Voor 24 miljoen euro onterechte uitkeringen door domiciliefraude

©Hans Lucas via AFP

Domiciliefraude’, waarbij mensen liegen over hun woon- of gezinssituatie om hogere uitkeringen op te strijken, kostte de staat vorig jaar bijna 24,3 miljoen euro. Een recordaantal mensen is uitgesloten van een ziekte-uitkering.

Een koppel uit Kortrijk is vorig jaar veroordeeld omdat het onterecht 150.000 euro aan uitkeringen had opgestreken. De vrouw kreeg een gehandicaptenuitkering en haar vriend een van de RVA. Ze woonden hier zogezegd apart om hogere uitkeringen te krijgen. In werkelijkheid woonden ze het gros van het jaar samen onder de Spaanse zon in Tenerife.

Dergelijke domiciliefraude kostte de staat vorig jaar bijna 24,3 miljoen euro. In 2018 ging het nog om 23,8 miljoen euro. Dat zijn althans de fraudebedragen die zijn blootgelegd. De Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA) ontdekte vorig jaar meer dan 21,8 miljoen euro aan ten onrecht betaalde uitkeringen door domiciliefraude. Het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (RIZIV) legde 2,38 miljoen euro bloot.

De afgelopen vijf jaar hebben de RVA en het RIZIV voor meer dan 128 miljoen euro aan domiciliefraude blootgelegd. Dat blijkt uit cijfers die N-VA-Kamerlid Björn Anseeuw opvroeg bij de minister voor de bestrijding van de sociale fraude, Philippe De Backer (Open VLD). Hoe veel er daadwerkelijk is teruggevorderd van die onterecht uitbetaalde uitkeringen geeft de minister niet prijs, omdat de terugvordering een taak is van de verzekeringsinstellingen, luidt het.

Volgens Anseeuw wordt het grootste deel van de terugvorderingen echter nooit geïnd. ‘De openstaande schuld is gigantisch. Het voorkomen van domiciliefraude is dus altijd te verkiezen boven het vaststellen ervan. De rol van de vakbonden daarbij blijft ook wringen. Zij verdedigen de werknemers, wat hun rol is. Maar tegelijk zijn ze ook uitbetalingsinstelling en regelen ze de aangifte van uitkeringsaanvragen. Die dubbele pet van de vakbonden is onhoudbaar. De uitbetalingsinstellingen worden ook amper geresponsabiliseerd voor hun gebrekkige controle op domiciliefraude.’

‘Uit de cijfers blijkt in elk geval dat domiciliefraude een belangrijke bron van uitkeringsfraude was en is’, besluit Anseeuw. Samen hebben de RVA en het RIZIV vorig jaar 7.270 inbreuken van domiciliefraude ontdekt, ongeveer evenveel als de vorige jaren. De RVA deed vorig jaar 25.740 controles op domiciliefraude en het RIZIV 1.874. De RVA doet bij elke wijziging van een gezinssituatie ook een digitale check, wat neerkomt op 2 miljoen checks per jaar.

Vorig jaar heeft het RIZIV een recordaantal dagen van uitsluiting van uitkering opgelegd aan mensen die valse verklaringen of valse documenten gebruikten om domiciliefraude te plegen. Het ging toen om 6.839 dagen van uitsluiting tegenover 4.829 dagen in 2018 en 2.944 in 2015.

Tussen 2015 en 2019 hebben wel maar 16 gevallen van domiciliefraude waarover het RIZIV een proces-verbaal opstelde geleid tot een vervolging voor de strafrechter. Domiciliefraude bewijzen in de rechtszaal is geen sinecure, erkent Danny Meirsschaut, arbeidsauditeur van Oost- en West-Vlaanderen en voorzitter van de raad van arbeidsauditeurs in ons land. ‘Je hebt enkele dossiers waarin panden worden verhuurd als valse domicilie-adressen. Maar domiciliefraude gaat meestal over de vraag of mensen samen of apart wonen. Dat is vaak een grijze zone en moeilijk te bewijzen. Wij trekken in elk geval alleen dossiers naar ons toe als de uitkeringsfraude meer dan 20.000 euro bedraagt. De rest wordt administratief afgehandeld.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud