Regering bereidt gezondheidsnoodwet voor

Premier Alexander De Croo (Open VLD, links) en minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (sp.a). ©Photo News

De regering broedt op een gezondheidsnoodwet die haar het recht geeft mensen of goederen op te vorderen. Binnen de Europese regels zou ze ook de export van geneesmiddelen mogen verbieden.

De federale regering werkt niet alleen aan een pandemiewet die de balans tussen de grondrechten en de strijd tegen een besmettelijke ziekte moet in evenwicht houden, maar ze bereidt ook een gezondheidsnoodwet voor.

Het gevoeligste deel van de tekst gaat over noodplannen bij een 'marktfalen'.

Het ontwerp, dat De Tijd kon inkijken, brengt structuur in een reeks beslissingen die het voorbije jaar ad hoc werden genomen, zoals het organiseren van testen en het voorraadbeheer van beschermingsmateriaal en geneesmiddelen.

Om ziekenhuizen te compenseren voor het inkomstenverlies en de kostenstijging tijdens een gezondheidscrisis werkt de regering ook een juridisch kader uit voor de uitbetaling van voorschotten. In 2020 betaalde de overheid zo'n 2 miljard euro uit om kas van de ziekenhuizen te spijzen. Dat voorschotmechanisme wordt nu verankerd.

Exportverbod

Het gevoeligste deel van de tekst gaat over noodplannen bij een 'marktfalen naar aanleiding van een explosieve vraag naar geneesmiddelen en gezondheidsproducten'. De regering zou dan tijdelijke noodbevoegdheden krijgen die haar toelaten de gezondheid te beschermen.

De minister van Volksgezondheid kan in zulke omstandigheden de uitvoer van geneesmiddelen of grondstoffen beperken. Dat exportverbod mag echter niet indruisen tegen de Europese regels voor het vrij verkeer van goederen, staat expliciet in de ontwerptekst.

Europa niet opgezet met eenzijdig Belgisch exportverbod

De Europese commissie is niet te spreken over de ‘eenzijdige nationale exportbeperkingen’ die in een eerste ontwerp van de sanitaire noodwet zijn opgenomen. ‘We ontraden ten stelligste nationale maatregelen,’ is de boodschap.

De noodwet laat onder meer toe de export van ingrediënten, medisch materiaal en vaccins te verbieden bij een gezondheidscrisis. Het Federale Geneesmiddelenagentschap (FAGG) legde de eerste versie van die noodwet voor aan de Commissie zonder enige politieke dekking. De Commissie las het Belgische exportverbod helemaal in het licht van de eigen plannen voor exportcontrole en niet van een toekomstige aanpak van deze en volgende pandemieën.

Ze tikte België op de vingers en eiste ‘duidelijkheid over de reikwijdte en betekenis’ van een dergelijk verbod. In de communicatie van de Commissie over de Europese exportcontrole van vaccins wijst ze erop dat ‘nog maar één lidstaat, België, een noodmaatregel in die zin meldde’ en ze voegt er direct aan toe ‘nationale maatregelen sterk te ontmoedigen’. Dinsdagochtend is, onder Belgische druk, die referentie naar ons land weggehaald uit de communicatie over de Europese exportcontrole.

Voorts kan de minister geneesmiddelen rantsoeneren, ze beperken tot een maximale hoeveelheid per patiënt of per apotheek en leveringen voorbehouden voor ziekenhuisapotheken.

Opvorderen

In dezelfde logica kan de minister voorraden en mensen opvorderen of de overheid geneesmiddelen laten aanmaken, als dat nodig wordt geacht. Zo'n regeling bestaat al voor civiele noodsituaties. Een burgemeester of gouverneur kan mensen of goederen opvorderen als de openbare diensten nog niet aanwezig zijn.

Een andere manier om de productie van geneesmiddelen te verzekeren is door te werken met 'dwanglicenties'. Met zo'n licentie verleent de overheid de toestemming aan een ander bedrijf om een geneesmiddel te produceren.

De federale regering kan de sanitaire noodwet enkel invoeren als de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) of de EU aangeeft dat er 'ernstige grensoverschrijdende bedreigingen zijn'.

Verslag aan parlement

De wet machtigt de regering wel om de crisistoestand zelf af te kondigen, en niet het parlement. Na drie maanden moet ze wel verslag uitbrengen in het parlement. Het halfrond kan zich dan verzetten tegen een verlenging van de wet. De Kamer kan de regering ook tussentijds vragen om te rapporteren over de op basis van de wet genomen maatregelen.

In de regering wordt beklemtoond dat dit niet het definitieve ontwerp is. Zodra de tekst af is, wordt hij ingediend in het parlement. Daar kan het ontwerp nog wijzigen.

Federale oppositiepartij N-VA ziet in de plannen 'een donkerrood werkstuk'. Kamerlid Kathleen Depoorter pleit voor een ondernemersvriendelijker klimaat voor farmabedrijven, waarbij de btw op geneesmiddelen moet worden hervormd om een btw-handicap tegenover Aziatische concurrenten weg te werken.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud