analyse

Staat Rutten I echt in de steigers?

Open-VLD voorzitster Gwendolyn Rutten. ©BELGA

De partijbureaus van maandagmorgen zullen duidelijk maken of het pad naar paars-groen definitief geplaveid is. Zowel bij de liberalen, CD&V als de N-VA heerst verdeeldheid, vertwijfeling en angst.

Trekt informateur Paul Magnette (PS) deze week al naar de koning? En is dat dan om zijn mandaat onverrichter zake terug te geven of om plaats te ruimen voor een paars-groene formateur? Gwendolyn Rutten (Open VLD) bijvoorbeeld, die uit alle hoeken wordt aangewezen als de vrouw die het premierschap op een schoteltje is aangeboden en daar geen neen tegen zou zeggen?

Op basis van wat De Tijd zondag onthulde, lijkt paars-groen in de steigers te staan. Dat Magnette zaterdag een geheim topoverleg organiseerde met de socialistische, liberale en groene families, en dus zonder CD&V en N-VA, is niet onschuldig.

Het verhaaltje dat Magnette in dit stadium niets anders doet dan convergenties tussen tien partijen zoeken, kan nu wel in de prullenmand. De PS-voorzitter is zijn voorkeurscoalitie in gang aan het duwen, zoveel is duidelijk.

Met de volle steun van de groenen, die na 26 mei in de touwen hingen, maar nu weer uitzicht hebben op enkele fijne ministersposten. En met instemming van de sp.a, die haar wagonnetje liever aan de locomotief van grote broer PS koppelt dan nog eens voor een oppositiekuur te gaan. Het kan hét kantelpunt blijken in een formatie die nu al meer dan zes maanden aansleept en tot voor kort nergens heen leek te gaan.

Maar hebben we echt het point of no return bereikt? Dat is nog niet zo zeker. Want binnen meerdere partijen - niet alleen in de paars-groene - zijn nog manoeuvres bezig die de formatie alle richtingen kunnen doen uitschieten.

Quid N-VA?

Dat N-VA-voorzitter Bart De Wever zondagavond verklaarde dat hij bereid blijft om het initiatief te nemen, wordt door een aantal hoofdrolspelers als een nieuw element gezien. Het zou het publieke signaal kunnen zijn waar CD&V zat op te wachten. Het signaal dat de N-VA dan toch nog niet voor de oppositie gekozen heeft.

Bij de N-VA valt te horen dat dat signaal achter de schermen al een tijd geleden is gegeven, maar dat Open VLD het blijkbaar niet heeft opgepikt. Hoe De Wever dat signaal wil invullen, is niet zeker.

Dat Bart De Wever nu verklaart dat hij het initiatief wil nemen, wordt door sommige hoofdrolspelers als een nieuw element gezien.

De N-VA is diep verdeeld over een federale regeringsdeelname met de PS. Vooral de Vlaamse kopstukken Jan Jambon en Ben Weyts zouden dat een verkeerde zet vinden. Maar De Wever en zelfs Theo Francken zouden de sprong willen wagen.

Uit postelectoraal onderzoek heeft de N-VA geleerd dat de kiezers die naar het Vlaams Belang zijn overgelopen waarschijnlijk niet terugkeren en dat de partij opnieuw naar het centrum moet.

Quid Open VLD?

De vraag is echter of de liberalen nu op het signaal van De Wever ingaan. Tussen de voorzitter van de N-VA en zijn collega van Open VLD, Gwendolyn Rutten, is een ijstijd ingetreden. De vriendschap die tijdens de formatie van 2014 tot stand kwam is over.

Bij Open VLD is het de vraag of Alexander De Croo en Egbert Lachaert de partij doen kantelen. 'Maandag is the big day', klinkt het.

Rutten staat ook helemaal niet alleen in haar overweging dat de liberalen zich moeten losrukken van de N-VA. In de Vlaamse fractie zijn veel Open VLD’ers verbijsterd over hoe de N-VA het regeerakkoord ombuigt in een Vlaamse cultuurstrijd.

Het ethische offensief rond abortus en euthanasie tempert de natuurlijke weerstand tegen de socio-economische plannen van de PS. Er zijn kansen om een progressief verhaal te schrijven, zeker met een vrouwelijke premier.

Maar er is nog een ander kamp dat voor paars-geel wil blijven gaan. De luidste stem daarvan is Vincent Van Quickenborne, maar hij is verzwakt. Door te hard op tafel te blijven kloppen, is hij door de partijtop in de hoek gezet.

De vraag is wat het Oost-Vlaamse duo Alexander De Croo en Egbert Lachaert zal doen. Slaan het de handen in elkaar om de paars-groene boot af te houden, of klimt het mee aan boord? Het blauwe partijbureau van maandag moet dat duidelijk maken.

Quid MR? 

Bij de MR is een minder felle strijd aan de gang, maar ook daar leeft discussie. De nieuwe voorzitter Georges-Louis Bouchez zou liever eerst diepgaand met de N-VA onderhandelen alvorens knopen door te hakken. Oud-premier Charles Michel daarentegen zou er niet rouwig om zijn als de nationalisten, die zijn regering opbliezen, in de oppositie terechtkomen.

Quid CD&V?

Maar de bal ligt niet alleen in het blauwe kamp. Wat wil CD&V nu echt? Dat blijft een even relevante vraag. De christendemocraten mogen dan wel compleet vernederd zijn door de paars-groene partijen en toponderhandelaar Koen Geens mag zich dan wel onverbiddelijk opstellen, intern huiveren meerdere kopstukken bij de gedachte aan een oppositiekuur.

'Kunnen wij wel uit de verf komen naast de roepers van de N-VA en het Vlaams Belang?', is een vraag die veel CD&V'ers zich stellen. In de nota van informateur Magnette ziet de partij ook een aantal sociale voorstellen die haar wel bevallen. Het struikelblok blijft de financiering. En nog een laatste overweging: vliegt CD&V in de oppositie, dan lijkt ook meteen de carrière van Geens voorbij.

De christendemocraten mogen dan compleet vernederd zijn door de paars-groene partijen, ze huiveren wel degelijk voor oppositie.

Volgens de bronnen van De Tijd zal Magnette op basis van het onderonsje met zes partijen een nieuwe nota maken en die aan CD&V en N-VA voorleggen. Aangezien paars-groen maar 76 van de 150 Kamerzetels bezet en dus erg onstabiel is, valt het niet uit te sluiten dat er toch nog een poging ondernomen wordt om CD&V met haar 12 zetels aan boord te hijsen.

In dat geval zullen de christendemocraten moeten beslissen: kiezen ze eieren voor hun geld? Of wagen ze de sprong in het onbekende voor een coalitie rond de N-VA en de PS, waarvan niemand weet of dat ergens toe kan leiden?

Het worden maandag dus op meerdere plaatsen in Brussel razend interessante partijbureaus. 'Maandag is the big day', aldus een liberaal.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect