portret

Teflon Reynders moet Orbán en co. in het gareel krijgen

Didier Reynders wordt de Europese bewaker van de democratie en rechtsstaat. Dat is een politiek mijnenveld, want hij zal het moeten opnemen tegen Europese plaaggeesten zoals de Hongaarse leider Viktor Orbán.

Didier Reynders (MR) wordt de komende vijf jaar Europees Commissaris van Justitie. Dat is niet de allerdikste portefeuille, maar het wordt vrijwel zeker een job met zichtbaarheid. Dat heeft vooral te maken met zijn extra portefeuille, de Europese rechtsstaat. Hij krijgt wel de Tsjechische Vera Jourova als vicevoorzitter boven zich. Reynders heeft daartegenover het voordeel dat hij een versterkte administratie ter beschikking heeft.

Reynders mag van Commissievoorzitster Ursula von der Leyen in de praktijk brengen wat hij zelf voorstelde. Hij gaat jaarlijks een rapport schrijven over de situatie van de democratie en de rechtsstaat in elke lidstaat, een idee dat hij als eerste pitchte bij zijn Europese collega-ministers van Buitenlandse Zaken. Hij gaat de komende twee jaar ook langs bij alle lidstaten. Het maakt hem ook kwetsbaar, omdat het minste probleem breed zal worden uitgesmeerd.

20 jaar
Federaal minister
Didier Reynders was twintig jaar lang minister in de federale regering.

Zijn voorganger Frans Timmermans kan ervan meespreken. Die kreeg het aan de stok met Hongaars premier Viktor Orbán en de Poolse conservatief-nationalistische regering. Tegen beide landen loopt een Europese procedure omdat ze het onafhankelijke gerecht zouden compromitteren. Ook Roemenië kreeg al een waarschuwing. Door dat zware Oost-Europese gebash mocht Timmermans zijn ambitie als Commissievoorzitter opbergen.

Het gezicht van de Commissie-Von der Leyen

Commissievoorzitter Ursula von der Leyen heeft haar nieuwe ploeg voorgesteld. Didier Reynders wordt Commissaris van Justitie. Bekijk welke bevoegdheden naar de 26 overige Commissieleden gaan.

Methode-Reynders

De methode-Reynders moet het probleem deels ontmijnen. De screening geldt voor iedereen, zodat landen als Polen en Hongarije zich minder direct geviseerd voelen. Reynders gaat preventief werken, zodat strafprocedures het laatste redmiddel zijn. Von der Leyen legt de klemtoon op handhaving. Het komt erop neer dat Reynders uitspraken van het Hof van Justitie moet aangrijpen om lidstaten weer in het gareel te krijgen. Hij hintte er gisteren op dat respect voor de rechtsstaat in de toekomst verbonden kan worden aan een korting op Europese subsidies, een maatregel waar nu geen consensus over is.

Reynders dankt zijn nieuwe post aan enkele troeven. Hij is sinds 2011 minister van Buitenlandse Zaken, waardoor hij goed kan laveren tussen alle valkuilen op internationaal niveau. En hij is een ervaren, sluwe vos die moet tonen dat hij machiavellisten als Orbán de baas kan. Dat kan hem op termijn de status van politiek zwaargewicht in de Commissie geven.

Bijna chef mensenrechtenwaakhond

In de keuze heeft ook meegespeeld dat Reynders in de lente op een haar na de nieuwe chef van de Europese mensenrechtenwaakhond, de Raad van Europa, werd. Hij wordt nu verantwoordelijk voor een betere samenwerking met de Raad van Europa en andere internationale organisaties over alles wat met mensenrechten te maken heeft.

Op Justitie mag Reynders zich uitleven in betere consumentenbescherming in Europese e-commerce, de Europese regels voor databescherming promoten als model voor de wereld en de gerechtelijke samenwerking in Europa aanzwengelen. Hij moet erop toezien dat er een Europese openbaar aanklager - die misbruik met Europees geld vervolgt - komt die ook bevoegd wordt voor terrorisme.

Met Reynders in Europa eindigt een Belgisch politiek tijdperk.

Reynders moet eveneens een aanpak op tafel leggen over de menselijke en ethische implicaties van artificiële intelligentie. Hij wordt ook verantwoordelijk voor de interne audits in de Commissie.

Stokebrand

Met Reynders in Europa eindigt een Belgisch politiek tijdperk. De Franstalige liberaal was twintig jaar onafgebroken minister, eerst tien jaar op Financiën, nadien op Buitenlandse Zaken. De voorbije vijftien jaar was hij ook vicepremier. Het leverde hem de status op van teflon Didier, de man van wie alles afgleed als water van een eend. Op het departement Financiën lag hij haast constant onder vuur, maar Reynders wandelde ongeschonden door elke veenbrand.

Hij had lang de reputatie van politieke stokebrand die vriend en vijand de gordijnen injoeg met dodelijke zinnetjes. Na het aantreden van de regering-Michel in 2014 ging hij wat boven het krijgsgewoel staan. Charles Michel mocht in België baas spelen, terwijl Reynders zich in het buitenland uitleefde. De voorbije jaren was hij steeds nadrukkelijker op zoek naar een internationale exit.

Nieuw tijdperk voor MR

Ook voor de Franstalige liberalen van de MR gaat een nieuw tijdperk in. Met de exit van Reynders en Michel, de Europese president-elect, kan een einde gemaakt worden aan de clanvorming van de beide kopstukken. Die had de partij jarenlang in haar greep.

Reynders lost op nog een manier zijn ijzeren greep. Hij had er een handje van weg kabinetsleden op sleutelposten in de diplomatie en de administratie te zetten. Samen met Johan Vande Lanotte (sp.a) blijft hij tot begin oktober federaal informateur. Flikt hij nog zijn ultieme kunststukje, door de N-VA en de PS naar een coalitie te leiden?

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n