Hoger onderwijs verdeeld over online examens

Door de coronacrisis zal het afleggen van de examens in juni voor heel wat universiteitsstudenten helemaal anders verlopen. ©Photo News

Over een maand gaan de eerste examens van start aan de Vlaamse universiteiten. De KU Leuven kiest er ondanks corona voor zoveel mogelijk examens op de campussen te laten plaatsvinden. 'Online examens zijn te risicovol om ineens uit te rollen.'

De universiteiten kwamen overeen dat de examenperiode vanaf 1 juni plaatsvindt en doorloopt tot de eerste week van juli. De deliberaties en de bekendmaking van de resultaten gebeuren tot midden juli. Maar de manier waarop die examens afgenomen worden, verschilt sterk van instelling tot instelling. Zo wil de VUB examens zoveel mogelijk op afstand organiseren. Alleen als het echt niet anders kan, worden examens fysiek afgenomen. De UGent gaat dan weer voor de helft van de vakken examens online laten plaatsvinden. Aan de KU Leuven krijgen studenten donderdag hun examenrooster: online examens worden tot een minimum beperkt.

‘We kiezen ervoor zoveel mogelijk examens ter plaatse te plannen, met respect voor social distancing’, zegt Piet Desmet, als vicerector verantwoordelijk voor de uitrol van educatieve technologie aan de KU Leuven. Daarvoor worden ook extra examenruimtes zoals de Brabanthal ingezet, met maximale spreiding in tijd en ruimte. ‘Onze ambitie is om de studievoortgang niet te laten lijden onder het coronavirus. Daarom willen we studenten de mogelijkheid geven om in juni een volwaardige zittijd af te leggen. De meeste examens zullen daarom op de campus gebeuren, slechts een beperkt aantal examenvormen kunnen online.’

De KU Leuven trekt al lang de kaart van digitaal leren. Net dat maakte dat we goed voorbereid waren toen corona ons overviel.
Piet Desmet
Vicerector KU Leuven

Dat net een universiteit die zich sterk profileert op de digitalisering van het onderwijs voorzichtig is met het inzetten van online examineren, kan verbazen. Maar aan online examineren zijn ook gevaren gebonden. Hoe verzeker je bijvoorbeeld dat een student niet valsspeelt? 'Dat is een van de risico's', zegt Desmet. ‘Net daarom willen we de technologie beperken en vooral inzetten waar nodig voor klassieke mondelinge examens, of voor mondelinge toelichtingen bij een online toets of opdracht.’

Onbekend terrein

Desmet noemt online examineren de meest complexe uitdaging die het hoger onderwijs te lijf moet door de coronacrisis. ‘Tot nu toe werd dat alleen in zeer specifieke gevallen gebruikt, bijvoorbeeld voor internationale studenten of voor wie zijn studie combineert met een job en een gezin. Dat nu uitwerken voor de hele universiteit is onbekend terrein en te risicovol om zomaar ineens uit te rollen.’

Een beeld dat niet voor meteen is. ©ANP

Daarom is ervoor gekozen zoveel mogelijk examens toch op de campus te laten doorgaan. Voor de examens die wel online afgenomen worden, komen er strakke protocollen. ‘Tijdens zo’n examen kan natuurlijk een en ander misgaan. Je moet ook weten wat moet gebeuren als de internetverbinding uitvalt. Dat vraagt een goed uitgewerkt risicomanagement. We willen de extra stress die dat oplevert voor de studenten en docenten tot een minimum beperken.’

Dat is niet de enige zorg van studenten. Velen vrezen ook dat hun privacy geschonden wordt wanneer de alma mater de slaapkamer binnentreedt. Desmet geeft aan dat ze er daarom voor gekozen hebben geen proctoringsystemen met virtuele toezichthouders in te zetten, via software die checkt of de student voldoende permanent naar het scherm kijkt. ‘Maar ook bij een menselijke examinator willen we zo weinig mogelijk invasief zijn. Het is niet de bedoeling dat we als universiteit gaan kijken naar hoe iemands woonkamer is ingericht.’

Doorbraak

Desmet doet al vijftien jaar onderzoek naar onderwijstechnologie. Is corona de katalysator voor de langverwachte digitalisering van het onderwijs? ‘Men zegt wel eens dat onderwijs, samen met de gerechtelijke wereld, de laatste sectoren zouden zijn die de stap naar technologie nog moesten zetten. Dat klopt niet. Zo trekt de KU Leuven al lang de kaart van digitaal leren. Net dat maakte dat we goed voorbereid waren toen corona ons overviel.’

‘Op dat vlak brengt corona nu wel een en ander in stroomversnelling. Het is geweldig dat veel docenten nu voor het eerst ontdekken wat met technologie allemaal kan en dat het geen rocketscience is om daarmee aan de slag te gaan, zeker niet met de nodige ondersteuning. Ik denk dat velen nu zelf zullen hebben ervaren dat je met het juist inzetten van technologie veel onderwijskundig resultaat kunt boeken.’

‘Maar er zijn ook risico’s. Critici zullen de situatie misschien aangrijpen om te tonen dat digitaal onderwijs niet werkt. Maar volledig digitaal onderwijs zoals nu is dan ook niet het ideale scenario dat wij voor ogen hebben. Onderzoek toont overtuigend aan dat de meest efficiënte onderwijsmethodes digitale en fysieke werkvormen evenwichtig combineren. Maar dat laatste, cruciale aspect valt door de omstandigheden nu weg. Leren is een sociaal gebeuren en een aantal aspecten ervan zullen we wellicht nooit kunnen vervangen - en dat hoeft ook niet.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud