reportage

‘Het is alle hens aan dek om de punten op te halen'

Corona en afstandsonderwijs hebben veel leerlingen opgezadeld met een leerachterstand. ©Wouter Van Vooren

Bijleskantoren zien sinds begin dit jaar de aanvragen door het dak gaan. De tegenvallende examenresultaten doen veel ouders naar extra hulp grijpen. ‘Leerlingen waren het niet meer gewoon grote pakketten leerstof te verwerken.’

‘Na de paasvakantie was het huilen met de pet op. Mijn kinderen hadden amper een half uurtje per dag overleg met de leerkracht. Ze misten het om echt fundamenteel bezig te zijn met de leerstof en hadden nood aan structuur. Dan is het fijn dat iemand met verstand van zaken daar naar kijkt’, zegt Bart, vader van twee zonen. Hij nam in april een bijlescoach in de arm en is daar zeer tevreden over.

Bart is een van de vele ouders die er de afgelopen maanden voor kozen hun kinderen een-op-een, vaak virtueel, te laten begeleiden bij hun schoolwerk. ‘Ouders zien de leerachterstand bij hun kinderen en leerlingen sukkelen met hun motivatie. Ze werken wel hard, maar ze boeken geen resultaten. Zo komen ze bij ons terecht’, zegt Diane Staelens, pedagogisch adviseur bij het bijleskantoor My Sherpa.

Ouders zien de leerachterstand bij hun kinderen en leerlingen sukkelen met hun motivatie.
Diane Staelens
Pedagogisch adviseur My Sherpa

Sinds de kerstvakantie worden veel kantoren overstelpt met aanvragen. Veel middelbare scholen konden vorig schooljaar niet alle leerstof behandelen en kozen ervoor in juni geen volwaardige examens af te nemen. De kerstexamens waren een eerste test sinds het uitbreken van corona. ‘Voor veel leerlingen vielen die examens erg tegen en het is alle hens aan dek om de punten op te halen. We kregen liefst 79 procent meer aanvragen dan in de periode voor de examens van december.’

Ook bij Eduvik liep de mailbox vol. ‘Normaal werken we heel cyclisch: de eerste maanden van het tweede semester zijn rustig en pas als de examens in aantocht zijn, boomt het aantal aanvragen. Nu stroomden de mails voor begeleiding van middelbare scholieren al binnen in de kerstvakantie, terwijl we dan doorgaans gesloten zijn omdat het zo rustig is’, zegt bestuurder Jeroen Van Loock.

‘Ook de aanvragen voor begeleiding van leerlingen in het lager onderwijs schoten in januari door het dak. Terwijl we normaal dagelijks drie à vijf aanvragen krijgen, zijn het er nu tien per dag’, zegt hij.

Leerachterstand

Het hoeft niet te verbazen dat de leerachterstand groot is sinds corona. Scholen bleven vorig jaar tussen maart en mei dicht en probeerden zo goed en zo kwaad als het kon afstandsonderwijs te organiseren. Dit schooljaar konden alle leerlingen tot en met de eerste graad secundair onderwijs wel voltijds naar school. Leerlingen vanaf de tweede graad moeten afwisselend thuis- en contactonderwijs volgen.

Het is zeer duidelijk dat virtueel les volgen voor veel jongeren moeilijk is. Ze zien wel dingen op het scherm, maar de kennis wordt niet opgenomen.
Jeroen Van Loock
Bestuurder Eduvik

Ook daar knelt het schoentje. ‘Het is zeer duidelijk dat virtueel les volgen voor veel jongeren moeilijk is. Ze zien wel dingen op het scherm, maar de kennis wordt niet opgenomen. En een leerkracht kan veel van zijn capaciteiten niet kwijt via het scherm’, zegt Van Loock. Bovendien last de minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) voor de krokusvakantie met de ‘afkoelingsperiode’ nog een week extra afstandsonderwijs in.

Een bevraging van de koepel van het gemeenschapsonderwijs GO! bij 110 scholen leerde dat vooral de examenresultaten voor wiskunde en talen een duik hebben genomen. ‘De vraag naar wiskunde en Frans springt er inderdaad uit, maar heel veel ouders zoeken ons ook op voor begeleiding in de studiemethode. Het was al te lang geleden dat leerlingen examens hebben gehad. Ze waren het niet meer gewoon grote pakketten leerstof te verwerken’, zegt Staelens.

Zakenmodel

My Sherpa begeleidt jaarlijks zo’n 3.000 leerlingen, Eduvik ongeveer 1.200. De kantoren spinnen de jongste maanden goed garen bij de bijleshausse, en maken zo de vertraging van eerder dit jaar goed. Door corona moesten ook hun coaches noodgedwongen overschakelen op online lesgeven.

25
euro
De prijzen voor een uur bijles schommelen tussen 25 en 40 euro voor een leerling in het lager of middelbaar onderwijs.

Het zakenmodel van de kantoren is simpel. Grote kantoren, die over heel Vlaanderen hun diensten aanbieden, fungeren vooral als een platform. Via hun website brengen ze hun bijlesleerkrachten in contact met de leerling. Die plannen samen alle lessen en spreken wekelijks af bij de coach of de leerling thuis. Ook lokale kantoren werken zo, maar die dienen zelf vaker als hub waar de coach en de leerling elkaar - als het toegelaten is - ontmoeten.

De prijzen voor een uur bijles schommelen tussen 25 en 40 euro voor een leerling in het lager of middelbaar onderwijs. Voor een begeleiding van iemand in het hoger onderwijs ligt dat nog hoger. De coaches krijgen doorgaans een loon ten belope van de helft tot twee derde van de prijs die ouders betalen.

Glas water

Bij het aanbieden van bijlessen komen ook veel kosten kijken. ‘Wij nemen alle administratie van de leerkracht op ons en regelen de verzekering. Je wil het niet meemaken dat je een glas water over de laptop van een leerling gooit en dan 20 uur bijles moet geven om dat terug te betalen’, zegt Van Loock.

Ook het aanwerven van bijlesleerkrachten vergt veel moeite. ‘We moeten coaches bij hun rekrutering zowel vakinhoudelijk als pedagogisch testen. Dat is arbeidsintensief. Daarnaast heeft elke leerling een persoonlijke pedagogische adviseur. We doen een lang telefoongesprek met de ouders, zodat we een duidelijk beeld krijgen van de context en de moeilijkheden van de leerling. Die begeleiden we van begin tot einde’, zegt Staelens.

Ongelijkheid

De tarieven zijn zelfs voor goed verdienende ouders hoe dan ook niet min. Zeker als ze voor meerdere uren per week begeleiding nemen. ‘Maar als het om je kinderen gaat, heb je dat ervoor over’, zegt Bart.

Toch kan niet elke ouder zich bijles voor zijn kind permitteren. De schaduwkant van het parallelle te betalen onderwijscircuit is dat het de ongelijkheid vergroot. Corona maakte al een sterkere schifting tussen sterke en zwakke leerlingen, met te betalen bijlessen vergroot die kloof nog.

Zulke bijlessen vergroten inderdaad de ongelijkheid. Maar we hoeven bijlessen niet enkel aan de marktwerking over te laten.
Pedro De Bruyckere
Pedagoog en docent aan de Arteveldehogeschool Gent

Dat bevestigt Pedro De Bruyckere, pedagoog en docent aan de Arteveldehogeschool in Gent. ‘Zulke bijlessen vergroten inderdaad de ongelijkheid. Maar we hoeven bijlessen niet enkel aan de marktwerking over te laten. Als je een tutorenprogramma uitrolt, waarbij studenten uit een lerarenopleiding leerlingen een-op-een of in een klein groepje begeleiden, verkleint dat net de ongelijkheid’, zegt hij.

Is er een sluipende privatisering aan de gang in ons in ons onderwijs? ‘Die vrees leeft internationaal, maar cijfers van de OESO uit 2015 leren dat bij ons relatief weinig betalende bijles wordt gegeven’, zegt De Bruyckere. ‘We moeten er wel beducht voor zijn, omdat het in de meeste landen toeneemt. Een bevraging via Teacher Tapp Vlaanderen bij 1.000 à 2.000 leerkrachten toonde aan dat 50 procent van de leerkrachten al eens bijles buiten de school heeft aangeraden. Dat was meer dan ik verwacht had.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud