Advertentie

Verplichte coronapas voor werknemers is sociaal en juridisch mijnenveld

De werkgevers reageren verdeeld op het idee van een verplichte coronapas voor alle werknemers. ©BELGA

Een voorstel van de technologiefederatie Agoria om coronapassen verplicht te maken op de werkvloer oogst veel bijval én tegenstand. Juristen waarschuwen werkgevers geen soloslim te spelen.

‘Geef bedrijven het recht om van hun werknemers een coronapas te vragen, en stuur weigeraars zonder loon naar huis.’ Dat ballonnetje lanceerde Bart Steukers, de topman van Agoria, donderdag in een interview met Het Laatste Nieuws. Een opmerkelijk voorstel, want de privacywetgeving verbiedt werkgevers zelfs maar te informeren naar de vaccinatiestatus van hun personeel. Het Agoria-voorstel zou een aparte wet vereisen die in een uitzondering daarop voorziet.

De essentie

  • Agoria-topman Bart Steukers stelt voor om een verplichte coronapas in te voeren voor alle werknemers.
  • Juristen reageren terughoudend, de vakbonden zijn tegen. Het voorstel is in strijd met de privacyregels.
  • In werkgeverskringen zijn de reacties erg verdeeld.

Wie zich niet laat vaccineren of testen, vormt een bedreiging voor zijn collega’s en kan op basis daarvan ontslagen worden, liet Steukers zich nog ontvallen. Met die uitspraak begeeft hij zich juridisch op glad ijs. ‘De werkgever heeft een welzijnsverplichting tegenover het personeel, maar volgens ons gaat die niet ver genoeg om een verplichte coronapas op te kunnen leggen', zeggen de Acerta-juristen Miet Vanhegen en Ellen Van Grunderbeek. 'De redenering is dat de preventiemaatregelen die men nu al kan nemen, zoals afstand houden en een mondmasker dragen, voldoende zijn.’ (zie inzet)

De twee juristen waarschuwen dat werkgevers een ontslag altijd moeten motiveren en dat werknemers het kunnen aanvechten voor de arbeidsrechtbank. ‘Dit interview wekt de indruk dat er wel wat juridische mogelijkheden zijn voor bedrijven. Ons advies is zeer voorzichtig te zijn. Het lijkt ons beter te wachten op een initiatief van de wetgever of van de sociale partners.’

Gejuich en boegeroep

Steukers oogstte met zijn voorstel zowel gejuich als boegeroep in de bedrijfswereld. Privacyactivisten en vakbonden reageren in koor afwijzend. Zelfs als een verplichte coronapas zou kunnen, laat de arbeidswetgeving niet toe dat je daar straffen of beloningen aan koppelt, klinkt het. Aan werkgeverskant reageren het VBO en Unizo enthousiast, maar zegt Voka ‘geen sterke vraag’ bij zijn leden te zien. De Confederatie Bouw ziet een verplichting niet zitten, maar ‘moedigt het gebruik (van het CST) wel aan’.

Dat het bedrijfsleven niet unisono achter een verplichte coronapas staat, bleek onlangs al uit een enquête door de hr-dienstengroep Liantis. Maar een kleine helft van de 1.500 ondervraagden zei voorstander te zijn. Die verdeeldheid blijkt ook uit de reacties van individuele bedrijven.

Het initiatief moet worden opgelegd door de overheid en het moet voor alle sectoren gelden.
Chantal De Vrieze
Managing director Econocom Benelux

‘We staan achter het voorstel, op twee voorwaarden: het initiatief moet worden opgelegd door de overheid en het moet voor alle sectoren gelden, niet alleen voor de technologiebranche’, zegt Chantal De Vrieze, de managing director van het IT-bedrijf Econocom Benelux, een van de leden van Agoria.

Verdeel en heers

Bart Embrechts van Gumption Group, dat een vijftiental ICT- en softwarebedrijven overkoepelt, is het daar niet mee eens. ‘Men deelt mensen op in A- en B-burgers op basis van een voorstel dat niet op rationele gronden berust’, zegt hij.

Embrechts, die veel bijval oogstte met een onlinepost over het ‘verdeel- en heersbeleid’ van de regering, wijst erop dat een coronapas op zich het besmettingsrisico niet uitsluit. ‘Die pas was oorspronkelijk bedoeld om het vrij verkeer tussen de EU-lidstaten weer mogelijk te maken. Dat was goed, maar nu wordt het systeem in almaar meer landen in een compleet andere context misbruikt.’

Een vrij grote groep voorstanders van een verplichte pas zit bij bedrijven die hun werknemers naar andere bedrijven uitsturen, zoals de uitzendsector, de schoonmaakbedrijven en de evenementenwereld. Zij worden soms geconfronteerd met klanten die garanties eisen dat hun werknemers over een CST beschikken, ook al mogen die dat strikt genomen niet vragen.

Evenementen

In sectoren als de horeca en de evenementenwereld moeten bedrijven aan hun klanten een coronapas vragen, maar mogen ze die niet vragen aan hun personeel
Ann Cattelain
CEO Federgon

‘De evenementensector is aan een grote inhaalbeweging bezig. Gemiddeld zijn voor één evenement zowat negen leveranciers in de weer, waardoor je heel veel contacten tussen groepen werknemers krijgt’, zegt Bruno Schaubroeck, ondernemer en spreekbuis van de sector. ‘Ik denk dat het gebruik van het CST een goede en laagdrempelige oplossing zou zijn om dat te organiseren.’

‘In sectoren als de horeca en de evenementenwereld zit je nu met de dubbelzinnigheid dat die bedrijven aan hun klanten wel een coronapas moeten vragen, maar die niet mogen vragen aan hun personeel’, zegt Ann Cattelain van Federgon, de federatie van hr-dienstverleners. ‘We hebben dat tijdens de zomer al aangekaart bij de overheid, maar voorlopig is er geen bereidheid om daar iets aan te veranderen.’ Een databank van werknemers met een CST zou het bedrijven ook veel makkelijker maken om op zoek te gaan naar vervangers als iemand uitvalt, zegt Cattelain.

3 vragen aan

Miet Vanhegen en Ellen Van Grunderbeek

Juristen bij Acerta

Mag een werkgever een CST of vaccinatiebewijs vragen?

'Vandaag mag het niet. Als werkgever mag je niet op de hoogte zijn van de vaccinatiestatus van je werknemers, en je mag ook geen testverplichting opleggen. Dat verbod is gebaseerd op het recht op privacy en de Europese GDPR-wetgeving.'

Hoe zou het wel kunnen?

'Alleen een wetswijziging kan dat mogelijk maken, zoals voor de zorgsector wordt overwogen. Een ministerieel of koninklijk besluit volstaat niet. Zelfs dan zou de wetgever goed moeten argumenteren waarom de verplichting wordt uitgebreid naar alle werknemers.'

‘Wie pertinent weigert, moet zonder loon weer naar huis gestuurd kunnen worden’, zegt Bart Steukers. Kan dat?

'Ook dat kan je niet opleggen zonder wettelijke basis. Men kan een werknemer wel naar huis sturen als er een vermoeden van ziekte bestaat, bijvoorbeeld omdat de persoon bepaalde symptomen vertoont. Maar ook dan blijft de loonwaarborg bestaan.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud