nieuwsanalyse

Wordt Jan Jambon de nieuwe premier?

©BELGA

Nu de losse eindjes van het Zomerakkoord aan elkaar geknoopt zijn, staat het vizier van alle partijen op de levensbelangrijke verkiezingen van volgend jaar en 2019. Er wordt al volop nagedacht over hoe de poppetjes na 2019 beter ingezet kunnen worden. Wie weet krijgen we dan twee nieuwe regeringsleiders: Vlaams minister-president Bart De Wever en premier Jan Jambon.

Het zijn atypische tijden in de Wetstraat. Rond deze periode heerst meestal een crisissfeer in de federale regering. Dinsdag brengt premier Charles Michel (MR) zijn beleidsverklaring in het parlement. En het is de gewoonte dat tot enkele uren ervoor bikkelhard onderhandeld wordt. Vorig jaar werd Michel zelfs gedwongen zijn beleidsverklaring enkele dagen uit te stellen, omdat hij er maar niet in slaagde CD&V en de N-VA op één lijn te krijgen.

Maar deze keer kan je de bladeren horen vallen in het Warandepark, waarlangs de topministers kantoor houden. De regering heeft al van in juli een akkoord op zak over de begroting en een reeks hervormingen, waardoor de rust nu overheerst.

Die rust zal evenwel snel verdwijnen. Iedereen schakelt over op campagnemodus. CD&V-vicepremier Kris Peeters, die kopman wordt voor zijn partij in Antwerpen, maakte deze week duidelijk dat hij niet bereid is met de extreemlinkse PVDA in een coalitie te stappen nadat de N-VA dat gesuggereerd had.

Wie weet krijgen we in 2019 Bart De Wever als Vlaams minister-president en Jan Jambon als premier.

Het duel tussen N-VA-voorzitter en burgemeester van Antwerpen Bart De Wever en zijn uitdager Peeters zal almaar meer op de voorgrond komen. Waarom zouden beide partijen elkaar nog iets gunnen in de federale regering, wetende dat ze vanaf nu rivalen zijn? Ruim anderhalf jaar voor de federale verkiezingen zit de regering-Michel daardoor de facto in lopende zaken.

Hetzelfde geldt voor de Vlaamse regering. Daar staat nog één belangrijk item op de agenda: de hervorming van de successierechten. De ploeg van Geert Bourgeois (N-VA) heeft de voorbije jaren de kinderbijslag hervormd, de hervorming van het onderwijs in de steigers gezet en de kritiek op de Oosterweelverbinding in de kiem gesmoord. Maar grote hervormingen moeten het volgende anderhalf jaar niet meer verwacht worden. De Vlaamse regering heeft zich erbij neergelegd dat de begroting deze regeerperiode voor ruim 1,2 miljard euro in het rood gaat.

Zwaartepunt

Intussen wordt in de verschillende partijcenakels volop de balans opgemaakt van de eerste jaren van deze regeerperiode. Wat is er goed verlopen en hoe zou het beter kunnen? Zo zijn ze bij de N-VA tot de conclusie gekomen dat ze door goed te besturen op het federale niveau België sterker hebben gemaakt. Het waren de voorbije jaren vooral de federale excellenties Jan Jambon op Binnenlandse Zaken en Veiligheid en Theo Francken op Asiel en Migratie die in beeld kwamen.

Nochtans was het de bedoeling van de N-VA om het merk Vlaanderen sterker te maken. Door zelf de Vlaamse minister-president te leveren zou dat moeten lukken, was de redenering. Maar Geert Bourgeois is er met zijn regering nooit in geslaagd om de federale regering in de schaduw te zetten, zo klinkt het in de partij. De paradox is dat een partij die pleit voor een onafhankelijk Vlaanderen door federaal goed te besturen België sterker heeft gemaakt.

Tot die conclusie kwamen ook marketeer Jan Callebaut en journalist Wouter Verschelden (Newsmonkey) in het boek ‘Het merk België’.

De volgende keer moet het dan ook anders, is te horen bij de N-VA. En dat kan alleen als Bart De Wever in 2019 zelf de leiding in handen neemt van de Vlaamse regering. Dan hoopt de partij dat het zwaartepunt zich naar het Vlaamse niveau zal verplaatsen.

Schaakoefening

De schaakoefening met personeel gaat verder dan dat bij de N-VA. Geregeld duikt de piste op dat huidig vicepremier Jan Jambon wel eens premier zou kunnen worden.

Toen de federale regering werd gevormd in 2014 weigerde de N-VA het premierschap, ook al was ze de grootste partij van het land geworden. Een partij die streeft naar een onafhankelijk Vlaanderen kon toch onmogelijk een federale regering gaan leiden, was de redenering. Bart De Wever paste dus voor de Wetstraat 16 en Charles Michel deed er zijn intrede.

Maar stel dat de N-VA de volgende keer opnieuw de grootste partij is - wat volgens de huidige peilingen realistisch is - waarom zou de N-VA dan opnieuw in een regering stappen met een Franstalige premier, luidt de redenering.

Bij de N-VA is geen kwaad woord te horen over Charles Michel. Maar vaak botsten de Vlaams-nationalisten toch op weerstand, want Michel had weinig bewegingsruimte doordat zijn MR als enige Franstalige partij in de federale regering zit.

Vandaar dat niet uitgesloten wordt dat de N-VA de volgende keer zelf de premier levert. Waarom zou Jan Jambon geen premier kunnen zijn? Hij heeft er de carrure voor. Hij stond de voorbije jaren in de regering-Michel al bekend als de compromismaker. Jambon premier en Theo Francken vicepremier, het is een scenario dat de ronde doet in de Wetstraat.

Met De Wever als Vlaams minister-president en Jambon als premier zou de N-VA het helemaal voor het zeggen hebben en zou ze een Vlaams beleid kunnen doordrukken vanuit de Vlaamse en de federale regering.

Publiek geheim

De vraag is evenwel of Michel bereid zal zijn het premierschap af te staan. Dat de MR als enige Franstalige partij in een regering zou stappen zonder dat ze de premier kan leveren, is politieke science fiction. De premier zelf droomt al van Michel II.

Maar de kans is groot dat de MR zal eisen dat ook het cdH toetreedt tot de federale regering, want opnieuw solo in een federale regering stappen is niet het voorkeursscenario. Het cdH en de MR regeren nu al samen in Wallonië. Waarom dat niet doortrekken op het federale niveau?

Het is echter een publiek geheim dat de N-VA niet staat te springen om het cdH toe te laten tot de regering. In ruil voor de toetreding van het cdH kan de N-VA het premierschap opeisen.

De weg naar de verkiezingen van 2019 is uiteraard nog lang. Maar tussen nu en mei 2019 zal het freewheelen over de volgende regering en de samenstelling ervan almaar crescendo gaan. De knop is omgedraaid. De campagne is begonnen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud