De krachtlijnen van het Vlaams regeerakkoord

©BELGA

Na vier maanden onderhandelen en een marathonzitting van 21 uur kondigde Vlaams formateur Jan Jambon (N-VA) maandagochtend aan dat er een akkoord is over een nieuwe Vlaamse regering. Wat staat in het akkoord?

Vlaams minister-president in spe Jan Jambon (N-VA) heeft maandag met partijvoorzitters Bart De Wever (N-VA), Gwendolyn Rutten (Open VLD) en Wouter Beke (CD&V) het nieuwe Vlaamse regeerakkoord voorgesteld. 'Ik ben heel blij dat we u vandaag de vrucht van onze vele weken werken kunnen voorstellen', zei hij tijdens een persconferentie, waar hij de krachtlijnen van het akkoord toelichtte. 'Jullie hebben er een tijdje op moeten wachten, maar ik denk dat we u vandaag een sterk en ambitieus Vlaams regeerakkoord kunnen presenteren.'

Dat moet van Vlaanderen in het komende decennium de referentie maken. 'Iedereen moet mee de handen uit de mouwen steken. De lat moet omhoog in alle domeinen van de samenleving, maar we doen dat op zo'n manier dat iedereen meekan', zei Jambon.

Op de volledige tekst van het regeerakkoord is het wachten tot dinsdag, maar de grote lijnen zijn nu al duidelijk.

120.000 Vlamingen aan het werk

De Vlaamse regering vindt dat nog altijd te veel mensen geen job hebben. De komende vijf jaar wil ze 120.000 Vlamingen extra aan de slag krijgen. De werkzaamheidsgraad moet van 75 naar 80 procent stijgen.

Cruciaal daarvoor is de jobbonus, die het verschil tussen werken en niet-werken groter moet maken. Voor de laagste lonen is het verschil tussen een nettoloon en een uitkering relatief beperkt, zeker als je rekening houdt met de sociale voordelen. De jobbonus moet die mensen honderden euro's extra per jaar opleveren.

Daarnaast komt er een verplichte gemeenschapsdienst voor werklozen die binnen twee jaar niet aan het werk zijn.

De Vlaamse regering wil ook zo snel mogelijk een 5G-netwerk invoeren in Vlaanderen. 'Dat maakt het mogelijk dat we de nieuwste spitstechnologieën kunnen inzetten om Vlaanderen gezonder te maken, verkeersstromen beter op elkaar af te stemmen, energie te besparen, informatie efficiënter uit te wisselen, fraudeurs sneller te klissen, maar ook nieuwe roboticatoepassingen te lanceren of zware videobestanden in een oogwenk door te sturen', klinkt het.

Begroting in 2021 in evenwicht

De Vlaamse begroting zal vanaf 2021 in evenwicht zijn. Alleen de Oosterweelinvestering blijft buiten het plaatje, bevestigt Jambon.

De Vlaamse regering overwoog de begroting pas vanaf 2024 uit de rode cijfers te halen, maar besloot zichzelf toch een vroegere deadline op te leggen.

Einde van de woonbonus

Zoals aangekondigd verandert de regering de woonfiscaliteit. De woonbonus dooft uit en ter compensatie gaan de registratierechten van 7 naar 6 procent. De regering wil ook de renovatie van woningen stimuleren.

'Toegangsticket tot samenleving wordt duurder'

Ook aangekondigd waren de verstrengde voorwaarden voor nieuwkomers. Die moeten trajecten Nederlands en maatschappelijke vorming volgen en daarvoor betalen, zowel voor de cursussen als voor de examens (in totaal 360 euro).

Voorts komt er een stevige muur rond de toegang tot de Vlaamse sociale bescherming en voordelen. Pas wie tien jaar wettig in Vlaanderen verblijft, waarvan vijf jaar onafgebroken, krijgt toegang tot een sociale woning en de Vlaamse zorgkas. Nieuwkomers moeten dus langer aan het systeem bijdragen voordat ze van de voordelen kunnen genieten. 

'Het toegangsticket zal duurder worden', zei Jambon. 'Maar eens je lid bent van de samenleving zal je een volwaardig lid zijn en van alle voordelen kunnen genieten.'

Asielzoekers verliezen het recht op het groeipakket, de nieuwe naam voor de Vlaamse kinderbijslag. In dat pakket zitten ook extra bijdragen voor het kleuteronderwijs en studietoelages. Hun kinderen hebben wel recht op gratis onderwijs.

Lat moet hoger in onderwijs

'Excellent onderwijs is de sleutel voor alles', zei Jambon. Er komen ingrepen om de kwaliteit te verbeteren, het lerarentekort terug te dringen, de studiebegeleiding te verbeteren, het capaciteitstekort terug te dringen en de studieduur in het hoger onderwijs onder controle te houden.

Om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren voert de regering gestandaardiseerde toetsen in. Die meten op verschillende momenten de kennis van de leerlingen in de verschillende netten en koepels. Het doel is op te volgen welke scholen een tandje moeten bijsteken.

De nieuwe Vlaamse regering wil ook werk maken van de taalachterstand bij leerlingen in ons onderwijs. Onder meer taalbadklassen moeten daarbij helpen. 'We moeten tot echte gelijke kansen komen', zei Jambon.

Daarnaast wordt het M-decreetwaardoor meer leerlingen met een beperking les volgen in het gewoon onderwijs, omgevormd tot een begeleidingsdecreet. Wat precies het verschil is, is nog onduidelijk. De regering wil inclusie meer op maat aanmoedigen. 'Gewoon onderwijs indien mogelijk, buitengewoon onderwijs indien nodig', klinkt het.

In het gemeenschapsonderwijs (GO!) en provinciaal onderwijs komt er - ook voor leerlingen - een volledig verbod op levensbeschouwelijke tekenen, dus ook op de hoofddoek.

Voor het vak godsdienst werd een compromis bereikt: in de derde graad van het gemeenschapsonderwijs kunnen scholen een lesuur religie vervangen door een uur burgerschap. De toponderhandelaars discussieerden tot op het laatste moment over dat symbooldossier.

Daarnaast wil de regering investeren in scholenbouw en het lerarentekort terugdringen. Ze wil mensen uit de privé stimuleren de stap naar het onderwijs te zetten. Ze zullen beter gecompenseerd worden voor hun loonverlies als ze voor de klas gaan staan. 

In het hoger onderwijs neemt de regering maatregelen om studenten te stimuleren binnen de voorziene tijd af te studeren. De flexibilisering van het hoger onderwijs, waardoor studenten vakken jaar na jaar kunnen meenemen, is volgens de regering te ver doorgeschoten. 

Zo komt er een vorm van B-attest: wie niet voor voldoende vakken slaagt, mag zich niet opnieuw in dezelfde richting inschrijven. Studenten doen almaar langer over hun studies omdat ze vakken waarvoor ze niet geslaagd zijn mogen meenemen naar het volgende jaar.

Er komt ook een knip tussen de bachelor en master: wie niet voor zijn bachelor geslaagd is, kan niet aan de master beginnen, behalve als het om een aantal niet-essentiële vakken gaat.

80 procent minder uitstoot

'Ambitieus maar realistisch', is dan weer de boodschap wat betreft klimaat. Vlaanderen wil de CO2-uitstoot tegen 2050 met 80 procent terugdringen. De energie uit zon en wind moet tegen 2030 verdubbelen.

Op het vlak van mobiliteit moet er een gegarandeerde dienstverlening komen bij De Lijn. Het budget voor fietspaden verdubbelt en gaat naar 300 miljoen euro per jaar.

Geen opkomstplicht bij lokale verkiezingen

De Vlaamse regering schaft bij de lokale verkiezingen de opkomstplicht en de lijststem af. Voorts wil ze dat burgers meer invloed hebben op de verkiezing van de burgemeester. De grootste partij krijgt 14 dagen het initiatiefrecht om een coalitie te vormen. De persoon met het meest voorkeurstemmen van de grootste coalitiepartner wordt burgemeester. 

Nieuwigheden

Vlaanderen heeft beslist zich terug te trekken uit het gelijkekansencentrum Unia. 'We willen de samenwerking opzeggen om zelf een gelijkekansencentrum op te richten', zegt N-VA-voorzitter Bart De Wever. Dat Vlaanderen zich terugtrekt, heeft financiële gevolgen voor Unia. De Vlaamse overheid staat in voor zowat 10 procent van de financiering van het centrum. 

Voorts komt de veelbesproken Vlaamse canon er. Een groep experts krijgt de opdracht die samen te stellen. 'Het gaat om een lijst van ankerpunten uit onze Vlaamse cultuur, geschiedenis en wetenschappen, die zowel in het onderwijs als in het kader van inburgeringstrajecten ter ondersteuning gebruikt worden', zei Jambon. 

Nog een nieuwigheid is dat Vlaanderen een minister van Justitie en Handhaving krijgt. Die moet een 'effectief en efficiënt' handhavingsbeleid uitwerken.

Lees verder

Advertentie
Advertentie