Antwerps gerecht krijgt blaam na moord op Julie Van Espen

De moord op Julie Van Espen leidde tot een storm van kritiek op de werking van het gerecht. ©EPA

Het belangrijkste adviesorgaan van Justitie komt tot de conclusie dat het Antwerps gerecht een zedenzaak tegen de moordenaar van Julie Van Espen niet op de lange baan had mogen schuiven.

De 23-jarige Julie Van Espen is op 6 mei dood terug gevonden nadat ze verdween met haar fiets op weg naar huis. Twee dagen later is Steve B., eerder veroordeeld voor verkrachting, in verdenking gesteld voor de moord. De zaak leidde tot een storm van kritiek op Justitie toen bleek dat hij op vrije voeten was in afwachting van een vonnis in beroep over een eerdere zaak - de verkrachting van zijn ex-vriendin in 2016.

De Hoge Raad voor Justitie opende een onderzoek naar het Antwerps gerecht en hoe is omgegaan met de zedenzaak tegen Steve B. Uit het onderzoek zijn verschillende fouten gebleken, stelt het hoog aangeschreven adviesorgaan.

Voorwaarden

In eerste aanleg verwees de raadkamer hem begin 2017 door naar de correctionele rechtbank. De raadkamer liet hem in afwachting onder voorwaarden vrij. 'Die voorwaarden golden maar voor drie maand', aldus de Hoge Raad voor Justitie. 'De correctionele rechtbank veroordeelt hem op 30 juni 2017 tot 4 jaar cel, maar beveelt niet de onmiddellijke aanhouding. In het dossier zat geen opsluitingsfiche, waarin de rechtbank had kunnen lezen dat B. zich bij een eerdere veroordeling al herhaaldelijk aan zijn straf had onttrokken. De risico-inschatting kon dus niet volledig gebeuren', klinkt het.

De grootste problemen deden zich voor bij het Hof van Beroep. De Hoge Raad voor Justitie stelt vast dat de behandeltermijn met 23 maand abnormaal lang was, waar dat in normale omstandigheden een half jaar is. 'Het openbaar ministerie had geen voorrang gegeven aan de zaak, terwijl dat volgens hun eigen richtlijnen voor zedenzaken wel zo had moeten zijn. En dat kan niet.'

Geen onbeschreven blad

B. was allerminst een onbeschreven blad. Hij zat een celstraf van 4,5 jaar uit voor verkrachting. In 2017 werd hij opnieuw tot vier jaar veroordeeld voor de verkrachting van zijn ex-vriendin. Het was in die zaak dat hij beroep aantekende en in afwachting van de behandeling op vrije voeten kwam.

De 77 dossiers die de kamer moest behandelen, zijn bijna letterlijk in een kast gestoken, zonder dat gekeken is of er prioritaire dossiers tussen zaten.
Christian Denoyelle
Hoge Raad voor Justitie

Ook bij de uiteindelijke inleiding van de zaak ging het mis. Door een tekort aan magistraten is het dossier in mei 2018 uitgesteld. De kamer die de zaak moest behandelen, ging daarop zelfs helemaal dicht. 'De 77 dossiers die de kamer moest behandelen, zijn bijna letterlijk in een kast gestoken, zonder dat gekeken is of er prioritaire dossiers tussen zaten', aldus Christian Denoyelle, voorzitter van het Nederlandstalig College van de Hoge Raad voor Justitie. De bewuste kamer wordt een jaar later opnieuw opgestart en B. gedagvaard. Maar nog voor zijn dossier kan behandeld worden, kwam Van Espen om het leven.

Het zou ook aan voldoende monitoring ontbreken om de risico's van verdachten correct in te schatten. 'De rechtbank had gewoon ook onvoldoende info over de inhoud van het dossier', luidt het.

Te vermijden?

Over een cruciale vraag spreekt de Hoge Raad voor Justitie zich niet uit. Of de dood van Julie Van Espen vermeden had kunnen worden als het Antwerpse gerecht anders met de zaak was omgesprongen.

Het Antwerpse Hof van Beroep laat weten zijn interne werking na de zaak te hebben aangepast. Ook het parket-generaal slaat mea culpa en laat weten te streven naar een kortere behandelingstijd van strafdossiers in hoger beroep. Er kwam na het tragische incident ook een wetswijzing. Die wordt net morgen van kracht en staat de rechter toe iemand onmiddellijk aan te houden als de kans bestaat dat hij gelijkaardige feiten zou pleiten. De enige voorwaarde voor directe aanhouding tot nu was vluchtrisico, wat bij B. volgens de rechter niet het geval was toen de man beroep aantekende tegen een veroordeling voor zedenfeiten. Daardoor kwam hij op vrije voeten.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud