interview

Almaci slaat mea culpa: 'We hadden de groene droom te weinig voor ogen'

©Saskia Vanderstichele

Voor het eerst slaat Meyrem Almaci, die zaterdag herkozen wil worden als voorzitster van Groen, een mea culpa over het tegenvallende verkiezingsresultaat. ‘Het is zoals met ‘Game of Thrones’: we hadden allemaal high hopes voor het einde, maar het werd iets minder dan verwacht.’

Meyrem Almaci is favoriet om zichzelf op te volgen als voorzitster van Groen zaterdag. Met haar running mate Dany Neudt neemt ze het op tegen Björn Rzoska en Rina Rabau en het minder bekende duo Christophe Steyaert en Charlotte Storme. Hoewel Almaci er niet in is geslaagd de aandacht voor het klimaat bij de verkiezingen van 26 mei te vertalen naar een historische verkiezingsoverwinning, wordt ze nog altijd gedragen in de partij.

Bij de verkiezingen deed Groen het met 10 procent van de stemmen minder goed dan verwacht. ‘We hadden de wind in de zeilen, maar tijdens de campagne werd dat wind op kop’, zegt Almaci. ‘Wij waren de aanbodpartij die relevant was geworden en daarom is hard op ons geschoten. Het was de campagne van de framing, waarbij ongelofelijk veel desinformatie is verspreid. Bijvoorbeeld in het klimaatdebat ging het voortdurend over een rood-groene belastingtsunami, terwijl de doorrekening van ons verkiezingsprogramma door het Planbureau had aangetoond dat een ambitieus ecologisch programma samengaat met een sociaal programma en bovendien betaalbaar is.’

De framing als belastingpartij deed pijn, erkent Almaci. ‘We kunnen daar alleen vanaf geraken door dag in dag uit te bewijzen dat we dat niet zijn en door de inconsistenties in het verhaal van anderen bloot te leggen. Wie schaft er de woonbonus af terwijl ze hadden gezegd dat ze er niet aan zouden raken? De meerderheidspartijen van de Vlaamse regering. Wie zijn hier eigenlijk de belastingpartijen?’

Sinds 26 mei valt het uw partij zeer zwaar toe te geven dat het verkiezingsresultaat tegenviel. Waarom is dat zo moeilijk?
Meyrem Almaci: ‘Als ik sommigen hoor, lijkt het wel alsof we onder de kiesdrempel zijn gezakt. Quod non. De partij staat sterker dan ooit. Natuurlijk had ik liever meer stemmen gehaald. Met Groen was het een beetje zoals met ‘Game of Thrones’. Dat is een fantastische reeks en we hadden allemaal high hopes voor het einde, maar het werd iets minder dan verwacht. Daardoor zitten we met een onvervuld gevoel.’

Bio

Meyrem Almaci (43) is sinds 2014 voorzitster van Groen. In 2007 belandde ze in de Kamer, sinds de verkiezingen van 26 mei zetelt ze in het Vlaams Parlement. Almaci woont in Antwerpen, waar ze een tijd gemeenteraadslid was.

U wijst de andere partijen en hun framing aan als oorzaak voor het mindere resultaat, maar moet u niet vooral in eigen boezem kijken? Was de campagne van Groen niet gewoon te zwak?
Almaci: ‘Het is een combinatie van beide. We moeten daar niet onnozel over doen. We hebben een heel leertraject afgelegd, want in de vorige legislatuur waren we een partij van 8 procent. We zijn soms te hard meegegaan in de debatten over het hoe, waardoor we het te weinig hadden over het waarom. Onze droom om het leven beter te maken voor de mensen kwam te weinig aan bod.’

De discussie over het afschaffen van de salariswagens was het dieptepunt van uw campagne. Uw partij leek niet meer te weten wat ze nu eigenlijk wilde. Weet u het intussen wel?
Almaci: ‘N-VA-voorzitter Bart De Wever heeft ooit gezegd dat iedereen weet dat er een probleem is met die salariswagens, maar dat hij er niets aan zou doen. Wij durven dat wel, want het is niet logisch dat mensen een auto krijgen als loon. Het is slecht voor de mobiliteit in ons land en het is heel asociaal omdat slechts 15 procent van de werknemers er recht op heeft. Wij willen dat scheefgetrokken systeem rechttrekken. Niet door tussen te komen in bestaande contracten, want dat kan de overheid niet. Maar we willen de belastingen op de lonen verlagen, zodat werknemers netto meer overhouden. Tegelijk willen we het buitensporige fiscale voordeel op de salariswagens wegwerken zodat die minder aantrekkelijk worden. Wie een salariswagen wil, zal er nog altijd een kunnen krijgen. Maar niet met het huidige fiscale supervoordeel.’

Tijdens de campagne reageerde uw partij verkrampt op de vraag of iemand met een bedrijfswagen zijn voordeel van zowat 500 euro per maand zal verliezen. Kunt u nu wel duidelijkheid geven?
Almaci: ‘Als voorzitster moest ik tijdens de campagne de consensus verdedigen. Als kandidaat-voorzitter ben ik nu van mening dat er een verschil is tussen grote SUV’s en kleinere wagens. Met een loonlastenverlaging willen we die kleine wagen compenseren. Wie een luxewagen heeft, moet inleveren. Dat is perfect verdedigbaar, want de overheid hoeft geen Porsche Cayenne te subsidiëren.’

Hoe kan uw partij het anders en vooral beter doen?
Almaci: ‘Door niet meer mee te doen aan het politieke gekrakeel. We moeten mensen een perspectief bieden op hoe de toekomst er kan uitzien. Neem Kopenhagen, dat verbrandingsmotoren wil verbieden. De Deense hoofdstad krijgt zijn burgers mee door het beeld te schetsen van een stad die aangenaam is om te wonen en waar de levenskwaliteit groot is. Daardoor is er veel steun voor moeilijke maatregelen. Mensen mogen niet het gevoel krijgen dat ze hun leven moeten veranderen. We moeten de structuren veranderen, zodat ze een beter leven krijgen. Ons project is vergelijkbaar met de warme bakker in de samenleving. Zo’n bakker versterkt het sociale weefsel: mensen komen er samen en het is ambachtelijk. Het verhoogt de levenskwaliteit. Terwijl andere partijen industrieel brood aanbieden, willen wij die warme bakker zijn.’

Dat klinkt nogal vaag. Hoe wilt u de kiezer meekrijgen in dat verhaal?
Almarci: ‘Iedereen kent het fenomeen van de trollenlegers op sociale media. Trollen zijn als motten rond een lamp, die het licht proberen te verzwelgen. Als wij het licht willen laten schijnen in de samenleving, moeten we de goede voorbeelden onder de aandacht brengen. Wij willen een elfenleger, dat wat goed loopt onder de aandacht brengt. Mensen hebben zo vaak gehoord dat het alleen bergaf kan gaan dat ze niet meer zien wat mogelijk is. Wij willen hun dat duidelijk maken.’

‘Het goede leven wordt door veel groenen vandaag al gerealiseerd in de dorpen en de steden. Daar moet onze focus liggen. In Eeklo participeren burgers bij het plaatsen van windmolens, Sint-Niklaas brengt water en groen in de kern van de stad en in Anzegem werd het zwembad energiezuinig gemaakt en wordt alle stadsverlichting vervangen door ledverlichting.’

Met paars-geel en paars-groen zijn er twee opties voor de nieuwe federale regering. Het is onze verdomde plicht uit te zoeken wat kan werken.

Lang klonk het dat iedereen de klimaatomslag zal voelen, vanaf nu gaat het alleen over het goede leven en zijn moeilijke maatregelen niet meer nodig?
Almaci: ‘Maak er geen karikatuur van. Wij hebben altijd gezegd dat moedige keuzes nodig zijn en daarom hebben de andere partijen ons ook aangevallen. Als we die maatregelen nu niet nemen, zal de factuur op de lange termijn alleen maar toenemen. We zetten op dat vlak geen stap achteruit, maar we moeten de mensen wel meenemen in een toekomstverhaal. We moeten aangeven dat we op de langere termijn samen beter worden van de inspanningen die we leveren. Veel mensen doen dat al. Ze laten de auto staan, gaan met de fiets en werken zo aan hun gezondheid. Op dat pad moeten we verder gaan, maar helaas fietst de nieuwe Vlaamse regering om de problemen heen.’

Wilt u federaal een ander beleid voeren door in een paars-groene regering te stappen?
Almaci: ‘De tijd dringt, maar het is onvoorstelbaar hoe na bijna vijf maanden van non-vooruitgang op federaal niveau nog altijd niets gebeurt. Elke politieke partij moet passen voor de verrotting en voor een oplossing gaan. De belangrijkste les van 26 mei is dat de mensen genoeg hebben van de politieke spelletjes en de grote kloof tussen wat politici zeggen en wat ze uiteindelijk doen. Laat ons met zijn allen minder toeteren en achter de schermen zoeken welke puzzel past. Met paars-geel en paars-groen zijn er twee opties en het is onze verdomde plicht uit te zoeken wat kan werken.’

Wat moet het worden: paars-geel of paars-groen?
Almaci: ‘Voor ons telt het project. Voor een warm en open project zijn wij een constructieve gesprekspartner. Maar de informateurs hebben op basis van hun gesprekken aan de koning medegedeeld dat ze voldoende basis zien voor gesprekken tussen de N-VA en de PS. Al heb ik er eerlijk gezegd weinig vertrouwen in. Bart De Wever eist communautaire hervormingen, wil niets veranderen aan het Zweedse beleid en vraagt een begrotingsevenwicht dat hij de afgelopen legislatuur niet kon realiseren. En dat zou een uitnodiging moeten zijn voor de PS? Dat is niet ernstig.’

Paars-geel is moeilijk, maar paars-groen toch ook? Open VLD - en eventueel CD&V - zien dat niet zitten.
Almaci:Da gaan zij nie bepale. Ik parafraseer hiermee een nogal autoritair figuur - dixit Marcia De Wachter, een voormalige directeur van de Nationale Bank - die me dat toesnauwde in het Vlaams Parlement.’ (Almaci heeft het over Vlaams minister-president Jan Jambon, red.)

Toch wel: zij kiezen of ze in zo’n regering stappen of niet.
Almaci: ‘De kiezer heeft de kaarten geschud en we moeten daar nu mee spelen. Op een bepaald moment zal de druk vanuit de maatschappij enorm zijn om een regering te vormen die werkt. En terecht.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect