interview

Ben Weyts: ‘Ik wil geen mensen uit hun auto pesten'

Ben Weyts: ‘De zesde staatshervorming is een zotternij van jewelste.’ ©Wouter Van Vooren

Als Vlaams minister van Mobiliteit gelooft Ben Weyts niet in het ‘naïeve idee’ dat je mensen hun wagen volledig kunt doen afzweren. Als communautaire spits van de N-VA wil hij na de verkiezingen van 2019 het confederalisme weer op de onderhandelingstafel leggen.

‘Een sublieme geuze, een gerijpte Mariage Parfait van 2014’, daarmee eindigde Ben Weyts zijn favoriete feestdag, 11 juli. 2014 was voor Weyts het jaar van de politieke doorbraak. De voormalige N-VA-woordvoerder en rechterhand van Geert Bourgeois werd toen Vlaams minister van onder meer Mobiliteit, Openbare Werken en de Vlaamse Rand.

Maar het communautaire getouwtrek, zijn favoriete speelterrein, laat Weyts niet los. Een jaar voor de federale en regionale verkiezingen van 2019 zet de Vlaams-Brabander het confederalisme, waarbij Vlamingen en Franstaligen de meeste bevoegdheden van België overnemen, weer bovenaan op de agenda. Nochtans maakten verschillende N-VA-kopstukken al duidelijk dat de communautaire stilstand wel wat langer mag duren.

'De zesde staatshervorming is een zotternij van jewelste. Ik heb een avondvullend programma met idiote voorbeelden over bevoegdheidsdiscussies.
Ben Weyts
Vlaams minister

Maar Weyts hoopt dat de Franstalige geesten, net zoals de Mariage Parfait, volgend jaar gerijpt zijn om zijn confederale droom te verwezenlijken. ‘De zesde staatshervorming is een zotternij van jewelste. Ik heb een avondvullend programma met idiote voorbeelden over bevoegdheidsdiscussies. Ik ben bevoegd voor de rijopleiding, federaal minister François Bellot (MR) voor het rijbewijs. Ik wil de regel afschaffen dat wie zijn voorlopig rijbewijs laat vervallen drie jaar lang geen rijexamen mag afleggen, tenzij hij veel rijlessen volgt. Mijn mailbox zit elke week vol klachten van studenten die een job vinden maar geen rijbewijs kunnen krijgen. Ik heb daarvoor een oplossing voorgesteld, maar die is aangevochten door de federale regering. En zo lopen er nu al 14 procedures van de federale overheid tegen initiatieven die ik nam.’

Wat is dan de inzet van de verkiezingen van 2019?
Ben Weyts: ‘Grosso modo hebben we twee keuzes. Ofwel gaan we door met de huidige formule, waarbij de ene gemeenschap de andere domineert. Vandaag hebben we het geluk een centrumrechtse, Vlaams geïnspireerde federale regering te hebben. Die voert een beleid waartegen in Wallonië heel wat protest leeft. De Franstaligen hebben centrumlinks gestemd en krijgen een centrumrechtse regering. Maar in de vorige regering-Di Rupo was het spel omgekeerd. Als volksnationalist geloof ik niet in dat systeem.’

‘De tweede optie is de confederale omslag. Ik hoop dat ook de Franstaligen inzien dat het confederalisme voor hen een betere optie is. Zo krijgen ze het beleid waarvoor ze gestemd hebben. Ik hoop dat we in 2019 stappen kunnen zetten naar dat confederalisme. Al hangt dat van twee dingen af: het mandaat van de kiezer en wie tegenover ons aan de onderhandelingstafel zit.’

Dus: op naar een zevende staatshervorming?
Weyts: ‘Nog eens een paar trofeetjes binnenhalen, waardoor alles nog inefficiënter wordt, dat spel gaan we niet spelen. Ik ben in onze partij de expert over de bevoegdheidsverdeling maar ik ben zelf vaak in dubio. In de zesde staatshervorming zijn bepaalde discussies gewoon blauwblauw gelaten. Volgens de Vlamingen is de bevoegdheid overgedragen, volgens de Franstaligen helemaal niet. Men heeft de zaak juridisch in het ijle gelaten en dan moet de Raad van State of het Grondwettelijk Hof zich maar uitspreken. Dat is niet te vatten.’

'Ik heb met Oosterweel een dossier geërfd dat redelijk in het slop zat. Als minister van hopeloze zaken geeft het veel voldoening als het dan toch lukt'. ©Wouter Van Vooren

U kan toch uw ding doen als Vlaams minister? U hebt een oplossing gevonden voor de vastgelopen Oosterweeldiscussie in Antwerpen.
Weyts: ‘Op het vlak van de mobiliteit is een van onze belangrijkste verdiensten dat we een perspectief hebben gecreëerd voor het verminderen van het fileprobleem. Ik heb met Oosterweel een dossier geërfd dat redelijk in het slop zat en waarvoor niemand een cent gaf. Als minister van hopeloze zaken geeft het veel voldoening als dat dan toch lukt.

Oosterweel krijgt een budget van meer dan 3,5 miljard euro. Andere steden zien met afgunst hoeveel Vlaams geld uw partijvoorzitter Bart De Wever naar zijn stad doorsluist.
Weyts: ‘Je moet de problemen aanpakken waar ze het grootst zijn. Als meer dan 50 procent van de Vlaamse files op de ringwegen rond Antwerpen en Brussel staan, dan pakken we eerst die tracés aan. Met hetzelfde voluntarisme ben ik dichter bij mijn huis bezig met de Brusselse ring.’

Intussen blijft u de minister van groeiende files.
Weyts: ‘Los het maar eens op: er rijden steeds meer wagens op steeds minder ruimte. Wij investeren veel, maar dat zal niet genoeg zijn. Daarom moeten we meer uitgaan van combimobiliteit. Dat is niet het naïeve idee waarbij we iedereen verplichten voor zijn volledig woon-werkverkeer een alternatief te zoeken voor de wagen. Mensen uit hun auto pesten, daar geloof ik niet in.’

We moeten mensen verleiden om voor minstens een deel van hun woon-werktraject hun wagen te laten staan.
Ben Weyts
Vlaams minister

‘We moeten mensen verleiden om voor minstens een deel van hun woon-werktraject hun wagen te laten staan, bijvoorbeeld door naar overstapparkings te rijden en daar het openbaar vervoer, de fiets of een andere vervoersmiddel te nemen.’

Overstappen op De Lijn is weinig aantrekkelijk. De bus en de tram rijden vaak niet op tijd.
Weyts: ‘De belastingbetaler verdient daar meer waar voor zijn geld. De dotatie voor De Lijn was opgelopen van 300 miljoen euro in 1999 naar meer dan 1 miljard in 2014, terwijl het marktaandeel gelijk bleef. De Lijn krijgt nu minder subsidies, maar de investeringen in nieuwe bussen en trams waren nooit hoger. Tegelijk maken we de organisatie sterker zodat ze in 2020 de vergelijking met de privésector kan doorstaan. Die oefening in efficiëntie is bijna afgerond, met succes.’

Door uw focus op besparingen zag de reiziger de voorbije jaren de service, de stiptheid en het aanbod achteruitgaan.
Weyts: (slaat op tafel) ‘Waar haalt u dat in godsnaam vandaan? Dat is fundamenteel onwaar. Ik weet wel dat dat riedeltje met succes wordt herhaald door sommige verkeersexperts van wie de politieke agenda belangrijker is dan de mobiliteitsagenda. Maar ik zeg u dat het aanbod is toegenomen.’

En de dienstverlening dan? Het internet bulkt van de hallucinante klachten over De Lijn.
Weyts: ‘Oké, op die miljoenen ritten die worden afgelegd kan er altijd wel iets fout gaan. Ik praat niet alles goed wat De Lijn doet. Er is nog heel wat ruimte voor verbetering.’

Vlaanderen moet het spoor zelf in handen nemen.
Ben Weyts
Vlaams minister van Mobiliteit en Openbare Werken

De Wever en andere burgemeesters zijn het beu en pleiten voor een eigen vervoersmaatschappij voor hun stad. Dat is toch een motie van wantrouwen tegen de minister van De Lijn?
Weyts: ‘Bart heb ik daarover niet gehoord, het was Koen Kennis (Antwerps N-VA-schepen van Mobiliteit, red.) die dat zei. Ik onderschat Antwerpen natuurlijk geenszins. Maar als zij één vervoersmaatschappij en één vervoersregie willen en dat vergelijken met Londen, een stad van 12 miljoen mensen... Ik wil gewoon één centrale mobiliteitsregie in Vlaanderen. En wat we daarvoor echt nodig hebben, is de trein. We moeten het spoor, de ruggengraat van het openbaar vervoer, zelf in handen nemen. Bij stakingen is het spoor nu al gesplitst omdat er dan veel meer treinen in Vlaanderen rijden.’

Stel dat u Geert Bourgeois opvolgt als minister-president: wat is dan uw prioriteit voor de volgende Vlaamse regering?
Weyts: ‘U gaat uw vraag anders moeten formuleren. Laat dat deel over het minister-presidentschap er maar uit, anders lijkt het alsof ik enige ambitie in die zin zou bevestigen.’

'Vlaanderen heeft de ambitie om te wedijveren met de Europese topregio's al een tijd gelost, maar daar moet onze lat liggen.' ©Wouter Van Vooren

En die ambitie heeft u niet?
Weyts: ‘Ik spreek mij niet uit over mijn persoonlijke ambitie, zeker niet in de gazet. Ik ben nuchter genoeg om te beseffen dat we in 2019 wel zullen zien.’

‘Ik denk dat we de fond hebben gelegd voor economische groei. Nu moeten we een versnelling hoger schakelen en het welvaartsniveau van de succesvolste regio’s in Europa bereiken, zoals Beieren en Noordrijn-Westfalen. Vlaanderen heeft de ambitie om te wedijveren met de Europese topregio’s al een tijd gelost, maar daar moet onze lat liggen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect