portret

Sophie Wilmès, de machteloze premier

Met Sophie Wilmès (MR) heeft België voor het eerst een vrouw als premier. Ze erft een regering zonder macht en een partij zonder boegbeelden.

Wilmès moet de eerste premier in de Belgische geschiedenis zijn die niet als doel heeft haar premierschap lang te laten duren en dat bovendien nog eens met zoveel woorden zegt. Afgelopen weekend werd de voormalige minister van Begroting door koning Filip officieel benoemd als opvolgster van Charles Michel (MR), die eind vorige week aankondigde dat hij zijn functie wilde neerleggen om zich te kunnen voorbereiden op het voorzitterschap van de Europese Raad.

De Israëlische pers spreekt over een 'Joodse premier’, omdat de moeder van Sophie Wilmès Joodse is, wat een primeur is.

Wilmès is de eerste vrouw die het tot eerste minister schopt. In de Israëlische pers wordt bovendien gesproken over een ‘joodse premier’, omdat haar moeder joods is, wat ook een primeur is. Met 16.000 voorkeurstemmen in de kieskring Brussel - de helft van lijsttrekker Didier Reynders - is Wilmès ook een premier met relatief weinig electoraal gewicht.

Poleposition

Sinds deze zomer duidelijk werd dat niet enkel Michel maar ook zijn partijgenoot en vicepremier Reynders naar Europa trok, lag Wilmès in poleposition om premier te worden als niet snel een nieuwe federale regering kon worden gevormd. Door de politieke impasse kwam er van die regering niets in huis en omdat de Franstalige liberalen vasthielden aan het premierschap, komt dat bij Wilmès terecht.

Er kwam dus niets van de scenario’s waarbij Open VLD-vicepremier Alexander De Croo of zijn CD&V-collega Koen Geens naar de Wetstraat 16 zouden verhuizen. Die circuleerden omdat ze de vorming van een volgende regering konden vergemakkelijken. Ze zouden mogelijk een voorbode zijn geweest van een paars-groene regering, waarbij het premierschap aan Open VLD of CD&V werd gelaten om hun regeringsdeelname af te kopen. In zo’n scenario bleef de N-VA federaal aan de kant staan.

Met de keuze voor Wilmès maakt de federale restregering duidelijk dat ze het liefst zo snel mogelijk de laan wordt uitgestuurd.

Met de keuze voor Wilmès maakt de federale restregering, die slechts over 38 van de 150 Kamerzetels beschikt, duidelijk dat ze - om De Croo te citeren - het liefst zo snel mogelijk de laan wordt uitgestuurd. De Franstalige liberale verklaarde gisteren dat ‘vlugger gewerkt moet worden’ en ‘zeker en vast meer moet worden gepraat, niet alleen tussen de PS en de N-VA maar ook met de andere partijen die een coalitie zouden kunnen vormen’.

Als premier zal Wilmès de boel beheren en moet ze vermijden dat er een wiel afdraait. Dat op zich wordt al een opdracht, want in de Kamer werd afgelopen week de machteloosheid van de restregering nog eens pijnlijk duidelijk. Bij de stemming over de noodbegroting, de voorlopige twaalfden, diende de oppositiepartij PVDA een amendement voor extra uitgaven in de zorg in. Tot ergernis van de regeringspartijen raakte dat goedgekeurd, waardoor het parlement pas deze week en net binnen de deadline de begroting kan goedkeuren.

Minister aan de leiband

Voor Wilmès is het premierschap een nieuwe stap in haar onverwachte blitzcarrière. De 44-jarige liberale werd geboren in Ukkel, groeide op in het Waals-Brabantse Grez-Doiceau en woont nu met haar Australische man en vier kinderen in de Vlaamse faciliteitengemeente Sint-Genesius-Rode, waar ze van 2007 tot 2015 MR-schepen was. Wilmès kwam in 2012 bij de provincieraadsverkiezingen in Vlaams-Brabant op als kandidaat voor de Union des Francophones (UF), een alliantielijst van Franstalige partijen die in Vlaamse middens nogal scheef wordt bekeken. N-VA-kopstuk Theo Francken had het zondag op VTM over een ‘Fransdolle’ partij.

Geertrui Windels, de vrouw van ex-premier Herman Van Rompuy (CD&V), kwam met Wilmès in botsing toen ze beiden actief waren in de gemeentepolitiek van Sint-Genesius-Rode. Ze noemde haar de ergste van haar 'pesters'.

Toen ze in 2015 de gebuisde Hervé Jamar opvolgde als minister van Begroting, was er nauwelijks een Vlaming die haar kende. Of het moest Geertrui Windels zijn, de vrouw van ex-premier Herman Van Rompuy (CD&V), die met Wilmès in botsing kwam toen ze beiden actief waren in de gemeentepolitiek van Sint-Genesius-Rode. Ze noemde haar de ergste van haar ‘pesters’.

Zeker in Vlaanderen bleef Wilmès als minister van Begroting op de achtergrond. De echte beslissingen over de begroting werden door het kernkabinet genomen en in Vlaanderen communiceerde vooral toenmalig minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) over de cijfers. Het beeld van een minister aan de leiband ontstond, te meer omdat Amélie Derbaudrenghien, de vrouw van Michel, als adviseur op haar kabinet een serieuze vinger in de pap had.

Met het vertrek van haar boegbeelden Michel en Reynders naar Europa blijft de MR onthoofd achter. Al kan dat vertrek de partij ook de kans geven om de jarenlange strijd tussen de clan-Michel en de clan-Reynders achter zich laten. Wilmès en de nieuwe voorzitter - allicht wordt dat Georges-Louis Bouchez - wacht de taak de partij een nieuwe drive te geven.

Clarinval op begroting

Als minister van Begroting wordt Sophie Wilmès opgevolgd door haar partijgenoot David Clarinval. CD&V-vicepremier Koen Geens wordt bevoegd voor Europese Zaken, wat nu nog een bevoegdheid was van MRvicepremier Didier Reynders. Geens krijgt die bevoegdheid omdat het hele Europese beleid met premier Wilmès, Europees president Charles Michel en toekomstig Europees commissaris Reynders bij de Franstalige liberalen belandt. Als Reynders naar de Europese Commissie vertrekt, moeten de Franstalige liberalen ook hem nog vervangen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud