analyse

‘Zonder Excel-bestanden geen lenteakkoord'

'Moeilijk gaat ook', klinkt het in de omgeving van premier Charles Michel. ©Photo News

Zonder uitvoerig rekenwerk wil de N-VA geen groen licht geven voor een lenteakkoord over zware beroepen en het Energiepact. Vooral het Energiepact blijkt een harde noot om kraken.

‘De powerpoint voor de persconferentie is klaar. Maar de Excel-bestanden met berekeningen die de kostprijs van onze maatregelen aantonen, hebben we nog niet’, klonk het maandag schamper bij de N-VA. De Vlaams-nationalisten ergeren zich omdat voor het Energiepact en voor de zware beroepen te weinig rekenwerk beschikbaar is. De andere partijen zien dat anders: ‘Je kunt tot 2100 cijfers blijven vragen omdat ergens een detail niet duidelijk is. Op een bepaald moment moet je durven te beslissen.’

Premier Charles Michel (MR) hoopte eigenlijk vorige week al te landen met het Energiepact, de zware beroepen en het mobiliteitsbudget, dat ook op tafel ligt. Maar de gesprekken zitten vast, al was er maandag na lang overleg tussen de kabinetchefs over de zware beroepen een kleine doorbraak. Het kabinet van minister van Pensioenen Daniel Bacquelaine (MR) kwam met cijfers die moeten aantonen dat de impact van de hervorming op de lange termijn beperkt is.

Met het voluntarisme dat sommige partijen tentoonspreiden, gaan we failliet.
een N-VA-bron

De zware beroepen zijn een compensatie voor de pensioenhervorming van de regering-Michel, die ons langer wil laten werken. Met de vakbonden heeft Bacquelaine criteria en voorwaarden voor een zwaar beroep uitgewerkt. Die moeten nu het fiat van de regering krijgen, zodat de Franstalige liberaal met de vakbonden een lijst van zware functies kan opstellen.

Afhankelijk van hoe zwaar hun beroep is en hoelang ze de functie hebben uitgevoerd, zullen mensen iets of veel vroeger kunnen stoppen met werken.

De hervorming heeft een kostprijs, want minder mensen zullen langer werken. Voor 2019 gaat het om 40 miljoen euro. Dat is beperkt, maar dat komt doordat enkel toekomstige loopbaanjaren zullen meetellen als zwaar beroep. De kostprijs stijgt wel elk jaar, waardoor die na verloop van tijd in de honderden miljoenen euro’s zal lopen. De N-VA vreesde dat zo de opbrengst van eerdere pensioenhervormingen wordt tenietgedaan. Maar het rekenwerk van Bacquelaine wijst uit dat de impact minder groot is dan de partij vreesde, waardoor een landing tegen eind deze week mogelijk is.

Het heikelste punt is de verhoging van de pensioenleeftijd van het NMBS-personeel en de militairen, die aan de zware beroepen is gekoppeld. Nu kunnen zij nog op 55 en 56 jaar stoppen, maar het is de bedoeling dat die leeftijdsvoorwaarde elk jaar een halfjaar stijgt. ‘De N-VA ziet die lange overgangsperiode voor de NMBS evenwel niet zitten. Voor de militairen houdt ze er wel aan vast, want die vallen onder de bevoegdheid van ‘haar’ minister Steven Vandeput’, zegt een betrokkene. ‘Dat bemoeilijkt de landing.’

Nog moeilijker dan de zware beroepen ligt het Energiepact. In de regering-Michel is afgesproken dat de kerncentrales tegen 2025 moeten sluiten. Daarvoor moet naar alternatieven worden gezocht, maar dat moet gebeuren tegen een redelijke prijs en de bevoorradingszekerheid moet worden gegarandeerd. Een rapport van milieu-econoom Johan Albrecht schatte de kostprijs op 150 tot 900 miljoen euro.

Zeker Open VLD, dat met Vlaams minister van Energie Bart Tommelein zwaar inzet op de kernuitstap, gaat ervan uit dat de kostprijs eerder onderaan van die vork zal liggen. De N-VA vreest evenwel het duurste scenario en blijft garanties vragen. ‘Met het voluntarisme dat sommige partijen in dit dossier tentoonspreiden, gaan we failliet’, klinkt het.

Een oplossing is de oprichting van een onafhankelijke monitoringcommissie, maar daarover is nog geen akkoord. ‘Uiteindelijk is de vraag: wil de N-VA beslissen? Of wil de partij er een verkiezingsthema van maken, zoals ze eerst van plan leek?’, aldus een CD&V-bron.

Wat de onderhandelingen nog heikeler maakt, is de olifant in de kamer: Arco. In het regeerakkoord is een vergoeding afgesproken voor de Arco-coöperanten, die hun geld verloren doordat Arco als investeringsvehikel van de christelijke zuil samen met Dexia-bank ten onder ging. Een oplossing ligt niet voor de hand omdat Europa meekijkt en zo’n vergoeding als verboden staatssteun dreigt te beschouwen.

De tijd dringt. De regering wil de staatsbank Belfius - de opvolger van Dexia - naar de beurs brengen en de deadline is in zicht. Maar premier Michel laat zich niet uit het lood slaan. ‘Moeilijk gaat ook’, klinkt het in zijn entourage.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content