Artsen zonder Grenzen schetst vernietigend beeld van situatie in woon-zorgcentra tijdens corona

©BELGA

Overgelaten aan hun lot. Dat is de titel van een nieuw rapport waarin Artsen zonder Grenzen zijn conclusies trekt uit drie maanden crisisbijstand aan de Belgische rusthuizen. Het rapport komt minder dan een week voor de belaagde Vlaams minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V) de coronacommissie in het Vlaams parlement moet trotseren.

Artsen zonder Grenzen (AZG) sprong bij in de woon-zorgcentra, toen de situatie er vanaf maart door de coronacrisis uit de hand liep. 'Op een dag kreeg ik een telefoontje van een directrice van een woon-zorgcentrum in het Brusselse. Huilend legde ze me uit dat ze nog maar vier medewerkers had voor zeventig bewoners. Ze vroeg om hulp', aldus de HR-directeur van AZG in het rapport. De medische ngo besloot te schakelen. AZG stuurde 15 mobiele teams met hulpverleners naar 135 rusthuizen, eerst in Brussel, daarna naar Vlaanderen en Wallonië.

In Brussel en Wallonië liep het op een gegeven moment zo mis dat niet alleen de NGO maar zelfs het leger eraan te pas moest komen. In Vlaanderen sprong AZG bij in 21 rusthuizen, op een totaal van ruim 8oo woon-zorgcentra. 'Dit is geen wetenschappelijke studie, maar we zien wel duidelijke trends. En onze conclusies zijn van toepassing op Vlaamse rusthuizen. Naast actieve bijstand hebben we ook alle rusthuizen bevraagd. De antwoorden kwamen voor 90 procent van de Vlaamse rusthuizen', zegt Mit Philips, AZG-beleidsadviseur.

'We zagen weinig verschil tussen de regio's in paraatheid. Er was ook niet veel verschil tussen privé, publiek of non-profit. Enkel groepsvoorzieningen kwamen er beter uit.'

Humanitaire crisis

Dat AZG moest bijspringen, is bijzonder. De ngo is vooral actief in ontwikkelings- en oorlogsgebied. AZG spreekt van een humanitaire crisis. Bijna zes op de tien van de doden waren rusthuisbewoners. 4.900 mensen overleden in de rusthuizen zelf. 'Uit vrees voor een overrompeling van de ziekenhuizen zoals in Italië of Spanje zijn in België zowel de bewoners als de medewerkers van de woon-zorgcentra aan hun lot overgelaten. Er was een gebrek aan beschermend materiaal, personeel en kennis. Veel van de doden hadden vermeden kunnen worden.'

Daar hoort de nuance bij dat veel van wat AZG bij ons zag, zich ook voordeed in Spanje, Italië, Brazilië, Ecuador en de VS. Daar hielp de NGO ook bij het crisisbeheer. Philips: 'Het slot ging op de woon-zorgcentra. Maar omdat het op veel plekken al binnen was, kon het als een lopend vuur door de rusthuizen gaan. En het duurde het vaak te lang voor rusthuizen konden terugvechten.'

Uit vrees voor een overrompeling van de ziekenhuizen zoals in Italië of Spanje werden in België zowel de bewoners als de medewerkers van de woon-zorgcentra aan hun lot overgelaten.
Artsen zonder Grenzen

Het rapport bundelt ook enkele schrijnende getuigenissen. Er is sprake van een bejaarde man die alleen lag te sterven in een kamer die hij niet kende. Er lagen uitwerpselen in de gang, er waren lege koelkasten in de instellingen. Eerder deze maand schetste de Vlaamse ombudsdienst een gelijkaardige situatieschets.

Een stervende man lag alleen in een kamer die hij niet kende. Er lagen uitwerpselen in de gang, er was geen eten in de koelkasten van de instelling.
Artsen zonder Grenzen

Vlaams minister van Welzijn (CD&V) Wouter Beke wordt opgejaagd over zijn aanpak in de rusthuizen. De oppositie laat geen kans ongelegen om hem onder vuur te nemen. Beke komt maandag 20 juli uitgebreid tekst en uitleg geven in de Vlaamse coronacommissie.

De minister krijgt de volle steun achter zich om het Vlaamse zorgplan uit te voeren.
CD&V

CD&V behoudt het vertrouwen in Wouter Beke. De partij geeft hem volle steun voor de uitvoering van een zorgplan - hogere lonen voor zorgwerkers en meer handen aan het bed - waarvoor CD&V extra middelen wil vrijmaken. Bij CD&V is er frustratie dat Beke kop van jut is, terwijl erop gewezen wordt dat het gemiddeld aantal besmettingen in de woon-zorgcentra bezuiden de taalgrens veel erger was. 'Als er al ministers onder druk zouden moeten staan, dan moet misschien eerst elders gekeken worden.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud