CD&V hoopt een verlosser te vinden, al is in geen velden een politieke nieuwkomer te bespeuren die de partij met evenveel schwung kan optillen als de Franse president Emmanuel Macron. Alleen het Vlaams Belang heeft met voorzitter Tom Van Grieken dat goudhaantje gevonden.

De twaalf ‘apostelen’ brachten deze week het langverwachte rapport uit waarin ze de verkiezingsnederlaag van CD&V onder de loep namen. Ze deelden wat tikken uit, maar al bij al viel het wel mee voor the powers that be. Het rapport bracht de partijtop niet echt in verlegenheid. Als de belangrijkste kritiek is dat de partij nood heeft aan een CEO zoals Piet De Zaeger bij de N-VA, dan zullen Kris Peeters, Wouter Beke, Hilde Crevits en Koen Geens daar hun slaap niet voor hebben gelaten.

De twaalf apostelen laten na aan te geven hoe het verder moet met de partij. Over de gebroken relatie met de christelijke zuil - en zeker met het ACV van Marc Leemans - wordt met geen woord gerept.

Wel wordt erop gewezen dat het geen zin heeft een ruk naar rechts te maken, want in Europa is geen enkele centrumpartij op die manier succesvol geweest. Integendeel, wordt opgemerkt. Al lijken de apostelen daarbij wat snel voorbij te gaan aan het succes van de Oostenrijkse president Sebastian Kurz.

Verlossing

Volgens de twaalf apostelen is de enige die verlossing kan brengen een eigen Macron. ‘De meest in het oog springende verkiezingsoverwinning van een centrumpartij in Europa was die van Emmanuel Macron bij de Franse presidentsverkiezingen van 2017. Bovendien voerde Macron campagne midden de mensen, met een beweging achter zich. Macron koos voor een gematigde maar heldere centrumkoers, zowel op het vlak van economie, sociale zekerheid als migratie’.

Dat Macron bij de Europese verkiezingen van 2019 nipt de duimen moest leggen voor het FN van Marine Le Pen komt volgens de apostelen, ‘doordat hij leergeld betaalde voor het invoeren van onpopulaire belastingen’. Maar Macron heeft toch vooral bewezen dat ‘een positieve, pro-Europese en niet-polariserende politieke boodschap wel degelijk kan aanslaan’, zeggen de apostelen.

Hopeloze midden

Die geloofsbelijdenis van de centrumkoers wordt niet overal in CD&V-kringen gesmaakt. ‘Mosselen noch vis, opnieuw het hopeloze midden’, was te horen in de coulissen. Het lijkt business as usual, ook al leed de partij een historische nederlaag en zakt ze in nieuwe peilingen nog verder weg in het moeras.

In de praktijk zet de oude partijtop nog altijd de lijnen uit. Wouter Beke zit nog altijd op de voorzittersstoel, heeft nu ook het petje van Kris Peeters in de federale regering opgezet, en voert samen met Hilde Crevits de Vlaamse en federale regeringsonderhandelingen. Beke en Crevits lijken machtiger dan ooit.

Wouter Beke en Hilde Crevits lijken machtiger dan ooit. Toch zullen de dominosteentjes snel vallen.

Toch zullen de dominosteentjes snel vallen. Verwacht wordt dat Beke en Crevits minister worden in de Vlaamse regering, waarna de race naar het voorzitterschap kan beginnen. Omdat zich geen Macron aandient, dreigt dat een verscheurende strijd te worden tussen de verschillende strekkingen.

Ook bij Open VLD dreigt een pijnlijke machtsstrijd als voorzitster Gwendolyn Rutten beslist minister te worden in de Vlaamse regering, waarover al lang wordt gespeculeerd. Bij de liberalen is evenmin overeenstemming over de koers die moet worden gevolgd om de populariteit van de partij op te krikken.

En net als bij CD&V dreigen voorzittersverkiezingen de partij te schaden in de federale regerings-onderhandelingen. Daar zit nog altijd één Vlaamse partij te veel rond de tafel. De PS wil Open VLD eraf rijden, terwijl de N-VA er de Vlaamse liberalen juist bij wil hebben. In de krachtmeting tussen de N-VA en de PS valt niet uit te sluiten dat CD&V of de sp.a het kind van de rekening wordt.

Bij de sp.a broeit het al evenzeer. Na de verkiezingsnederlaag en de openlijke kritiek van Hans Bonte en Bruno Tobback heeft voorzitter John Crombez zijn ontslag aangeboden aan zijn partijbestuur. Dat vroeg hem op post te blijven. Toch blijft het onrustig en is het nog maar de vraag of Crombez blijft.

Na zijn verjongingsoperatie krijgt hij wel steun van de jongeren, maar de partij doet het niet goed. En het gaat van kwaad naar erger. In een nieuwe peiling zakt sp.a door het ijs. Met minder dan 10 procent laten de Vlaamse socialisten alleen nog de PVDA achter zich. Bij de Vlaamse socialisten is ook niet meteen een Macron te bespeuren die het kan overnemen.

De grootste partij

Ook bij de grootste partij van Vlaanderen, de N-VA, is de vraag hoe de neergang kan worden gestopt na het verlies op 26 mei. En ook bij de Vlaams-nationalisten lijken ze het niet echt te weten.

Alleen het Vlaams Belang heeft zijn Macron gevonden. Voorzitter Tom Van Grieken won als nieuwkomer de verkiezingen met vlag en wimpel, en springt in de peilingen zelfs al over de N-VA. Van Grieken blaakt van vertrouwen en steekt zijn ambitie niet onder stoelen of banken. Bij de volgende verkiezingen in 2024 wil hij met het Vlaams Belang de grootste partij van Vlaanderen worden.

Lees verder

Tijd Connect