analyse

Iedereen met rode kaken in PFOS-affaire

De PFOS-vervuiling door 3M jaagt schokgolven door de Vlaamse meerderheid. ©Photo News

Dat iedereen weet had van het PFOS-gevaar voor de volksgezondheid in Zwijndrecht is ondertussen wel duidelijk. Even duidelijk is dat niemand de inwoners heeft gewaarschuwd.

Het was een roetsjbaan, hoe deze week de PFOS-affaire ontplofte in de Vlaamse regering. Dat minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) opnieuw de handen in onschuld wilde wassen door zich te distantiëren van het verleden, leverde haar persoonlijk wel applaus op, maar het bracht iedereen in de meerderheid in verlegenheid, niet het minst de N-VA zelf.

Uit een gelekte mail van september 2017 aan het politiek stuurcomité voor de Oosterweelwerken, waarin de toenmalige sleutelfiguren van de regering-Bourgeois en de stad Antwerpen zaten, blijkt immers dat iedereen op de hoogte was van het probleem. Eigenlijk was dat zelfs geen nieuws, want er waren al signalen in 2004, maar in het parlement liet de ene na de andere minister deze week weten niet op de hoogte te zijn van het dossier.

De essentie

  • Dat iedereen wist van de gezondheidsrisico's van PFOS, maar niets heeft gezegd, brengt de Vlaamse meerderheid in verlegenheid.
  • Vooral Bart De Wever ligt onder vuur, omdat hij als sleutelfiguur van de Vlaamse meerderheid en het Antwerpse stadsbestuur ook altijd heeft gezwegen.
  • De vraag blijft wie in de fout is gegaan. Dat wordt voer voor de parlementaire onderzoekscommissie van het Vlaams Parlement.

Doofpot

Dat sleutelfiguur Bart De Wever liet weten dat het niet aan hem was om over de PFOS-vervuiling in Zwijndrecht te communiceren, gaf de oppositie munitie om uit te halen naar de Antwerpse burgemeester. De groenen en de PVDA verweten hem dat hij de zaak, met de verkiezingen in aantocht, in de doofpot wou steken.

Dat Bart De Wever liet weten dat het niet aan hem was om over de PFOS-vervuiling te communiceren, gaf de oppositie munitie om uit te halen naar hem.

Ook de burgemeester van Zwijndrecht, André Van de Vijver (Groen), reageerde 'verbaasd en een beetje boos' over het gebrek aan communicatie. Al blijkt dat het dossier-3M meermaals aan bod is gekomen op de gemeenteraad van Zwijndrecht, waardoor het maar de vraag is waarom de groene burgemeesters al die jaren ook hebben gezwegen.

Maar vooral De Wever lag onder vuur, omdat de N-VA als belangrijkste partij in de Vlaamse regering en het stadsbestuur ook heeft gezwegen. Al wordt bevestigd dat De Wever in 2017 in het politiek stuurcomité, dat waakt over de Oosterweelwerken, zelf vragende partij was dat proactief gecommuniceerd zou worden over de vervuiling en de risico's in Zwijndrecht.

En hij was niet de enige, want uiteindelijk besliste het voltallige stuurcomité op aandringen van bouwheer Lantis om het PFOS-gevaar in Zwijndrecht verder te onderzoeken en de inwoners in te lichten. Dat bleek uit een gelekte mail van David Van Herreweghe, de voorzitter van BAM/Lantis.

Er bleek kort nadien zelfs een persbericht klaar te liggen, dat de Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij OVAM op vraag van toenmalig minister van Leefmilieu Joke Schauvliege (CD&V) had voorbereid. Maar dat bericht werd nooit verstuurd. Evenmin kwam iets in huis van de geplande infosessies van OVAM in Zwijndrecht.

Vertrouwensbreuk

Dat iedereen boter op het hoofd heeft, heeft de zaak er niet makkelijker op gemaakt voor Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA). Het zwartepieten is volop bezig, waardoor de coalitiepartners elkaar nog minder vertrouwen dan ze al deden.

Die vertrouwensbreuk zindert na, want Jambon heeft dan wel goede relaties met zijn 'vices' Hilde Crevits (CD&V) en Bart Somers (Open VLD), de voorzitters van de Vlaamse coalitiepartijen praten nog amper met elkaar. Het gevolg is dat de meerderheidspartijen vooral bezig zijn met het redden van het eigen gezicht, en met getrokken messen tegenover elkaar staan.

De meerderheidspartijen zijn vooral bezig met het redden van het eigen gezicht, en staan met getrokken messen tegenover elkaar.

Het drama is dat de coalitiepartners elkaar zelfs chanteren met het al dan niet stilleggen van de Oosterweelwerken, waardoor ze zichzelf nog meer in de voet dreigen te schieten. Opnieuw wordt nagegaan of de gezondheidsrisico's van de 'werf van de eeuw' wel voldoende zijn afgedekt. Zo blijft iedereen in de loopgraven.

Jambon tracht ondertussen uit de modder te geraken waarin de N-VA en heel de Vlaamse regering kniediep zijn beland. En alsof het PFOS-dossier al niet moeilijk genoeg is, kwam daar Tommorrowland bovenop. Opnieuw maakte de N-VA het zichzelf moeilijk, want het zijn twee N-VA-burgemeesters die hebben beslist dat Tommorrowland niet kan doorgaan, terwijl Jambon en de voltallige Vlaamse regering hard hebben geijverd om het festival mogelijk te maken.

Slapeloze nachten

Over het PFOS-dossier is op de ministerraad vrijdag niet veel meer gezegd. Onder impuls van Somers is gewerkt aan een communicatie naar de lokale besturen, zodat die hun inwoners kunnen inlichten. Daarnaast is een opdrachthouder aangesteld, die in alle transparantie aan de Vlaamse regering moet rapporteren.

De prioriteit voor de Vlaamse regering is dat er klaarheid komt over de gezondheidsrisico's van de Oosterweelwerken en dat de inwoners van Zwijndrecht correct worden ingelicht.

Wie in het verleden fout is gelopen, is voer voor de parlementaire onderzoekscommissie. Die bladzijde wil Jambon omdraaien, zodat de wonden in zijn meerderheid kunnen helen. Dat zal nodig zijn, want de coalitie lijkt snel weer op de proef te worden gesteld. Het stikstofdossier schreeuwt om beslissingen. Dat bezorgt de minister-president pas echt slapeloze nachten.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud