Wat staat in het regeerakkoord?

Coformateurs Paul Magnette en Alexander De Croo woensdagochtend op het Egmontpaleis. ©BELGA

De zeven Vivaldi-partijen hebben na een marathonvergadering die de hele nacht duurde een regeerakkoord gesloten. Er wordt geld uitgetrokken voor sociaal beleid en relance en geïnvesteerd in het spoor, politie en justitie.

Meer dan 21 uur heeft het finale overleg geduurd, maar de liberalen, socialisten, groenen en CD&V hebben na een nacht onderhandelen een inhoudelijk akkoord beet. De overgebleven knelpunten raakten rond zes uur in de ochtend weggewerkt.

Dat formateur Alexander De Croo (Open VLD) premier wordt staat vast. Over de verdeling van de andere ministerposten zitten de partijvoorzitters al de hele woensdagmiddag samen.

De zeven partijen zijn het eens geraakt over 3,2 miljard euro aan nieuw beleid. Zo is de aanvankelijke wensenlijst van 11 miljard euro fors ingekort, wat moet helpen het al grote begrotingstekort niet verder te laten ontsporen.

Sociaal beleid

Van de 3,2 miljard euro gaat 2,3 miljard naar sociaal beleid. Volgens de socialisten is het de bedoeling dat de minimumpensioenen tegen het einde van de legislatuur stijgen tot 1.500 euro netto. Boven op de welvaartsenveloppe en de indexeringen is daarvoor 1,2 miljard euro ter beschikking gesteld. Ook zelfstandigen krijgen de verhoging.

Lees ook

Alexander De Croo: van leerling-tovenaar tot baas boven baas

Aan liberale zijde wordt evenwel nog voorbehoud gemaakt. Zo is afgesproken dat het minimumpensioen tegen 2024 stijgt tot 1.580 euro bruto voor wie een volledige loopbaan achter de rug heeft. 'Of dat volstaat om van 1.500 euro netto te spreken, moet nog blijken', klinkt het.

De Vivaldi-partijen voeren ook de door de regering-Michel afgevoerde pensioenbonus opnieuw in. Wie langer werkt dan volgens de regels nodig is, zal extra pensioenrechten opbouwen. Zelfstandigen zullen voor toekomstige loopbaanjaren op dezelfde manier pensioenrechten opbouwen als werknemers - nu krijgen ze minder.

Voor de zorg is afgesproken dat het eerder gesloten sociaal akkoord over hogere lonen, meer personeel en betere werkomstandigheden wordt uitgevoerd. Dat kost 1,2 miljard euro. De uitgaven in de zorg mogen de komende jaren bovendien met telkens 2,5 procent stijgen boven op de inflatie. Onder de regering-Michel lag die groeinorm op 1,5 procent.

Voorts krijgen gezinnen met kinderen een duwtje in de rug. De regering maakt kinderopvang via fiscale weg goedkoper. Personen met een handicap die beslissen te gaan samenwonen, zullen hun uitkering minder zien dalen dan nu.

Digitaks en minumumbelasting

Het overige miljard euro aan nieuw beleid gaat naar investeringen, vooral in justitie en politie. Jaarlijks worden 1.600 agenten aangeworven. De Vivaldi-partijen vinden dat de veiligheidsdepartementen de jongste jaren te weinig geld hebben gekregen en willen dat rechttrekken.

Om het nieuwe beleid te financieren zijn een reeks nieuwe maatregelen uitgewerkt. Denk aan een digitaks voor grote internetbedrijven en een nog uit te werken minimumbelasting. Ook moet het opdrijven van de strijd tegen de fiscale en sociale fraude geld opleveren, net als een fiscale hervorming tegen 2024 en het stopzetten van de fiscale regularisatie.

Een meerwaardebelasting of een nieuwe effectentaks komt er niet. Voor de liberalen is dat belangrijk, want zo willen ze het verschil maken met het paars-gele project dat de N-VA en de PS in de steigers hadden gezet. Wel zal de regering 'streven naar een eerlijke bijdrage van die personen die het grootste vermogen hebben om bij te dragen, met respect voor het ondernemerschap'. 

De nieuwe inkomsten moeten voorkomen dat de begroting verder ontspoort. Vivaldi kijkt voor 2021 aan tegen een gat van 24 miljard euro, ofwel 5 procent van het bruto binnenlands product (bbp). De zeven partijen willen vanaf 2021 een jaarlijkse begrotingsinspanning doen van 0,2 procent van het bbp, waar afhankelijk van de groei een bijkomende inspanning van 0 tot 0,5 procent bovenop komt.

De jaarlijkse sanering moet voor een derde worden gevonden door nieuwe inkomsten, een derde door besparingen en een derde via diverse.

Investeringen en relance

Behalve de 3,2 miljard euro voor nieuw beleid is er ook 1 miljard voor investeringen die losstaan van het bovenstaande. Dat geld gaat vooral naar het spoor en het digitaliseren van de overheid, waarbij opnieuw vooral naar justitie en politie wordt gekeken.

Om de economie, die een flinke knauw kreeg door de coronacrisis, uit het slop te halen komt er een transformatiefonds voor investeringen. Huidige relancemaatregelen, zoals de investeringsaftrek voor kmo's en de lastenvrijstelling voor het aanwerven van de eerste werknemer, worden verlengd. Het btw-tarief op afbraak en renovatie wordt overal 6 procent. Op dat tijdelijke pakket wordt een kostprijs van een miljard geplakt.

Ook worden een aantal arbeidsmarkthervormingen in het vooruitzicht gesteld. Het gaat over een flexibele arbeidsorganisatie, het omzetten van een deel van de ontslagvergoedingen in een opleidingsbudget en het combineren van werken met een uitkering beter mogelijk maken.

Rijbewijs met punten

Op asiel en migratie zet de regering het huidige beleid voort. Ze zal proberen het terugkeerbeleid efficiënter te maken, want nu blijkt het vaak moeilijk mensen het land uit te zetten. Het aantal plaatsen in gesloten centra, van waaruit mensen worden uitgezet, zou daarom worden uitgebreid. Kinderen mogen niet worden opgesloten.

Transmigranten, mensen die illegaal in ons land verblijven omdat ze in het Verenigd Koninkrijk proberen te geraken, worden strenger aangepakt. Er komen meer controles op snelwegparkings en transmigranten worden 'georiënteerd' richting een verblijfsaanvraag of een terugkeer.

Voor justitie wordt gewerkt aan snellere procedures, bijvoorbeeld voor winkeldiefstallen, om recidive te voorkomen. Er komt een rijbewijs met punten voor wie herhaaldelijk zware verkeersovertredingen begaat.

Kernuitstap en bedrijfswagens

Over andere elementen van het regeerakkoord, zoals over de kernuitstap, was er al duidelijkheid. De bedoeling is dat die er komt in 2025, al staat de deur naar het langer openhouden van twee reactoren nog op een kier. De definitieve beslissing valt in 2021. Tevens is vastgelegd dat nieuwe bedrijfswagens vanaf 2026 emissievrij moeten zijn.

Aanvankelijk hoopten de onderhandelaars 's avonds laat te landen, maar uiteindelijk werd het nachtwerk. De zeven partijen stonden langer dan gedacht stil bij het institutionele. CD&V wilde garanties op een nieuwe staatshervorming en eiste artikel 35 van de grondwet open te stellen, wat de deur naar het confederalisme openzet. Dat zou evenwel niet gelukt zijn.

Wel zullen twee ministers bevoegd worden om in de aanloop naar 2024 een staatshervorming voor te bereiden. Artikel 195 van de grondwet wordt ter herziening vatbaar gesteld, zodat in de volgende legislatuur een ruime staatshervorming kan worden doorgevoerd.

De deelstaten zullen ook mogelijkheid krijgen om van hun feestdag een betaalde feestdag te maken. Concreet betekent dat voor Vlaanderen dat 11 juli een betaalde vrije dag kan worden. 

Ethische dossiers

Op ethisch vlak is tot slot afgesproken dat de 'partijen die deel uitmaken van de regering er zich toe engageren om een consensus onder elkaar te bekomen, met wederzijds respect voor elkaars standpunten, alvorens wetgevende initiatieven te nemen rond deze materies'.

Het moet CD&V de garantie geven dat er via een wisselmeerderheid geen versoepeling van de euthanasie- of abortuswetgeving wordt doorgevoerd.

Woensdagavond organiseren de Vivaldi-partijen congressen, waar hun achterban het licht op groen moet zetten. Het is vooral uitkijken naar het CD&V-congres, want een deel van de achterban heeft twijfels bij Vivaldi.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud