Vivaldi houdt deur op kier voor kerncentrales

©Photo News

De Vivaldi-coalitie wil de kerncentrales tegen 2025 sluiten, maar ze houdt een slag om de arm. Als de bevoorradingszekerheid in het gedrang komt, kunnen alsnog twee kerncentrales openblijven.

De federale regeringsonderhandelaars zijn het eens geraakt dat de Belgische kerncentrales tegen 2025 in principe allemaal moeten sluiten. Formateurs Alexander De Croo (Open VLD) en Paul Magnette (PS) houden vast aan de agenda van de volledige kernuitstap zoals die al in 2003 in een wet werd overeengekomen. Toch laten ze nog een laatste achterpoortje open voor de heikele nucleaire kwestie.

Er ligt een noodscenario klaar voor als de stroombevoorrading in het gedrang komt, blijkt uit de teksten die De Tijd kon inkijken. Als eind volgend jaar blijkt dat onvoldoende gascentrales gebouwd worden ter compensatie, kunnen alsnog twee kerncentrales openblijven.

‘De regering kiest resoluut voor de herbevestiging van de kernuitstap’, klinkt het in de onderhandelingsnota. ‘De wettelijke kalender van de kernuitstap zal gerespecteerd worden, zoals voorzien.’

Maar de onderhandelaars stellen ook een belangrijke voorwaarde voor zo’n volledige kernuitstap. Als eind volgend jaar blijkt dat problemen zullen ontstaan voor de bevoorradingszekerheid, zal de regering de wettelijke kalender alsnog aanpassen zodat twee kernreactoren, die twee gigawatt produceren, langer kunnen blijven draaien.

De wet op de kernuitstap zou dan ten laatste midden 2022 moeten worden aangepast zodat de uitbater Engie Electrabel nog het nodige in gereedheid kan brengen voor een levensduurverlenging. Engie wil veel eerder duidelijkheid en gaf al aan dat het ten laatste eind dit jaar een beslissing nodig heeft.

De regering verwacht eind november 2021 een finaal rapport waarin duidelijk moet worden of de kernuitstap de bevoorradingszekerheid en de elektriciteitsprijzen niet in het gedrang brengt.

De regering verwacht eind november 2021 een finaal rapport dat duidelijk moet maken of de bevoorradingszekerheid en de elektriciteitsprijzen niet in het gedrang komen als de kerncentrales zoals gepland tegen 2025 sluiten. In het geval dat de kerncentrales dichtgaan, moeten meer nieuwe gascentrales gebouwd worden.

Om investeringen in nieuwe centrales aan te trekken is een subsidiesysteem in de maak, het zogenaamde CRM-steunmechanisme. Die steun moet tegen oktober volgend jaar in een veiling worden toegewezen aan concrete projecten. Pas daarna, als duidelijk is hoeveel gascentrales gebouwd kunnen worden, wil de regering de knoop doorhakken over de toekomst van de kerncentrales.

Lager rendement voor hernieuwbare energie

Een studie van het Planbureau, besteld door preformateur Egbert Lachaert (Open VLD), vergelijkt het scenario van een volledige kernuitstap met het openhouden van twee reactoren. Uit die studie, die op tafel ligt in de regeringsonderhandelingen, blijkt dat twee centrales openhouden Electrabel een producentensurplus oplevert van 850 miljoen euro per jaar. Het leidt ook tot een lichte daling van de elektriciteitsprijzen, waardoor het rendement van andere energiebronnen afneemt.

Door het openhouden van kerncentrales liggen de winsten voor producenten van windenergie en zonne-energie respectievelijk 34 miljoen en 10 miljoen euro lager, en is er 277 miljoen euro minder voor de uitbaters van gascentrales. Als twee kerncentrales openblijven, zal Electrabel een deel van het surplus moeten gebruiken om te investeren in een levensduurverlenging en de regering wil ook minstens 40 miljoen euro nucleaire rente per jaar afromen.

De onderhandelaars zijn het er over eens dat het steunmechanisme voor gascentrales de elektriciteitsfactuur van gezinnen en bedrijven niet duurder mag maken.

Of Vivaldi kan vasthouden aan de kernuitstap zoals voorzien, zal vooral afhangen van hoeveel projecten voor nieuwe gascentrales opduiken en tegen welke kostprijs. Het steunmechanisme om investeringen in nieuwe centrales aan te trekken staat na jaren nog altijd niet op punt. De bedoeling is de precieze voorwaarden tegen maart vast te leggen om in oktober steun toe te wijzen in een veiling.

De onderhandelaars zijn het er alvast over eens dat het steunmechanisme voor gascentrales de elektriciteitsfactuur van gezinnen - fors gestegen tijdens de vorige legislatuur - en bedrijven niet duurder mag maken. Ze verwachten dat het steunmechanisme 70 tot 348 miljoen euro per jaar kost in het geval van de volledige kernuitstap. Dat bedrag zal gecompenseerd worden met geld uit de begroting, zodat de energiefactuur niet toeneemt.

Een extra moeilijkheid is dat de Europese Commissie grote vraagtekens plaatst bij het Belgische steunmechanisme. De Commissie moet nog oordelen of het niet gaat om ongeoorloofde staatssteun. Ze maakte vorige week bekend dat ze een diepgaand onderzoek opstart omdat België de noodzaak van het steunmechanisme onvoldoende heeft aangetoond. Die Europese procedure kan tot 18 maanden in beslag nemen, waardoor alles op de helling zou komen. Het wordt dan te laat om nog tegen 2025 gascentrales vergund en gebouwd te krijgen.

Het ziet ernaar uit dat Vivaldi onverstoord door wil gaan met de organisatie van de veiling, in de hoop dat de Europese Commissie geen fundamentele bezwaren meer opwerpt. Als gaandeweg nog het roer wordt omgegooid en er blijven toch twee kerncentrales open, dan voorziet de regering in een financiële compensatie voor investeerders die een steundossier voor de bouw van gascentrales hadden ingediend.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud