analyse

Twee kerncentrales dreigen eerder te moeten sluiten

De levensduurverlenging van Doel 1 en 2 is niet correct verlopen. ©REUTERS

Door een beslissing van het Grondwettelijk Hof kunnen de kerncentrales Doel 1 en 2 wel eens sneller dan gedacht sluiten. Als er tegen eind 2022 geen milieueffectenrapport en een nieuwe wet is, moeten beide centrales dicht en kunnen stroomtekorten ontstaan.

De levensduurverlenging van de kerncentrales Doel 1 en Doel 2 is niet wettig verlopen. Tot die conclusie kwam het Grondwettelijk Hof donderdag in een arrest dat verstrekkende gevolgen kan hebben voor de Belgische stroombevoorrading.

Wat heeft het Grondwettelijk Hof beslist?

Uitbater Engie Electrabel kreeg in 2015 van de regering-Michel op de valreep toestemming om de centrales Doel 1 en 2 tien jaar langer open te houden. Het Grondwettelijk Hof oordeelt dat die beslissing niet correct tot stand kwam. Eerst had een grensoverschrijdende publieksbevraging moeten plaatsvinden en moest een milieueffectenbeoordeling gebeuren. Het hof vernietigt daarom de wet die de levensduurverlenging regelt.

De rechter had de onmiddellijke sluiting van Doel 1 en 2 kunnen vragen, maar doet dat niet.

De rechter had de onmiddellijke sluiting van Doel 1 en 2 kunnen vragen, maar doet dat niet. ‘Door een ernstig risico op de onderbreking van de elektriciteitsbevoorrading van het land handhaaft het hof de gevolgen van de vernietigde wet’, klinkt het.

De overheid en Engie krijgen met andere woorden nog even om alsnog het nodige milieueffectenrapport (MER) op te stellen. Op basis daarvan moet dan een nieuwe wet worden goedgekeurd die toelaat Doel 1 en 2 tot 2025 open te houden. Uiterlijk op 31 december 2022 moet de nieuwe wet goedgekeurd zijn, anders moeten beide centrales worden stilgelegd.

Valt alles op tijd te regelen zonder volwaardige regering?

De federale overheid en Engie hebben een kleine drie jaar om te verzekeren dat de centrales mogen blijven draaien. Het werk op de plank is niet min. Omdat Doel in de buurt ligt van de grens met Nederland is een internationale publieksraadpleging nodig. Die kan weleens een stroom van bezwaarschriften van ongeruste Nederlandse omwonenden op gang brengen. Daarna moet het parlement het hele wetgevende proces doorlopen en is een meerderheid nodig voor de levensduurverlenging. Een regering in lopende zaken kan het proces bemoeilijken.

Engie is er nogal gerust in. ‘Er moet veel gebeuren, maar we gaan ervan uit dat het in orde komt’, zegt woordvoerder Nele Scheerlinck. ‘Drie jaar is voldoende. Doel 1 en 2 kregen een verlenging vanwege de bevoorradingszekerheid. We verwachten dan ook dat de overheid het nodige doet om de situatie te regulariseren.’

Wil de politiek Doel 1 en 2 nog openhouden?

Minister van Energie Marie Christine Marghem (MR) zegt ‘tevreden’ te zijn dat het arrest tijd geeft tot eind 2022. Hoewel ze de onwettige situatie zelf creëerde, zegt ze dat de milieueffectenrapporten nooit op tijd gerealiseerd hadden kunnen worden, toen de levensduurverlenging in 2015 beslist werd.

Er moet veel gebeuren, maar we gaan er van uit dat het in orde komt. Drie jaar is voldoende tijd.
Nele Scheerlinck
woordvoerder Engie Electrabel

Bert Wollants, de energiespecialist van de N-VA, ziet geen alternatief dan alles wettelijk in orde te brengen. ‘Anders maak je het probleem van de bevoorradingszekerheid nog groter. De beslissing van het Grondwettelijk Hof zat er aan te komen. Daardoor zijn enkele zaken al in voorbereiding. Het moet haalbaar zijn om in drie jaar rond te geraken.’

Groen en de sp.a zien dat anders en willen het arrest aangrijpen om Doel 1 en 2 vroeger te sluiten. ‘Zo kunnen we hernieuwbare energie een boost geven’, zegt Groen-Kamerlid Tinne Van der Straeten. Ze vreest dat anders te veel tijd verspild wordt. ‘Zo’n MER opstellen kan jaren duren. Eerst moet je trouwens nog een andere wet en enkele uitvoeringsbesluiten wijzigen die regelen voor welke nucleaire projecten een MER nodig is. We kunnen daar best niet onze tijd mee verdoen.’

Hoe erg is het als de kerncentrales vroeger dichtgaan?

De vervroegde sluiting van Doel 1 en 2 zou bijzonder ongelegen komen. In de winter van 2022 en 2023 gaan al de centrales Doel 3 en Tihange 2 dicht. Daardoor dreigen sowieso bevoorradingsproblemen te ontstaan. Volgens een studie van de hoogspanningsnetbeheerder Elia moet tegen dan meer dan 1.000 megawatt extra productiecapaciteit gevonden worden, het equivalent van één grote kerncentrale. Met een vervroegde sluiting van Doel 1 en 2 valt daar bovenop 880 megawatt weg. Het bevoorradingsprobleem wordt dan nog prangender, met een groter risico voor stroomtekorten.

Toch is niet iedereen overtuigd dat de sluiting van Doel 1 en 2 een probleem zou vormen. Ook de voorbije twee milde winters lagen beide centrales stil voor onderhoudswerken die de levensduurverlenging mogelijk moesten maken. De energiewaakhond CREG oordeelt dat het capaciteitstekort overschat wordt. 

Heeft de beslissing ook consequenties voor de andere kerncentrales?

Mathias Bienstman van Bond Beter Leefmilieu, dat de rechtszaak aanspande, ziet in de uitspraak van het Grondwettelijk Hof een belangrijk precedent. ‘Het geeft de volgende regering een opening om Doel 1 en 2 sneller te sluiten, maar het maakt ook levensduurverlengingen in de toekomst moeilijker’, zegt hij. ‘Zo'n verlenging is niet zonder impact op de natuur en het milieu. Daarmee moet in de toekomst rekening gehouden worden.’

Engie hoopt nog voor de zomer een politieke beslissing te krijgen of de twee jongste centrales Doel 4 en Tihange 3 na 2025 langer mogen openblijven. Dat daarvoor eerst een publieke consultatie en milieubeoordeling vereist is, maakt dat de energiegroep extra gehaast is om duidelijkheid te krijgen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud