Gemeenten cashen met verkoop straatverlichting

170 Vlaamse gemeenten verkopen hun straatverlichting aan de energie-intercommunales.

De Vlaamse gemeenten hebben vorig jaar voor 150 miljoen euro straatverlichting verkocht aan intercommunales. De operatie moet helpen de forse investeringen in ledlampen draaglijk te maken.

Vlaamse gemeenten hebben bijna 1 miljard euro aan investeringen nodig om de straatverlichting tegen 2030 te vervangen door zuiniger ledlampen. Omdat veel lokale besturen dat geld niet zomaar op tafel kunnen leggen, is vorig jaar  met de distributienetbeheerder Fluvius een grootschalige operatie opgezet.  170 Vlaamse steden en gemeenten hebben hun straatverlichting verkocht aan de tien energie-intercommunales, vehikels waarin de Vlaamse gemeenten samen eigenaar zijn van de distributienetten voor elektriciteit en aardgas. Het gaat om een verkoop ter waarde van 150 miljoen euro, vernam De Tijd.

De deal moet de gemeenten financiële ademruimte bieden. Ze krijgen een kwart van de verkoopwaarde, of 37,5 miljoen euro, in cash uitbetaald. De overige 75 procent wordt omgezet in nieuwe aandelen in de intercommunales. Daarnaast moet het gemeenten ook toelaten de investering in ledverlichting over meerdere jaren te spreiden.

Buiten begroting

Je kan goedkopere aankoopprijzen bedingen omdat je met grotere orders naar de markt trekt die aannemers voor meerdere jaren werk bezorgen.
Tom Ceuppens
directeur van de klantendienst van Fluvius

‘Als wij alle investeringen zelf moeten doen, zou de omslag naar ledverlichting veel langer duren’, zegt Christof Dejaegher (CD&V), de burgemeester van Poperinge. ‘De investeringskosten worden nu afgehouden van het dividend dat we van de distributienetbeheerder krijgen. Dat is veel makkelijker dan dat we zelf middelen moeten voorzien in onze begroting. De kosten voor de gemeente worden zo beter gespreid.’

In tegenstelling tot het elektriciteits- en gasnet levert de uitbating van straatverlichting voor gemeenten geen inkomsten op. ‘Voor veel kleine steden en gemeenten is de omschakeling naar ledverlichting dan ook een zware dobber’, zegt Tom Ceuppens, directeur van de klantendienst bij Fluvius. ‘Alleen door het gegroepeerd aan te pakken kunnen we tegen 2030 alle 1,2 miljoen gemeentelijke verlichtingspunten in Vlaanderen vervangen.’

Fiscale optimalisatie

Fluvius ziet meerdere pluspunten in de operatie. Ceuppens: ‘We creëren belangrijke schaalvoordelen. We ontlasten de technische en administratieve diensten van de gemeente. Je kan goedkopere aankoopprijzen bedingen omdat je met grotere orders naar de markt trekt die aannemers voor meerdere jaren werk bezorgen.’

De investeringskosten worden afgehouden van het dividend dat we van de distributienetbeheerder krijgen. Dat is veel makkelijker dan dat we zelf middelen moeten voorzien in onze begroting.
Christof Dejaegher
burgemeester van Poperinge

Daarnaast is er een belangrijk fiscaal voordeel. In tegenstelling tot de gemeenten betalen de intercommunale netbeheerders vennootschapsbelasting. Ze kunnen dus hun investeringen in openbare verlichting als kosten inbrengen op hun belastingaangifte. Daardoor is de investering door de netbeheerder goedkoper dan wanneer de gemeenten het zelf doen. Bovendien ligt het verbruik van ledverlichting gemiddeld 45 procent lager. De volledige omschakeling kan een besparing opleveren van 54 miljoen euro per jaar op het energieverbruik van de Vlaamse gemeenten.

 

Ceuppens benadrukt dat de gemeenten met de verkoop geen zeggenschap verliezen over welke verlichting ze willen. ‘Het is nog altijd de gemeente die de beleidslijnen uitzet. Hebben ze sfeerverlichting nodig voor monumenten in het stadscentrum? Welk soort lampen willen ze en hoeveel? Willen ze verlichting plaatsen op sportterreinen? En moeten er slimme sensoren komen om de lichten automatisch te dimmen? De gemeente beslist en wij zorgen voor de uitvoering. In die zin verandert  weinig tegenover gemeenten die zelf eigenaar blijven van de openbare verlichting. Ook dan verzorgen wij het onderhoud en de uitbating, maar die gemeenten moeten wel zelf de financiering voorzien.’

Tegen 2030 overal ledlampen

242
steden en gemeenten
Van de 300 Vlaamse gemeenten hebben er in totaal al 242 hun straatverlichting overgedragen naar de energie-intercommunales.

De overdracht van straatverlichting naar de energie-intercommunales is niet nieuw. In het verleden voerden al 76 gemeenten een gelijkaardige operatie door. Vandaag is de straatverlichting in 242 van de 300 Vlaamse gemeenten eigendom van de netbeheerders. De belangrijkste uitzonderingen zijn de grote steden zoals Antwerpen, Gent, Brugge en Leuven. Zij hebben nog geen keuze gemaakt en zijn nog rechtstreeks eigenaar van hun straatverlichting. Fluvius benadrukt dan ook dat gemeenten vrij kunnen kiezen. Gemeenten die dat willen, kunnen ook de komende jaren nog ingaan op het aanbod van de netbeheerder.

De Vlaamse regering heeft in het regeerakkoord de ambitie uitgesproken om tegen 2030 alle openbare verlichting naar led om te schakelen. Naast de operatie van de gemeenten is ook het agentschap Wegen en Verkeer bezig de verlichting van gewest- en autosnelwegen te vervangen door led.

Straatverlichting: wie doet wat?

De distributienetbeheerder Fluvius, het vroegere Eandis en Infrax, is al verantwoordelijk voor het operationele beheer en de uitbating van de openbare verlichting in de Vlaamse gemeenten. Maar op veel plaatsen was de gemeente nog zelf eigenaar van de verlichtingsinfrastructuur: de palen, armaturen en lampen. De gemeente moet dan zelf investeren in de vernieuwing van het verlichtingspark en de omschakeling naar ledlampen.

Daar komt verandering in met een grote operatie waarbij meer dan de helft van de Vlaamse lokale overheden hun straatverlichting verkopen. De eigendom van de straatverlichting wordt ondergebracht in de tien intercommunale netbeheerders. Die gemeentelijke samenwerkingsvehikels, bijvoorbeeld Imewo, Fluvius Limburg of Gaselwest, groeperen de energiebelangen van de 300 Vlaamse gemeenten. Zij zijn de aandeelhouders van Fluvius en dus de eigenaars van het distributienetwerk voor elektriciteit en aardgas.

De gemeenten blijven hoe dan ook zelf verantwoordelijk voor het verlichtingsbeleid. Waar komt er verlichting? Welk soort verlichting en wanneer moet ze branden? Het zijn ook de gemeenten die de energiefactuur betalen voor de openbare verlichting.

 

Drie vragen aan Piet Buyse, burgemeester van Dendermonde en voorzitter Fluvius:

1. Waarom is de overdracht van straatverlichting interessant?

Piet Buyse: ‘Door de verlichting in de intercommunales onder te brengen kunnen we alles in tien jaar vervangen door led. Zo dalen het elektriciteitsverbruik en de CO2-uitstoot van onze stad. Vroeger moesten we de investeringen in openbare verlichting zelf doen en opnemen in de investeringskredieten van de stad. Nu zal Fluvius ons ontzorgen en de verlichting als een dienst aanbieden. De kosten moeten uiteraard nog altijd worden betaald, maar de gemeente zal ze terugverdienen doordat de elektriciteitsfactuur daalt.’

2. Is dit een sale-and-lease-backoperatie?

Buyse: ‘Ik begrijp dat het zo overkomt, omdat je een stuk patrimonium van de gemeente aan de intercommunale geeft. Voor onze boekhouders was het op het eerste gezicht ook eigenaardig. Maar de voordelen zijn hen uitgelegd, waarna onze financiële dienst het een goed plan vond.’

3. Botste de overdracht op tegenkanting?

Buyse: ‘Je staat niet zomaar iets af. Er is een duidelijke return. Het plan is technisch toegelicht en in de gemeenteraad was er geen kritiek op. Ik zie alleen maar voordelen.’

 

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud