Advertentie
analyse

Coalitiewissels aan de kust door een nieuw decreet: wat staat daarin?

Voormalig parlementslid Ann Vanheste wordt de nieuwe burgemeester van De Panne. ©BELGA

Na Blankenberge krijgt ook De Panne een nieuwe burgemeester. De opmerkelijke coalitiewissels zijn het gevolg van een nieuw Vlaams decreet dat vorige week in voege trad.

Daphné Dumery (N-VA) verloor zondag haar post als burgemeester van de badstad Blankenberge. De oppositiepartij Open VLD brengt via een constructieve motie van wantrouwen een nieuwe coalitie op de been met meerderheidspartij Vooruit, waardoor Open VLD-fractieleider en stemmenkanon Björn Prasse aan de haal gaat met de sjerp.

Björn Prasse, de nieuwe burgemeester van Blankenberge. ©BELGA

Aan de westkust moet de burgemeester van De Panne, Bram Degrieck (Het Plan-B), afscheid nemen van zijn ambt. Ann Vanheste neemt de sjerp over. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 werd haar Lijst van de Burgemeester, de grootste partij, naar de oppositie verwezen. Die partij komt dus opnieuw aan de macht, omdat N-VA uit de coalitie stapt en samen met de oppositie een constructieve motie van wantrouwen indient tegen het huidige bestuur.

De twee lokale verhalen vertonen op één punt een belangrijke gelijkenis: de coalitiewissel is het gevolg van het nieuwe Vlaamse decreet ter versterking van de lokale democratie, dat donderdag in werking trad. Dat decreet komt uit de koker van Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers (Open VLD) en dient om 'de macht van de partijen naar de burger te verschuiven'.

Wat houdt het nieuwe decreet in?

De constructieve motie van wantrouwen vervangt de vroegere ingewikkelde procedure van structurele onbestuurbaarheid. Het oude systeem bepaalde dat de gemeenteraad moest vaststellen dat de gemeente onbestuurbaar was. Nadien kwam de gouverneur tussen voor een bemiddelingspoging. Als die niets uithaalde, moest de onbestuurbaarheid nog eens aangetoond worden. Pas dan kon een nieuwe meerderheid samengesteld worden.

Dat leidde vaak tot verdeeldheid, chaos en onbegrip bij de burgers, waardoor de Vlaamse regering de werkwijze vereenvoudigde. 'De partij die de motie indient, moet onmiddellijk een alternatief hebben. De motie moet dan ondertekend worden door een meerderheid van de raadsleden, en door twee derde van elke fractie die de motie ondersteunt', legde Herwig Reynaert, professor Lokale Politiek (UGent) maandag uit op Radio 1.

Wie wordt dan burgemeester?

Bij de aanpassing van de procedure hield de regering eveneens rekening met de grootste partij. De politicus met het meeste naamstemmen van de grootste fractie van de nieuwe meerderheid wordt burgemeester. Vanaf 2024 wordt dat een algemene regel, want het principe van de lijststem verdwijnt. 'De stemmenkampioen van de grootste meerderheidsfractie wordt automatisch burgemeester, zonder dat afspraken tussen politieke partijen dat kunnen verhinderen', zei Somers daarover.

Dreigen er nu overal machtswissels te komen?

Waarschijnlijk niet. In Wallonië bestaat het principe al even en maken een vijftal gemeenten per legislatuur er gebruik van. Het decreet vermeldt ook enkele garanties om te vermijden dat de coalities elkaar in sneltempo opvolgen. Zo kan de motie niet ingediend worden in het eerste jaar van de legislatuur en tijdens het jaar voor de volgende gemeenteraadsverkiezingen. Voorts krijgt de nieuwe coalitie minstens één jaar om zich te bewijzen en mogen overstappende gemeenteraadsleden geen schepen worden in de nieuwe meerderheid.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud