De woonbonus, het nieuwe werken tot 67

Van de drie regeringspartijen wilde alleen CD&V de woonbonus omvormen tot een klimaatbonus. In het verkiezingsprogramma van de N-VA en Open VLD staat geen woord over een aanpassing. ©Photo News

Het wegvallen van de woonbonus lijkt politiek wat op werken tot 67 jaar: een hervorming die veel ophef veroorzaakt en waar in de campagne met geen woord over werd gerept.

‘De enige dam tegen een rood-groene belastingtsunami is een stem voor de N-VA.’ Met die oneliner en groen geblunder rond de bedrijfswagens haalde N-VA-voorzitter Bart De Wever in mei de campagne van Groen onderuit. De uitkomst is bekend: de ecologisten leden op 26 mei een overwinningsnederlaag.

Maar vier maanden later blijkt De Wever zelf de geestelijke vader van een fiscale hervorming die niemand had zien komen en die tot grote beroering leidt. Niet helemaal onlogisch. In zijn startnota - waar de hervorming voor het eerst opdook - stond dat het fiscale voordeel zou verschuiven ‘van het hebben naar het verwerven van een woning’ én dat ‘de globale belastingdruk niét zou toenemen’.

Dat laatste is maar hoe je het bekijkt. De facto worden niemands huidige rechten aangetast. Wie de woonbonus al geniet, behoudt die ook. En toekomstige kopers krijgen geen extra taks aangesmeerd. Maar macro-economisch komt de ingreep op kruissnelheid neer op een verhoging van de fiscale druk op wonen met 1 miljard euro. Het totale budget voor de woonbonus bedraagt ongeveer 1,2 miljard euro, terwijl een verlaging van de registratierechten met 1 procent ongeveer 150 miljoen euro kost.

We krijgen vaak het verwijt dat we niet inzitten met de begroting. Met de afgeschafte woonbonus bewijzen we het tegendeel.
Thomas Vanwing
woordvoerder Open VLD

De eerste vraag is hoe de hervorming in de startnota van De Wever is geraakt. In de campagne werd er met geen woord over gerept. Van de drie regeringspartijen wilde alleen CD&V de woonbonus omvormen tot een klimaatbonus. In het verkiezingsprogramma van de N-VA en Open VLD staat geen woord over een aanpassing. In die zin lijkt de maatregel sterk op de pensioenhervorming van Michel I. Ook toen had geen enkele partij vooraf gepleit voor een verhoging van de leeftijdsgrens naar 67 jaar.

Op onze vraag waar De Wever de mosterd haalde, zegt de woordvoerder van Vlaams minister-president Jan Jambon: ‘Het idee is gegroeid tijdens de informatiegesprekken.’ Parlementslid Jos Lantmeeters (N-VA) vult aan: ‘In 2014 heeft de regering de woonbonus hervormd. Daarna is snel gebleken dat die hervorming onvoldoende was. Diverse studies bleven daarna aantonen dat een fiscale aftrek de woningprijzen oppompt en dat de belastingbetaler de facto niet de kopers, maar de verkopers van woningen subsidieert.’

‘Bovendien zet de bonus mensen niet meer aan tot het kopen van een huis, omdat de rentes zo laag zijn. Tijdens de formatiegesprekken is geen enkele partij uitgegaan van een volledige compensatie. Dan zou je het probleem gewoon verleggen. Op een bepaald moment is wel een tarief van 4 in plaats van 6 procent geopperd voor de registratierechten, maar dat was budgettair niet haalbaar. Dit is misschien geen sympathieke maatregel, maar wel een verstandige. Hij zal de woningprijzen doen dalen’, zegt Lantmeeters.

Open VLD, dat in de vorige regering een trauma overhield aan de Turteltaks, spreekt tegen dat de afschaffing van de woonbonus een belastingverhoging is. Woordvoerder Thomas Vanwing: ‘In 2018 heeft Bart Tommelein de registratierechten al verlaagd van 10 naar 7 procent, nu gaat daar weer een procent af. Dat is bijna een halvering. Bovendien krijgen wij vaak het verwijt dat we niet inzitten met de begroting. Hiermee bewijzen we het tegendeel. De begroting komt al in 2021 in evenwicht, waardoor we geen nieuwe schulden opstapelen.’ Concreet levert het uitdoven van de woonbonus in 2021 53 miljoen op. Daarna komt er per jaar 90 miljoen bij.

Nog dit: de afschaffing van de bonus stond wel in de programma’s van de sp.a en Groen. ‘Maar wij stelden wel een voldoende ruime compensatie voor’, klinkt het bij beide partijen. ‘In Brussel werd een belastingvrijstelling tot 175.000 euro ingebouwd in de registratierechten. Door dat niet te doen realiseert Jambon een transfer van de middenklasse naar de rijken’, zegt Björn Rzoska (Groen). Komt hij nu niet tot de conclusie dat Groen naïef was in de campagne? Rzoska: ‘Ik wil mijn kiezer in de ogen kunnen blijven kijken.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud