Zweedse partners slijpen messen

©Photo News

Vergeet de gematigde informateursnota van Bart De Wever. Vanaf maandagnamiddag gaan de onderhandelingen een nieuwe fase in. Taboes zoals de index en snoeien in de werkloosheidsuitkeringen komen op tafel.

Niemand twijfelt er nog aan dat de Zweedse coalitie er komt. Er wordt gehoopt op een regering uiterlijk de tweede dinsdag van oktober, traditioneel het moment van de beleidsverklaring van de premier. Coformateurs Kris Peeters (CD&V) en Charles Michel (MR) hopen de twaalf onderhandelaars (zie illustratie) tegen begin volgende week een gezamenlijke formateursnota te kunnen voorleggen. Die moet de basis vormen voor een regeerakkoord.

Maar de onderhandelingen daarover worden geen wandeling in het park. De messen zijn geslepen en de onderhandelaars zijn tot in de puntjes voorbereid. En er zullen taboes sneuvelen. Dat kan ook niet anders met een besparingsoperatie van 17 miljard euro.

Zo zal de beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd ongetwijfeld op tafel komen. Open VLD en de N-VA willen de uitkering na maximaal drie jaar afschaffen. Maar CD&V huivert daarvoor. Ook voor de MR ligt dat moeilijk, want dan dreigt ze alle linkse partijen in Wallonië over zich heen te krijgen. In Wallonië zijn nu eenmaal meer werklozen dan in Vlaanderen.

Dat het onderwerp op tafel komt, is evenwel zeker. Als informateur heeft De Wever daar in zijn nota zedig over gezwegen in een poging het cdH te overtuigen deel te nemen aan de onderhandelingen. Maar dat is verleden tijd. ‘Die nota is geen vertrekpunt’, luidt het in N-VA-kringen. De beperking van de werkloosheidsuitkeringen was bij de jongste verkiezingen een belangrijk programmapunt van de Vlaams-nationalisten. ‘Als men alternatieven heeft, heel graag. Maar dat men niet afkomt met nieuwe belastingen’, luidt het bij de N-VA.

Het taboe van de automatische indexering van de lonen komt eveneens op tafel. Ook daar bleef De Wever in zijn nota heel vaag over. Maar het ziet ernaar uit dat zijn partij ook daar zal teruggrijpen naar haar verkiezingsprogramma, waarin ze een pleidooi hield voor een indexsprong. Ook Open VLD wil het over de index hebben, ‘nu de PS niet meer om de tafel zit’. Maar ook dat ligt moeilijk voor de Franstalige liberalen, omdat op die manier andermaal munitie wordt gegeven aan de linkse oppositie in Wallonië.

Het wordt dus niet makkelijk, maar voor de onderhandelaars is het van moeten. Als de gesprekken nu spaak zouden lopen, dreigt een maandenlange impasse. Vooral voor de MR zou dat een ramp zijn. Want zij is dan de enige Franstalige partij die in zee is gegaan met de N-VA.

Het voordeel is dat uitsluitend sociaal-economische onderhandelingen gevoerd worden. Over een nieuwe staatshervorming wordt volgens de afspraak niet gesproken. Al zal de discussie over een nieuw vliegplan voor Zaventem ongetwijfeld tot communautaire spanningen leiden. ‘Dat is het meest explosieve dossier,’ zegt een onderhandelaar, ‘want niemand heeft er bij te winnen. Maar het probleem is acuut.’

Het is overigens niet het enige dringende probleem voor de Zweedse onderhandelaars. Om tegemoet te komen aan een arrest van het Grondwettelijk Hof is dringend een uitweg nodig voor een reeks politieagenten die volgens dat arrest niet langer voor hun 62 met vervroegd pensioen mogen.

Een derde acuut probleem is de energiebevoorrading. Die dreigt deze winter in het gedrang te komen, nu drie kerncentrales dicht zijn. De noodzaak van een energieplan is een bijkomend argument om de komende weken niet te dralen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud