portret

De val van een selfmade rechtse apostel

Dries Van Langenhove geeft geen krimp over de storm die over hem en zijn rechtse club Schild & Vrienden raast. Hij blijft de zelfverzekerde leider van een reactionaire beweging die de samenleving van buiten de politiek tot in haar haarvaten wil verrechtsen.

‘Ik kende Dries niet zo goed’, stelt Vlaams Belang-kopstuk Filip Dewinter. ‘We zagen mekaar af en toe op Vlaams-nationale events. Iedereen zag zijn grote talent, charisma en bevlogenheid als spreker. Iemand om in de gaten te houden. Maar in tegenstelling tot enkele van zijn kompanen maakte hij nooit aanstalten zich bij ons aan te sluiten.’

Dries Van Langenhove (25) en zijn club getrouwen van Schild & Vrienden worden uitgekotst voor uitgelekte chatgroepen vol ranzig racisme, homofobie, antisemitisme, nazinostalgie en antimigratieretoriek. Het Gentse parket heeft een gerechtelijk onderzoek geopend. Van Langenhove is bovendien geschorst als bestuurder van de Universiteit Gent, die hem ook wil buitengooien als student rechten.

Dries Van Langenhove is een Icarus die door jeugdige overmoed is gecrasht.
Filip Dewinter
Vlaams Belang-boegbeeld

Het is een groot mysterie waar de gediplomeerde politoloog en loodgieter Van Langenhove zijn politieke denkbeelden vandaan haalt. Hij is geen typisch product van de duistere extreemrechtse kant die het Vlaams-nationalisme altijd heeft gehad. Ook al stond hij op de radar van Vlaams Belang, Filip Dewinter weet weinig over zijn antecedenten. Hij is ook allerminst een stamboomflamingant. ‘Ik heb mijn politieke ideeën niet van mijn ouders. Niemand in mijn familie is politiek actief’, verklaarde hij gisteren.

Politiek incorrect

Van Langenhove houdt het op een groot gevoel voor rechtvaardigheid. Daardoor vond hij op zijn 15de aansluiting bij de conservatieve Vlaams-nationalistische studentenbeweging KVHV. Hij richtte een Facebook-groep op voor gelijkgestemden. Op die Facebook-pagina postten Van Langenhove en andere rechtse jongeren politiek incorrecte memes, als grap verpakte foto’s en korte video’s die een kwetsende boodschap over minderheden verspreiden. De Facebook-pagina telde tot de heisa over de ‘Pano’-reportage 14.000 volgers, een aantal dat gisteravond gestegen was tot 20.000.

Reacties

Hoewel alles kan worden gedacht, is het duidelijk dat in een rechtsstaat niet álles kan worden gezegd of gedaan.

Rik Van de Walle, rector UGent

Met wat tweets verdwijnen fenomenen als S&V niet. De strijd tegen georganiseerd extreemrechts moet een volgehouden beleidsprioriteit zijn.

Kristof Calvo, kamerlid Groen

Dit is onaanvaardbaar gedrag. De regering is gemobiliseerd om elke vorm van racisme, antisemitisme en xenofobie te bestrijden.

Charles Michel, premier

Er is sprake van een gevaarlijke rechtse radicalisering die we niet mogen tolereren. Justitie moet dat grondig onderzoeken.

Yasmine Kherbache, Vlaams Parlementslid sp.a

Je zou ermee kunnen lachen. Je zou het kunnen wegzetten als domheid. Maar dat zou minimaliseren zijn. Dit is iets om ons zorgen over te maken.

Wouter Beke, CD&V-voorzitter

Fascisme dringt door tot in het hart van de universiteit en de jeugdraad. Dit kan niet zonder gevolgen blijven.

Gwendolyn Rutten, Open VLD-voorzitster

Via sociale media ronselde Van Langenhove vorig jaar steun om een lezing van staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) te beveiligen, toen die verstoord werd door extreemlinkse activisten. Negentig jongeren gingen in op de oproep. Door die grote mobilisatie besloot hij van Schild & Vrienden een beweging te maken. De harde kern van een vijftigtal jongeren heeft connecties met de waaier aan verenigingen in de buitenbaan van de Vlaamse Beweging. Schild & Vrienden heeft wel geen officieel ledenbestand.

Die organisatie typeert Van Langenhove. Hij zocht nooit echt toegang tot Vlaams Belang of de N-VA. Hij heeft geen hoge pet op van de politiek. Van Langenhove maakte keer op keer duidelijk dat hij geen interesse had in partijpolitiek of deel wilde uitmaken van het establishment. Officieel klonk het dat hij met zijn beweging een mentaliteitswijziging wilde teweegbrengen bij de Vlaamse jeugd, die opnieuw sterk en zelfverzekerd de Vlaamse en Europese identiteit moest gaan uitdragen. Schild & Vrienden gaf zelf het voorbeeld door het oprapen van zwerfvuil, het helpen van ouderen en daklozen en het schoonmaken van monumenten.

Strikte consignes

Van Langenhove en zijn maten in blauwe T-shirts met wit logo lieten steeds vaker van zich spreken. Behalve de beveiliging van lezingen van Francken dirigeerde hij acties tegen linkse betogers en vakbondsprotest. Daarbij gaf hij zijn getrouwen strikte consignes de discussie verbaal te houden. Schild & Vrienden verspreidde filmpjes van de acties en activiteiten - de groep organiseerde onder meer boks- en politieke training - die in binnen- en buitenland gedeeld werden.

Het legde Van Langenhove geen windeieren. Hij mocht het als de leider van een nieuw politiek fenomeen uitleggen in interviews en debatten van klassieke media, zoals De Morgen, ‘Terzake’ en zelfs op de radiozender MNM. Hij zorgde deze zomer opnieuw voor een kleine mediastunt door zijn ontmoeting met de Hongaarse premier Viktor Orbán via de kanalen van Schild & Vrienden te verspreiden. Het leverde hem zelfs interviews op met Amerikaanse websites die dicht staan bij het Amerikaanse altright, het amalgaam van libertaire tot ronduit racistische groepen die net als nieuw-rechts in Europa steeds nadrukkelijker de mainstream opzoeken.

Orbán vertolkte tijdens de ontmoeting op een rechtse jongerenmeeting in Roemenië perfect waar ook Van Langenhove voor staat. De Hongaarse premier maakt weliswaar deel uit van de Europese christendemocratische fractie, waar ook CD&V in zit, maar is virulent antimigratie. Tegen Van Langenhove klonk het dat West-Europa dringend moet ingrijpen, voor het te laat is en het continent voorgoed verloren is. Die ondergang zou dan volgen uit een invasie van migranten en de dominantie van linkse krachten die, verzwakt door materialisme en postmodernisme, niet in staat zijn de Europese waarden en tradities te verdedigen.

Van Langenhove vertaalde dat voor de bühne in een reactionaire reflex. Wat opviel was niet alleen de meer klassieke antimigratiekoers, maar vooral ook een oproep voor traditionele gezinswaarden, de oude rolverdeling tussen man en vrouw en de christelijke leer. Door een te laag geboortecijfer, echtscheidingen en abortus krijgen autochtone koppels te weinig kinderen, waardoor Europa in een existentiële crisis zit. Dat ethische reveil deelt hij met andere rechts-identitaire Europese groepen die hen onderscheidt van partijen als Vlaams Belang. Van Langenhove en Europese rechtse gelijkstemden vielen voor hun strategie terug op extreemlinkse filosofen. Er woedt een cultuuroorlog die je pas kan winnen als je eerst de hearts and minds van de mensen verovert. Pas dan kun je politiek en samenleving verrechtsen, wat het einddoel is. De tactiek is om het systeem van binnenuit te veranderen, via infiltratie van de belangrijkste instellingen en centrumrechtse politieke partijen. 

Achter de façade van fatsoenlijk nieuw rechts gingen alle extreemrechtse registers open. Binnen de chatgroepen van Schild & Vrienden bestond een wereldvisie die zich voorbereidde op een gewapende eindstrijd die Europa zou bevrijden van zijn vijanden. Niet alleen moslims, migranten en Joden, maar ook holebi’s en feministen werden beschimpt en uitgespuwd. Bij die apocalyptische visie hoort een macho lichaamscultus die moet voorbereiden op een nakende rassenoorlog.

‘Een Icarus die door jeugdige overmoed is gecrasht’, omschrijft Filip Dewinter Van Langenhove. ‘De berichten op die chats zijn er ver over, maar het is vooral studentikoze onnozeliteit. Het is fel overdreven dat Schild & Vrienden aan het evolueren was naar een gewelddadige paramilitaire groep.’ Het geflirt met wapens en geweld was voor de politiek het sein om alle registers open te trekken. Commissies van Kamer en Vlaams parlement komen vervroegd bijeen. Er wordt gewezen op het wedervaren met de moslimextremisten Sharia4Belgium en hun charismatische leider Fouad Belkacem. Die werden lang weggezet als een bende clowns tot de eerste aanhangers naar Syrië vertrokken en het te laat was. Er is te horen dat ook de retoriek van Van Langenhove aanzwol. ‘Hij duldde steeds minder tegenspraak, de weinige dissonante stemmen werden meteen tot de orde geroepen. Zijn wil was wet’, luidt het.

Recht in eigen handen

Schild & Vrienden hangt vast aan een veel ruimer fenomeen, wat mee de hevige reactie verklaart. Overal in Europa melden politie- en inlichtingendiensten het ontstaan van burgerwachten en zelfs paramilitairen die het recht in eigen handen willen nemen. Een rechtse militie vuurde afgelopen week in het Oost-Duitse Chemnitz mee de protesten aan tegen de moord op een Duitser door enkele migranten. Recentelijk moest de politie zelfs ingrijpen in Charleroi toen een extreemrechtse groep ’s avonds op straat patrouilleerde. Die extreemrechtse milities zijn racistisch, homofoob, anti-staat en snakken naar een autoritaire leider. De naam van Vladimir Poetin valt als leider die toont hoe het moet. Het is geen geheim dat vanuit Rusland al jaren geld naar Europees extreemrechts vloeit. De onthullingen lijken het doek te doen vallen over Dries Van Langenhove als politieke mainstreamfiguur. Zelf toont hij zich even strijdbaar en zelfverzekerd als anders. Hij noemt de tv-reportage laster en overweegt gerechtelijke stappen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content