Centrale toetsen openen discussie over ranking Vlaamse scholen

©Kristof Vadino

Vanaf 2023 zullen leerlingen in Vlaanderen vier keer een centrale toets afleggen. Dé grote vraag wordt of dat tot een publiekelijk rapport van de school leidt.

Het Vlaams onderwijs maakt zich op voor een grote wijziging: over vier jaar zullen voor het eerst leerlingen in heel Vlaanderen dezelfde toetsen afleggen, zodat hun resultaten vergelijkbaar zijn.

De Vlaamse regering nam die beslissing al in haar regeerakkoord, maar verfijnt ze nu. Een leerling zal de toetsen vier keer moeten afleggen in de schoolcarrière: aan het einde van het vierde en zesde leerjaar en aan het einde van het tweede en zesde middelbaar.

De regering nam die beslissing op 10 juli, maar communiceerde ze pas afgelopen weekend. Behalve de vier momenten van de toets is ook bepaald dat de eerste toets in 2023 wordt afgenomen en is een budget van 13,5 miljoen euro uitgetrokken voor de voorbereidingen. Een universitair centrum zal de toetsen voorbereiden.

Vrijheid van onderwijs

Centrale toetsen liggen gevoelig in Vlaanderen, omdat de vrijheid van onderwijs in de grondwet staat ingeschreven. Met een centrale toets krijgt de overheid cruciale data om zelf onderwijsbeleid te voeren, terwijl dat nu door de koepels gebeurt.

'Met centrale toetsen kan de onderwijswereld in de spiegel kijken', zegt Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA). 'Voor het eerst zullen we de leerwinst van alle leerlingen objectief in kaart brengen. En zo kunnen we de kwaliteit van ons onderwijs verbeteren.'

De onderwijskoepels hebben nu hun eigen testen, maar die maken een brede vergelijking onmogelijk. Het kabinet-Weyts merkt op dat het daardoor onmogelijk is in kaart te brengen welke leerlingen schoolachterstand opgelopen hebben tijdens de lockdown.

Centraal of niet

Net omdat de kwestie zo gevoelig ligt, is het even cruciaal wat de centrale toetsen niet zijn. Ze zijn geen toelatingsexamen om naar een volgend jaar of een volgende school te gaan. Ook de examens aan het einde van het zesde middelbaar vormen dus geen baccalauréat zoals in Frankrijk.

Wegens die gevoeligheid spreekt de regering officieel van 'gestandaardiseerde, genormeerde, gevalideerde en net- en koepeloverschrijde proeven'. Al blijft het verwarrend: in zijn persbericht spreekt Weyts wél van 'centrale' toetsen.

De grote vraag is wat met de resultaten gebeurt. Uiteraard is het de bedoeling dat de Vlaamse overheid met de data onderwijsbeleid kan voeren. Ook de scholen zullen hun rapport krijgen, zegt een woordvoerder van Ben Weyts.

Ranglijst Vlaamse scholen?

Het gevoeligste discussiepunt is of ook ouders ze krijgen. Als de 'schoolrapporten' publiek worden, ontstaat een openbare rangschikking van de beste scholen van Vlaanderen. Sommigen denken dat zoiets een race naar de top veroorzaakt. Anderen vrezen vooral dat de scholen die het nu al moeilijk hebben het nog lastiger krijgen.

In de begeleidende documenten van de Vlaamse regering staat daarover het volgende: 'Wat betreft de publieke bekendmaking wordt ervoor gekozen de resultaten (gecontroleerd) op schoolniveau ter beschikking te stellen aan derden via een jaarlijks rapport of via dashboards. Zo creëren we maximale transparantie naar iedereen. Ouders kunnen de informatie dan ook gebruiken in functie van de schoolkeuze.'

Volgens het kabinet-Weyts is de kwestie nog niet beslist en moet nog worden gedefinieerd wat exact wordt bedoeld met 'schoolniveau' en 'maximale transparantie'. De discussie ligt open, zegt de woordvoerder.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud