die heel de economie zou treffen. We hebben dat in Nederland gezien. Als we iets kunnen missen als kiespijn, is het dat wel. We zijn in Vlaanderen de woonbonus aan het afbouwen, want het is water naar de zee dragen. We laten die ballon langzaam leeglopen, maar dan zeggen dat we vastgoed en verhuren extra gaan belasten, dat is voor mij meer dan een brug te ver.’

Ik heb nooit begrepen waarom de vakbonden 15 tot 20 euro krijgen voor de overschrijving van een uitkering.
Bart De Wever
N-VA-voorzitter

Is een meerwaardebelasting op aandelen wel een optie?
De Wever: ‘Ook dat blijkt niet zo eenvoudig te zijn. Want je moet dan ook rekening houden met minwaarden, waardoor de inkomsten van zo’n meerwaardebelasting onzeker zijn. Terwijl je daar wel een lastenverlaging mee moet financieren. Bovendien levert een meerwaardebelasting pas over enkele jaren iets op. Men is op spoken aan het jagen. En voor je het weet, kom je weer uit bij de roerende voorheffing, die in de vorige legislatuur al is verhoogd van 15 naar 25 procent. Dan ben je zeker van de inkomsten, maar wie betaalt die dan? De superrijken? Nee, dat is de middenklasse. Dan raak je aan het spaargeld van de mensen. Wie zegt dat je met een vingerknip miljarden kan halen bij de superrijken, maakt de mensen blaasjes wijs.’

Is de enige uitweg dan een verhoging van de btw?
De Wever: ‘Het is niet voor niets dat Europa, het Internationaal Monetair Fonds en de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling zeggen dat we op consumptie, ecofiscaliteit en vermogens - in die volgorde - moeten werken. Maar ook in de btw is er geen laaghangend fruit dat we makkelijk kunnen plukken. De dag dat we beslissen de btw te verhogen, zullen de kranten op hun voorpagina’s winkelkarretjes zetten met daarin allemaal zaken die meer zullen kosten. Als we tegenover die plusjes geen grotere minnetjes kunnen zetten, moet je er volgens mij zelfs niet aan beginnen.’

Is het een optie om de btw-tarieven te harmoniseren en bijvoorbeeld het tarief van 6 en 12 procent te vervangen door een tarief van 8 procent? Dat kan 1 miljard euro opbrengen.
De Wever: ‘Wij staan open voor dat debat, maar het zal ook niet pijnloos zijn. Je krijgt dan het pakje friet van Wouter Beke. Die merkte eens op dat het toch niet normaal is dat je meer btw moet betalen voor frieten op restaurant dan in een frietkot. Tot iemand opmerkte dat Bekes thuisbasis Leopoldsburg de meeste frietkoten per inwoners telt.’

‘Het epische verhaal van deze Zweedse coalitie is hoe we de ommekeer realiseren. Maar we spreken daar nooit over.' ©Dieter Telemans

‘Ik vergelijk het btw-stelsel wel eens met een bos waar achter elke boom een lobbygroep staat. Waarom is er minder btw op boter dan op margarine? Omdat de Boerenbond dat wil. En nu heb ik waarschijnlijk al te veel gezegd. De sms’jes van Boerenbond-voorzitter Piet Vanthemsche zullen komen, al zal het niet op mijn gsm zijn. En als er opgemerkt wordt dat het niet normaal is dat er een nultarief is voor kranten en tijdschriften, dan sms’t er wel een mediamagnaat naar iemand. Al die belangengroepen hebben wel ergens invloed op een partij aan de onderhandelingstafel, waardoor we met de harmonisatie van de btw-tarieven van een koude kermis zouden kunnen thuiskomen.’

Is heel die taxshift dan een mission impossible?
De Wever: ‘Er zijn goede sociaal-economische redenen voor een taxshift. Zo kunnen we de nettolonen voor de werknemers verhogen en de lasten voor de werkgevers verlagen. Maar als we willen slagen, moeten we afstand nemen van de illusies die zijn gecreëerd en die vanuit de meerderheid mee zijn gevoed, en zullen we over onze eigen taboes moeten stappen. We zullen heel die operatie ook moeten smeren met besparingen, zodat we meer kunnen teruggeven dan dat we nemen. En misschien nog wel het belangrijkste: we zullen onze mond moeten houden tot we naar buiten kunnen komen met heel het pakket.’

Ondertussen zegt Elio Di Rupo dat hij de pensioenleeftijd terug zal draaien naar 65 jaar als de PS weer aan de macht komt.
De Wever: ‘Alles wat de socialisten in Frankrijk hebben gedaan en tot een catastrofe heeft geleid, willen de Belgische socialisten nu importeren. Dat is het programma van de PS: alle stupiditeiten van Frankrijk in België overdoen. In heel Europa wordt de pensioenleeftijd verhoogd, maar de Parti Socialiste wil daarop terugkomen. Dat is haar logica, heel de wereld vergist zich, behalve de socialisten.’

‘Ik heb het altijd gezegd en ik herhaal het hier: met de Parti Socialiste zal het nooit lukken. Nooit. Ook in 2019 zal ik niet in een regering met de PS stappen. Dat niemand zich illusies maakt. Ik heb het één keer geprobeerd in 2010, maar ik zal het geen tweede keer meer proberen. Als Di Rupo nu zulke onverantwoorde uitspraken doet, sterkt me dat in mijn overtuiging om nooit meer met de PS in zee te gaan. Die partij durft de waarheid niet te zeggen aan de mensen’.

In de peilingen blijkt ook dat de MR van premier Charles Michel het goed doet, terwijl de PS van Elio Di Rupo steeds verder wegzakt.
De Wever: ‘Dat verwondert me niet. De moed van de MR wordt beloond. De liberale kiezer in Wallonië wilde ook dat er werk werd gemaakt van een herstelbeleid, een beleid dat Wallonië eindelijk bevrijdt van de voogdij van de PS. De Franstalige liberalen zitten comfortabel omdat ze alleen belaagd worden door Franstalige partijen ter linkerzijde. Ter rechterzijde is er in Franstalig België geen alternatief voor de MR. En de PS heeft een groot castingprobleem. Met Laurette Onkelinx en Elio Di Rupo is het niet evident voor de PS zichzelf heruit te vinden in de oppositie.’

‘De paradox is dat dit een regering is die we in Vlaanderen wilden, maar dat er vooral tussen de Vlaamse regeringspartijen spanningen zijn. De drie centrumrechtse partijen zijn elkaars concurrenten in de meerderheid.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud