Recordaantal vluchtelingenkinderen komt alleen naar België

©AFP

De Dienst Voogdij heeft zich dit jaar ontfermd over 5.600 kinderen die zonder hun ouders naar België kwamen. De kinderen - naar Europa vooruitgestuurd door familie - wachten onderweg misbruik, strijd om hun organen en kinderarbeid.

Gerecht en hulpverleners luiden de alarmbel over de recordstroom onbegeleide minderjarigen die illegaal van buiten Europa naar België komen. Het fenomeen doet zich voor in heel Europa, met liefst 20.000 minderjarigen die vorig jaar solo de reis maakten. In ons land gaat het in de eerste negen maanden van dit jaar om bijna 5.600 minderjarigen. Het werkelijke cijfer ligt wellicht nog hoger, omdat de diensten zich baseren op het aantal registraties bij de federale Dienst Voogdij. Die ontfermt zich over minderjarigen die zich zonder familie of meerderjarige begeleider aanmelden als asielzoeker op het kantoor van de vreemdelingendienst.

©MEDIAFIN

Die ‘asielkinderen’ zijn intussen in de minderheid, want de meeste jongeren willen geen vluchtelingenstatus in ons land en willen doorreizen naar het Verenigd Koninkrijk. Onder de groeiende stroom transmigranten die via ons land in de laadruimte van trucks over het Kanaal hopen te raken, treft de politie steeds meer minderjarigen aan. Kinderen van vijf jaar en nog jonger zijn lang geen uitzondering meer, luidt het. In november begint in België een proces tegen een bende mensensmokkelaars die minstens 500 slachtoffers maakte. Onder hen waren ook 100 minderjarigen.

Speciaal zorgmodel

Met nog drie maanden te gaan bereikt het aantal onbegeleide minderjarigen records. Dit jaar waren er 3.075 eerste aanmeldingen van onbegeleide minderjarigen bij de politie. Het zijn er nu al meer dan in 2016 (2.927) en bijna evenveel als in 2017 (3.111). Door het duizendtal nieuwe meldingen per maand gaat de Dienst Voogdij ervanuit dat ook het record van 5.047 uit 2015 verbroken zal worden. Dat was het jaar van de vluchtelingencrisis, toen meer dan een miljoen mensen de buitengrenzen van Europa passeerden.

België heeft rond onbegeleide minderjarigen een speciaal zorgmodel opgezet. Minderjarigen krijgen enkele weken een plek in een apart centrum, waarna een voogd wordt aangesteld en ze doorschuiven naar aangepaste opvang.

‘Mensensmokkel verspreidt zich over heel België’

Het gerecht in West-Vlaanderen heeft een mensensmokkelbende opgerold. De politie viel deze week binnen op acht adressen in Oostende, Antwerpen en Mol. Zes bendeleden, twintigers uit Ethiopië en Eritrea, zitten in de cel.

Het gerechtelijk onderzoek toont aan hoe de mensensmokkel door ons land blijft evolueren. De smokkel is lang niet meer beperkt tot de parkings langs de snelweg E40 naar de kust - die hevig bewaakt wordt. ‘Heel België is hun actieterrein geworden’, zegt magistrate Ann Lukowiak. De gekliste bende was actief van de grens met Noord-Frankrijk over Antwerpen en Brussel tot Henegouwen en het zuiden van Luxemburg. ‘Ze opereren op parkings en industrieterreinen, overal waar er trucks te vinden zijn.’

Dat is een aanpak met vallen en opstaan, die nog lastiger is met minderjarige transmigranten. De Dienst Voogdij moet in de eerste uren na aankomst in het nieuw opgerichte afhandelingscentrum in Steenokkerzeel hun vertrouwen proberen te winnen en hen van het nut van een asielaanvraag overtuigen. Minderjarigen opsluiten kan niet. Ze moeten bereid zijn vrijwillig mee te gaan naar een van de drie tijdelijke opvangcentra.

Maar zelfs de jongeren die zich laten opnemen, verdwijnen snel weer. Vorig jaar ging het om 618 minderjarigen. Niet zelden lopen ze recht in de armen van mensensmokkelaars. ‘Tijdens hun maandenlange reis naar Europa zijn de jongeren totaal afhankelijk van de bendes geraakt, waardoor ze loyaal zijn aan de smokkelaars’, stelt magistrate Ann Lukowiak, die specifiek rond mensensmokkel en -handel werkt.

Het stijgende aantal kinderen onder illegalen heeft te maken met de strengere asielregels en de bewaking van de buitengrenzen. ‘De familie in de thuislanden legt tot 15.000 euro samen om het sterkste of gezondste kind voorop te sturen, verblijf te krijgen in Europa of door te reizen naar Engeland. De bedoeling is vaak het kind dan via familiehereniging achterna te reizen’, zegt Lukowiak. Eerder deze week uitte ze haar zorgen over de kindermigratie al in Humo.

Uitbuiting

Steeds meer kinderen ondernemen de trip vanuit Afrika, het Midden-Oosten of Centraal-Azië over de Middellandse Zee naar Italië of Spanje. Maar door de forsere grensbewaking wordt de reis harder en is de overtocht zonder mensensmokkelaars onmogelijk geworden.

Op de Balkan en in Oostenrijk hebben de politiediensten vastgesteld dat bij minderjarige migranten organen zijn weggehaald.
Ann Lukowiak
Magistrate Mensensmokkel en -handel

De Belgische asielcentra melden dat de getraumatiseerde kinderen die ze opvangen niet meer te tellen zijn. Het federaal migratiecentrum Myria bundelt in zijn deze week gepubliceerde jaarrapport een reeks internationale rapporten over het lot van de minderjarigen die naar Europa reizen. Er is sprake van verkrachting, ontvoeringen door bendes die losgeld eisen van hun familie en massaal misbruik. ‘Op de Balkan en in Oostenrijk hebben de politiediensten vastgesteld dat bij kinderen organen waren weggehaald’, zegt Lukowiak.

Bij aankomst in Engeland worden de minderjarigen vaak gedwongen tot criminaliteit of uitgebuit in de tuinbouw, op illegale cannabisboerderijen en in de horeca, ook omdat door zware besparingen een kaalslag is gepleegd bij de sociale en financiële inspectiediensten.

België is een pak waakzamer op dat vlak. Bovendien bestaat in ons land het Dimona-systeem, waarbij werkgevers elke aanwerving en elk ontslag moeten aanmelden bij de sociale zekerheid. ‘Dat voorkomt veel misbruik. Maar toch moeten we ook hier de situatie blijven monitoren’, zegt Lukowiak.

De federale dienst werkt intussen ook met 60 voogden die speciaal zijn opgeleid om slachtoffers van mensenhandel te begeleiden.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect