Advertentie

Waar gaat het miljard aan nieuwe investeringen naartoe?

Een kwart van het budget voor nieuwe investeringen gaat naar de spoorwegen. ©Kristof Vadino

Tientallen miljoenen vloeien de komende jaren naar de digitalisering van de politie, de strijd tegen cybercriminaliteit en detentiecentra. Maar de grote winnaar in het investeringsplan van de regering-De Croo is het spoor, dat een kwart krijgt van het miljard dat wordt vrijgemaakt.

Het woord investeren kwam dinsdag in een of andere vorm 17 keer voor in de beleidsverklaring van premier Alexander De Croo (Open VLD). Tijdens het begrotingsconclaaf afgelopen weekend besliste zijn regering de komende drie jaar een extra miljard euro te investeren in onder meer de spoorwegen, digitalisering en het klimaat. Het pakket komt boven op de 1,25 miljard euro aan federale investeringen die via het Europese relanceplan gebeuren.

Aanvankelijk legden de meerderheidspartijen wenslijstjes voor ruim 3 miljard euro aan investeringen op tafel, maar de liberalen en CD&V zagen dat niet zitten. Investeringen zijn eenmalige maatregelen en hoeven dan wel niet opgenomen te worden in het begrotingskader, ze verzwaren wel de sowieso hoge Belgische schuld.

De essentie

  • De regering-De Croo legde tijdens het begrotingsoverleg voor een miljard euro nieuwe investeringen vast.
  • Het merendeel van het geld gaat naar de spoorwegen, digitalisering en cyberveiligheid.
  • Door dat pakket en het Europese investeringsplan moeten de Belgische investeringen voor het eerst in lang weer meer dan 3 procent van het bbp bedragen.
  • Staatssecretaris voor Relance Thomas Dermine (PS) spreekt van een historisch keerpunt.

In het begrotingsakkoord zijn 29 investeringen opgenomen, blijkt uit de lijst die De Tijd kon inkijken. De grootste ontvanger is het spoor, dat 250 miljoen euro krijgt toegeschoven. 181 miljoen euro gaat naar de uitbouw van het goederenvervoer, wat ertoe moet leiden dat bedrijven minder vaak een beroep doen op vrachtwagens om goederen te transporteren. ‘Deze regering kiest duidelijk voor meer treinen en minder vrachtwagens’, zei minister van Mobiliteit Georges Gilkinet (Ecolo) daarover.

Spoorlijn Brussel - Luxemburg

42 miljoen euro gaat naar verbeteringen aan de lijn tussen Brussel en Luxemburg. Een treinrit tussen beide steden duurt nu 3 uur en 18 minuten, wat lang is voor een trip van 217 kilometer. Met de auto gaat het, als files geen roet in het eten gooien, al gauw een uur sneller. 27 miljoen euro gaat naar het toegankelijker maken van de stations. Los van het investeringsplan trekt de overheid ook nog eens 2 miljoen per jaar uit voor de ondersteuning van nachttreinen. De prijs om ’s nachts over het spoor te mogen rijden wordt verminderd voor het passagiersvervoer.

Een tweede grote investeringswerf is de digitalisering van de overheid. Daar wordt 190 miljoen euro voor uitgetrokken. 79 miljoen euro gaat naar iPolice, het digitaliseringsproject van de politiediensten. 58 miljoen euro wordt in de voorbereiding van de telecom voor de toekomst gestoken. Ook naar de digitale douane (40 miljoen), de digitalisering van de pensioenen (8 miljoen) en de sociale zekerheid van zelfstandige ondernemers (5 miljoen) gaat geld.

Een andere prioriteit is cybersecurity, waarvoor 155 miljoen euro wordt vrijgemaakt. Het bedrag wordt verdeeld tussen Defensie (73 miljoen euro), e-Health (64 miljoen euro) en Buitenlandse Zaken (18 miljoen euro). Onder meer Buitenlandse Zaken is in het verleden al gehackt. Defensie wil de komende jaren zelf een component cyberveiligheid uitbouwen, die naast de land-, de zee- en de luchtmacht moet staan. Op termijn moeten daar 300 mensen werken tegenover 100 mensen vandaag.

Detentiecentra

Ook veiligheid, maar dan niet online, is de bouw van een reeks detentiecentra. Als het van minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open VLD) afhangt, worden vanaf 1 december ook gevangenisstraffen onder de drie jaar uitgevoerd. Nu krijgen zulke veroordeelden een enkelband. In de plaats daarvan worden ze dan wel niet naar de gevangenis gebracht, maar moeten ze hun straf uitzitten in een detentiecentrum, waar het regime minder strikt is, maar waar wel veel begeleiding is. Bestaande infrastructuur zoals oude woonzorgcentra of kazernes wordt omgebouwd. Daar wordt 92 miljoen euro voor uitgetrokken.

Uitbreiding taxshelter voor starters en groeiers

Gekoppeld aan het miljard euro aan investeringen lanceert de regering-De Croo ook een reeks hervormingen die private investeerders ertoe moeten aanzetten meer geld in de economie te pompen. Er komt een boost van het systeem van de taxshelter voor starters en groeiers. Wie in startende of groeiende bedrijven investeert, kan die investeringen fiscaal aftrekken. De plafonds voor de bedragen die bedrijven zo kunnen ophalen, worden verdubbeld.

Op het programma staan nog andere hervormingen die onze economie beter moeten doen functioneren. Het gaat onder meer over een moderner kader voor intellectuele beroepen, het versterken van de circulaire economie en een actieplan om kmo's tot overheidsopdrachten te stimuleren.

Naar de renovatie van het overheidspatrimonium gaat 150 miljoen euro, waarbij de focus ligt op het energiezuinig maken van gebouwen. In de aanloop naar de begrotingsbesprekingen had staatssecretaris voor de Regie der Gebouwen Mathieu Michel (MR) daarvoor een plan voorgelegd. Om heel het patrimonium op punt te zetten zijn volgens hem in de komende tien jaar voor 5 miljard euro investeringen nodig. Met de 150 miljoen kan dus maar een klein deel van de weg worden afgelegd.

Tot slot gaat nog 50 miljoen euro naar investeringen in het wetenschapsbeleid, 34 miljoen naar specifieke klimaatmaatregelen en 79 miljoen naar kleinere en moeilijk te catalogeren investeringen, zoals een systeem voor kwaliteitsopvolging in de gezondheidszorg en de oprichting van een virusbank.

Gespreide investeringen

Het miljard euro aan investeringen wordt verdeeld over drie jaar. Volgend jaar gaat het over 200 miljoen euro, in 2023 over 350 miljoen en in 2024 over 450 miljoen. Het moet helpen de graad van publieke investeringen in ons land op te krikken. Volgens de recentste cijfers van de rijkelandendenktank OESO investeren alle Belgische overheden samen 2,63 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Het gemiddelde Europese land investeert iets meer dan 3 procent.

De publieke investeringen zijn doorheen de jaren fors teruggevallen, omdat het voor besparende overheden een gemakkelijke post was om in te snijden. Staatssecretaris voor Relance Thomas Dermine (PS) sprak dinsdag van een historisch keerpunt. Volgens zijn prognoses zullen de Belgische overheden in 2024 3,5 procent van het bbp aan investeringen doen. Over de concrete maatregelen wil hij zich pas vrijdag uitspreken, wanneer hij het investeringsplan officieel voorstelt.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud