Advertentie
interview

‘Geef Fatima een talkshow op de VRT'

©Dries Luyten

Met Sihame El Kaouakibi krijgt de openbare omroep een allochtoon toptalent en een lading charisma in zijn raad van bestuur. ‘Mijn generatie pikt het niet meer dat er alleen óver ons gesproken wordt. Waarom krijgt Fatima geen talkshow in plaats van Bart Peeters?’

Sihame El Kaouakibi (spreek uit Si-am Ka-wa-ki-bi) is in Antwerpen wereldberoemd. En de kans is groot dat straks heel Vlaanderen haar kent. Behalve een ravissante verschijning - wilde donkere krullen, zwarte pumps met gouden punt - is ze vooral heel veel charisma. Dankzij Let’s Go Urban, een groot dans- en theaterproject voor jongeren met wortels in 88 landen, wordt ze doodgeknuffeld door ondernemers en politici. Ze mag econoom Geert Noels, Unizo-topman Karel Van Eetvelt en N-VA’ster Zuhal Demir tot haar netwerk rekenen.

©Dries Luyten

Volgende week wordt El Kaouakibi officieel benoemd als bestuurder voor Open VLD bij de VRT. Insiders omschrijven haar als een voorbode van de dijkbreuk aan allochtoon talent. ‘Ik kom uit een Belgisch-Marokkaans gezin met zeven kinderen. In de statistieken stond ik als ‘kansarm kind’. Het is anders gelopen: ik ben de eerste uit het gezin die geen hoofddoek draagt, de eerste die alleen is gaan wonen, de eerste die een master heeft. Door mijn ouders en enkele leraren ben ik altijd in mezelf blijven geloven. Dat maakte me gevoelloos voor de zoveelste ‘hey makak’ of voor leraars die me afraadden verder te studeren. Als niemand in je gelooft, kraken dat soort opmerkingen je als puber.’

Sihame El Kaouakibi (28) is de bezielster van het multiculturele stads- en jongerenproject Let’s Go Urban, dat onder meer workshops dans, muziek en media organiseert. Haar bedrijf A Woman’s View adviseert bedrijven en overheidsinstellingen over talent- en stadsontwikkeling en jongeren. Ze is ook bestuurder in verschillende sociale en culturele instellingen. Eind 2013 publiceerde ze ‘Believe’, een boek waarin ze pleit voor een andere kijk op de nieuwe generatie jongeren.

El Kaouakibi ergert zich blauw aan het debat over radicalisering. ‘Het is iets te gemakkelijk om te zeggen dat discriminatie en gebrek aan kansen geen excuus kunnen zijn voor radicalisering (zoals Vlaams minister Liesbeth Homans (N-VA) zei, red.). Het klopt dat het individu de grootste verantwoordelijkheid heeft. Ik ben de eerste om over rechten en plichten te spreken. Maar bij jongeren die in negatieve omstandigheden opgroeien, kan racisme zeker tot radicalisering of criminaliteit leiden. Dat mogen we toch ook niet ontkennen.’

Waar loopt het mis?
Sihame El Kaouakibi: ‘We staan nog veel te weinig op de barricaden voor ons onderwijs. Neem de grote uitstroom van jongeren zonder diploma. Natuurlijk zijn er jongeren die erin slagen op eigen kracht omhoog te klimmen. Maar het is een illusie te denken dat iedereen dat zomaar kan. Die jongeren dreig je zonder beter onderwijs voorgoed kwijt te spelen. Ik zie veel investeringen in jongeren en welzijn, maar ik mis ambitie. Het is niet omdat jongeren niet de beste thuissituatie of een andere achtergrond hebben dat we lat niet hoog moeten leggen. Veel leraars en sociaal werkers doen dat nog niet genoeg.’

Hoe pakt Let’s Go Urban het aan?
El Kaouakibi: ‘Alles is gebouwd rond mijn ervaring. Ik stelde vast dat jongeren - ook Vlaamse - barstten van het talent maar geen werk vonden. Ik zag tijdens repetities jongeren flauw vallen van de honger. Daarom laat ik onze jongeren pas los als ze op eigen benen kunnen staan. Ze moeten zelfstandig werk vinden en uit de armoede kruipen, maar wij scheppen het kader dat hen laat springen. Via onze producties en activiteiten ontdekken ze zichzelf en leren ze vaardigheden als discipline, engagement en teamwork.’

©Dries Luyten

Vlaanderen is een migratiesamen-leving. Toch lijkt niemand te weten hoe we die vorm moeten geven.
El Kaouakibi: ‘De enige oplossing is dat de samenleving de diversiteit uit al haar poriën ademt. Het begint bij het onderwijs, maar ook de media en de politiek moeten nog veel meer een spiegel van de samenleving worden. Waarom kan Fatima geen talkshow presenteren in plaats van Bart Peeters? Waarom stromen niet meer mannen met wortels in de migratie door naar politieke sleutelposten? Ik spring uit mijn vel als ik hoor: ‘Het is al goed dat ze de taal kennen’. We moeten veel ambitieuzer zijn. Dit is een scharniermoment.’

Door mijn ouders en enkele leraren ben ik altijd in me- zelf blijven geloven. Dat maakte me gevoelloos voor de zoveelste ‘hey makak’.

Hoe bedoelt u?
El Kaouakibi: ‘Er werd altijd óver ons - allochtone jongeren - gesproken. Mijn generatie pikt dat niet meer en zegt zelf wat ze ervan vinden. Desnoods gaan we allemaal de barricaden op om onze rechten op te eisen en te tonen dat we erbij horen. We zijn hier en gaan nooit meer weg. Die boodschap moet iedereen voor eens en voor altijd begrijpen. Tegelijk hoor ik nog iets te vaak dat verandering op komst is. Het moet nu, omdat de huidige context schreeuwt om resultaten.’

Dreigen de Syriëstrijders ons niet jaren terug in de tijd te slingeren?
El Kaouakibi: ‘Die jongeren zeggen dat ze voor hun religie opkomen, maar ze hebben geen spiritualiteit. Ze missen perspectief in een samenleving waarvan ze vinden dat die hen niet respecteert. Ze zijn op zoek naar een identiteit en dus beïnvloedbaar. De extremisten beloven hun een gouden toekomst door via een simpele boodschap in te spelen op hun idealisme.’

©Dries Luyten

Heeft het niets met de islam te maken?
El Kaouakibi: ‘Natuurlijk wel. Maar er is een groot verschil tussen een spirituele moslim en iemand die in Syrië mensen onthoofdt in naam van de islam. Dat zijn lege, haast zielloze psychopaten. Daar zit het verschil tussen 99 procent van de spirituele moslims en een bende van gekken die religie misbruiken om een vrijbrief te krijgen voor geweld.’

Bent u zelf gelovig?
El Kaouakibi: ‘Ja, en ik ben als moslima trots op mijn geloof. Ik wil alle stereotypes en clichés over de islam - de onderdrukte vrouw met hoofddoek - bestrijden. Ik ben Vlaams en Marokkaans, maar in de eerste plaats toch vooral een vrouw. Ik draag geen hoofddoek omdat mijn religie in mijn hart zit. Maar ik vind wel dat moslima’s het recht en de vrijheid hebben om hun geloof op die manier uit te dragen.’

Wat vindt u van het hoofddoekenverbod in het onderwijs en in publieke functies?
El Kouakibi: ‘De diverse samenleving zal nooit functioneren door er een sluier van valse neutraliteit over te leggen. Het hoofddoekenverbod is een aflopend verhaal. De nieuwe generatie Belgische moslims is zo mondig dat de politiek moet volgen. Dat heeft niet eens zoveel met religieuze motieven te maken, maar met een sterk geloof in de multiculturele samenleving. Daarin hoort zo’n verbod niet thuis.’

©Dries Luyten

Wat vindt u als nieuwe bestuurder bij de VRT over onze media?
El Kaouakibi: ‘Ik mis positivisme. Ik herken mijn wereld - die barst van dynamiek, creativiteit en ondernemerschap - niet in de media. Mag het wat meer zijn dan die ene zeldzame column in de krant? Schrijf eens een positief verhaal op de voorpagina. Dat zou al veel helpen. De media hebben een enorme invloed op de perceptie over diversiteit. Hoe ga je daar als samenleving mee om? Nog veel belangrijker is de weerspiegeling op het tv-scherm. Het is mijn bedoeling te hameren op verjonging, diversiteit en ondernemerschap.’

Is een openbare omroep nog iets van de 21ste eeuw?
El Kaouakibi: ‘Dat vind ik wel. Het is goed dat er één stabiele speler is. De VRT geeft zuurstof aan het medialandschap, wat het bloeiende landschap van productiehuizen ook bewijst. Minpunt is dat de VRT nog te weinig experimenteert. Ik denk dat uit al die creatieve mensen bij de VRT nog meer te halen valt. Dat zeg ik ook omdat we tenslotte met honderden miljoenen belastinggeld werken. Als de overheid goed werkt, wil ik er gerust in beleggen. Maar op dit moment hebben we misschien nood aan een nieuwe bank. Ik zie wat er gebeurt met de nieuwe generatie in het onderwijs en op de arbeidsmarkt. De overheid is op dat vlak te weinig performant.’

Bent u liberaal?
El Kouakibi: ‘Bij mij draait alles om ondernemerschap, maar daarom ben ik nog geen liberaal. Zoals ik ook sociaal voelend, maar geen socialist ben. Ik krijg vanuit de culturele sector geregeld kritiek dat ik neoliberaal ben. Tant pis. Mensen zijn volgens mij zo enthousiast over Let’s Go Urban omdat er geen politieke overtuiging achter zit. Wij vechten voor de nieuwe generatie, over alle politieke grenzen heen. Ik wilde het ook alleen doen als Open VLD me onafhankelijkheid kon garanderen.’

Zegt een stap naar de politiek u wat?
El Kaouakibi: ‘Voorlopig heb ik geen ambitie. Ik zou in de politiek snel gefrustreerd raken en opbranden, vrees ik. Ik ben jong en ga daarom voor concrete actie, waarvan ik morgen resultaten zie. De politiek moet voor duurzame oplossingen gaan die in het voordeel zijn van de grootst mogelijke groep mensen. Dat kost tijd en is vaak een processie van Echternach. Of veel politici in mijn netwerk zich nu van mij afkeren? Dat is vooral een verlies voor hen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud