'Dading tussen 3M en Lantis is onwettig'

De 3M-site in Zwijndrecht. ©BELGA

De dading die Oosterweel-bouwheer Lantis sloot met chemiereus 3M over de PFOS-vervuiling in Zwijndrecht is onwettig. Dat zegt Vlaams Parlementslid Mieke Schauvliege (Groen) en beaamt advocate milieurecht Isabelle Larmuseau.

Na dagenlange commotie over de PFOS-vervuiling op en rond de 3M-site in Zwijndrecht raakte vorige week bekend dat de chemiemultinational al in 2017 een dading sloot met beheersmaatschappij Lantis over de vervuilde grond. Daarin doet de uitvoerder van de Oosterweelwerken de facto afstand van toekomstige juridische procedures over de vervuiling op de werf.

Er is afgesproken dat de Vlaamse regering 63 miljoen ophoest voor de aanpak van de grond, 3M moet voorlopig maar 75.000 euro betalen voor de aanleg van een veiligheidsberm van ruim 1 kilometer lang en 6,5 meter hoog op haar site, waarin de zwaarst vervuilde gronden worden opgeborgen.

Die dading is in strijd met de milieuwetgeving, stelt Vlaams Parlementslid Mieke Schauvliege (Groen). Advocate milieurecht Isabelle Larmuseau onderschrijft die stelling. Het probleem zit vooral in de constructie van de veiligheidsberm, legt ze uit aan het persagentschap Belga: daarin komt 135.000 kubieke meter zwaar vervuilde grond met een PFOS-concentratie met meer dan 70 tot 1.000 microgram per kilogram, ingepakt in een soort van folie.

Maar die concentratie ligt boven de door de Vlaamse afvalstoffenmaatschappij OVAM toegelaten drempel voor bouwkundig hergebruik, van maximaal 70 microgram per kilogram.

De sterk vervuilde grond mag dus volgens de milieuwetgeving niet zomaar gebruikt worden voor de constructie van een berm, aldus Larmuseau. 'Die 135.000 kubieke meter vervuilde grond moest eigenlijk naar een stortpIaats, of gesaneerd worden, maar dat is niet gebeurd. In plaats daarvan is de grond voor 75.000 euro op Lantis afgeschoven.'

Men beschouwt de veiligheidsberm niet als een stortplaats, maar dat is het natuurlijk wel. En de strenge regels voor zo'n stortplaats zijn hier niet gevolgd.
Isabelle Larmuseau
Advocate milieurecht

'Strenge regels voor stortplaats niet gevolgd'

Daardoor is niet alleen de dading tussen Lantis en 3M, maar ook de omgevingsvergunning voor de berm onwettig, benadrukt Larmuseau. 'Die omgevingsvergunning is aangevraagd voor een berm, maar nergens wordt daarin verwezen naar de vervuiling. Men beschouwt die berm niet als een stortplaats, maar dat is het natuurlijk wel. En de strenge regels voor zo'n stortplaats zijn hier niet gevolgd.'

De Oosterweelwerf komt volgens de milieurechtadvocate nog niet meteen in het gedrang, zolang de sterk vervuilde grond wordt afgevoerd naar een gereglementeerde stortplaats.

Maar Lantis, en dus de Vlaamse overheid, is volgens Larmuseau wel kwetsbaar voor strafrechtelijke procedures als de veiligheidsberm effectief wordt aangelegd. De constructie daarvan begint normaal op 1 juli, zegt ze. 'Je kan geen veiligheidsberm realiseren met materiaal dat op een stortplaats thuishoort. De werken aan de veiligheidsberm moeten meteen stoppen en de grond moet afgevoerd worden naar een stortplaats of gesaneerd worden, op kosten van 3M', beaamt Schauvliege. 'De Vlaamse regering heeft de PFOS-kwestie duidelijk onderschat, verschillende keren.'

Vrijdag begint onderzoekscommissie

In een reactie stelt Lantis dat de vergunning voor de aanleg van een veiligheidsberm met verontreinigde grond wel degelijk wettig verleend werd en dat het hergebruik van de grond - zoals afgesproken in de dading met 3M - goedgekeurd werd door de Grondbank.

Lantis werpt op dat de Grondbank een door een erkend bodemsaneringsdeskundige opgesteld technisch verslag over dat hergebruik goedkeurde, mits het nemen van bijkomende maatregelen zoals het afdekken met folie.

'De grond kwalificeert derhalve als bodemmateriaal (uitgegraven bodem) en niet als afvalstof', zegt Lantis. 'Het materialendecreet (afvalstoffenwetgeving) is hier dus niet op van toepassing.'

Ook met de omgevingsvergunning voor de veiligheidsberm is volgens Lantis niets mis. Die werd verleend in 2019 en bevat geen advies van de OVAM of het Agentschap Zorg en Gezondheid. Door de goedkeuring door de Grondbank was dat echter ook niet nodig, stelt Lantis.

Ook Vlaams viceminister-president Ben Weyts - die mobiliteitsminister was toen de dading getekend is - ziet geen probleem. 'Ik denk dat dit een volstrekt legale dading is', zei hij in De Ochtend op Radio 1.

Vrijdag begint in het Vlaams Parlement een onderzoekscommissie die de historiek rond de PFOS-vervuiling in Zwijndrecht moet uitspitten. Die moet tegen ten laatste eind januari volgend jaar een eindverslag klaar hebben.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud