interview

‘Ik heb een kogel voor mijn partij opgevangen'

Ben Weyts, Vlaams minister van Mobiliteit: 'Er staat geen 'politieke onnozelaar' op mijn hoofd geschreven.' ©Siska Vandecasteele

Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA) pikt het niet dat hem een gebrek aan moed wordt verweten omdat hij de kilometerheffing laat vallen. ‘Ik reed voor het peloton. Toen ik achterom keek, zag ik dat niemand nog in mijn wiel zat. Dan moet je een keuze durven te maken.’

Ben Weyts, Vlaams minister van Mobiliteit en Openbare Werken en N-VA’er van het eerste uur, maakte deze week een stevige politieke bocht. Samen met zijn partij was hij jaren voorstander van de invoering van een kilometerheffing in de volgende regeerperiode. Maar nadat vorige week enkele scenario’s over de mogelijke prijs van een kilometertaks in De Tijd waren uitgelekt, kwam de partij in moeilijkheden door wat sommigen al een ‘Ben-belasting’ doopten.

‘Men trachtte de N-VA in een saus van belastingverhoging te dippen terwijl wij net voor het tegenovergestelde staan’, zegt Weyts. ‘Het debat was totaal verziekt. Ik heb genoeg politieke ervaring om te weten wanneer een dossier niet meer haalbaar is. Ik reed voor het peloton. Toen ik achterom keek, zag ik dat niemand nog in mijn wiel zat. Mijn vroegere politieke medestanders stonden aan de kant fluitend naar de lucht te staren. Dan moet je in de spiegel kijken en de moed hebben een keuze te maken.’

Bent u niet vooral teruggefloten door Bart De Wever, die afgelopen weekend zei dat rekeningrijden de werkende Vlaming niet mocht treffen?

Ben Weyts: ‘Hij zei net zoals ik dat rekeningrijden geen belastingverhoging mag zijn en een impact op de file moet hebben. Hij herhaalde de voorwaarden die we daar altijd aan hebben gekoppeld. Ik hoopte dat de demarche van Bart de andere partijen in beweging zou zetten. Maar ook toen bleef het oorverdovend stil. Zelfs Groen bleek in vervroegde vakantiemodus. Je hoorde het oorverdovend gegniffel van de tegenstanders die hoopten dat ik en de hele N-VA met mij als lemmingen in het ravijn zouden duiken. ‘Springen, springen.’ Vervolgens zou men hoofdschuddend over de afgrond kijken en zeggen: ‘Die was nogal onbesuisd.’ Men had eindelijk iets gevonden om de N-VA de muur te doen opknallen. Er staat geen ‘politieke onnozelaar’ op mijn hoofd geschreven. Ik maakte deel uit van een politiek-strategische agenda. Toen heb ik mijn verantwoordelijkheid genomen. Ik heb een kogel voor mijn partij opgevangen.’

Is het als politicus niet uw verantwoordelijkheid te vechten voor uw overtuiging?

Weyts: ‘Als minister van Mobiliteit is het mijn verdomde plicht alle mogelijke oplossingen te bestuderen om de files aan te pakken. Rekeningrijden kon wat mij betreft een deel van die oplossing zijn als het de files aanpakt zonder de belastingen te verhogen. Op die manier wilden we het vrijetijdsverkeer, dat goed is voor een derde van het verkeer, belonen als dat zijn verplaatsing uitstelt. Zo staat de werkende mens minder in de file. Maar als de voorstanders ervan in de media dan komen pleiten voor een kilometerheffing tot 40 cent per kilometer, betekent dat het einde van het debat. Dat maakt mensen bang.’

Is het geen gebrek aan moed om op zo’n moment die keuze niet meer te verdedigen?

Ik voel me totaal niet aangesproken door diegenen die me een gebrek aan dapperheid verwijten.
Ben Weyts
Vlaams minister van Mobiliteit

Weyts: ‘Ik voel me totaal niet aangesproken door diegenen die me een gebrek aan dapperheid verwijten. Ik heb op het vlak van de verkeersveiligheid niet bepaald de populairste maatregelen genomen door extra trajectcontroles in te voeren of de rijopleiding te verstrengen. Mijn mailbox stroomde regelmatig vol - niet alleen met duimpjes, maar eerder met een andere vinger. Ik heb bij uitstek dossiers die onmogelijk leken tot een goed einde gebracht. Denk aan de Oosterweelverbinding, de extra containercapaciteit in de Antwerpse haven met het behoud van Doel of het verbod op onverdoofd slachten. Dat iedereen zei dat die dossiers onhaalbaar waren, heeft me niet tegengehouden. Maar hier probeerde men de N-VA pijn te doen. Dat wou ik vermijden. Dat is misschien moediger dan aan de kant te blijven staan.’

U had zorgvuldig het imago van doener opgebouwd. Nu bent u de angsthaas geworden.

Weyts: ‘Die perceptie strookt absoluut niet met de realiteit. Ik heb u net mijn verwezenlijkingen in moeilijke dossiers geschetst. Als je het politieke spectrum overschouwt en ziet dat je niet enkel alleen staat maar ook nog eens in een bepaalde hoek wordt geduwd, dan getuigt het van iets meer moed om in de kogelregen te gaan staan.’

Is dat de kracht van de verandering waar de N-VA voor staat?

Weyts: ‘Ik heb u net beschreven welke veranderingen ik in gang heb gezet. Daar ben ik fier op.’

Het Vlaams Belang deelde bumperstickers tegen de kilometerheffing uit waarop uw hoofd prijkte. Raakt dat u?

Weyts: ‘Ik hoop dat ik die niet in mijn verkiezingsuitgaven moet inbrengen. (lacht) Het Vlaams Belang probeert van elk hout ranzige pijlen te maken. Het speelt op de man en schrikt dan dat niemand met de partij in zee wil gaan. Tom Van Grieken wou de partij van de drek verlossen, maar heeft zich nog meer in het cordon sanitaire opgesloten. De klink zit aan de binnenkant en nu hebben ze ook de sleutel weggegooid. Wat die campagne betreft: ik kan wel wat incasseren. Als ik weet dat het voor een hoger doel is - om winst te boeken op mobiliteitsvlak of om mijn partij te vrijwaren van iets dat absoluut haaks staat op waar we jaren aan hebben gewerkt - doe ik dat.’

Jean-Marie Dedecker, die als onafhankelijke op een N-VA-lijst staat, las u over dit dossier de levieten. Is dat niet gênant?

Weyts: ‘Jean-Marie zal naast de trofee van ploegspeler van het jaar grijpen, maar ik ga niet in de val trappen daarover in de contramine te gaan. Op dat vlak heeft Jean-Marie het voordeel van de consequentie. Hij zegt al jaren hetzelfde.’

In tegenstelling tot u.

Weyts: ‘Nee. Ik zeg ook al jaren hetzelfde. Er zijn geen duizend oplossingen om de files aan te pakken. We willen het rekeningrijden bekijken als het geen belastingverhoging met zich meebrengt.’

Hoe kan een kilometerheffing de files verminderen als die de Vlaming geen geld mag kosten?

Weyts: ‘Wie zijn auto nodig heeft om te werken, mag niet meer betalen, anders creëer je de facto een werkloosheidsval. Je kan bijvoorbeeld in een fiscale aftrek voor woon-werkverkeer voorzien. Er bestaan mogelijkheden, maar op dit moment kan je dat debat niet met een open vizier voeren. Wie voor zijn woon-werkverkeer de auto nodig heeft, krijgt dan een korting op de kilometerheffing. Dat debat hoeft dus niet zo zwart-wit te zijn. Maar als er geen consensus is over wat we niet gaan doen, laat het ons dan hebben over wat we wel gaan doen. Het afgelopen jaar is de filezwaarte voor het eerst in decennia gedaald. Het is niets om de polonaise over te dansen, maar het is wel gelukt. Dat is te danken aan de extra investeringen in weginfrastructuur, zoals de spitsstroken op de E19 en de E17.’

De filezwaarte is gedaald, maar de files blijven lang en stijgen aan bijvoorbeeld de Kennedytunnel en de Brusselse ring.

Weyts: ‘Voor de ring rond Antwerpen en de ring van Brussel zitten de schoppen in de grond. Er is dus perspectief voor de grote investeringsprojecten. We hebben fors geïnvesteerd in extra fietsinfrastructuur, waardoor er een sneeuwbaleffect is. Steeds meer mensen nemen de fiets, waardoor ze een betere infrastructuur vragen.’

Maar u zei in het verleden zelf: ‘Met beton alleen los je niets op.’

Weyts: ‘Ik zie dat betoninvesteringen - zowel op het vlak van de fiets- als van de weginfrastructuur - gerendeerd hebben. We hebben deze regeerperiode het budget voor mobiliteit met een derde verhoogd tot 9,7 miljard. Laat ons teruggrijpen naar de recepten die hun deugdelijkheid hebben bewezen en dat budget naar 15 miljard optrekken.’

De kilometerheffing was ook nodig om de Vlaamse klimaatdoelstellingen te halen. Hoe worden die nu nog gehaald?

Weyts: ‘Dat was één van de mogelijkheden, maar zo’n klimaatplan is een bundeling van initiatieven. Er zijn nog andere mogelijkheden, ook bij mobiliteit. Maar daar ga ik niet op vooruitlopen.’

Wilt u na de verkiezingen graag minister van Mobiliteit blijven?

Wie met tevredenheid op zijn ministerparcours terugblikt, heeft de ambitie dat parcours voort te zetten.
Ben Weyts
Vlaams minister van Mobiliteit

Weyts: ‘Op het vlak van mobiliteit heb ik grote dossiers uit het slop getrokken. We hebben Dierenwelzijn op de kaart gezet en zelfs op Europees niveau het voortouw genomen. We hebben ook heel wat extra toeristen aangetrokken door te focussen op het wielertoerisme, de gastronomie en de Vlaamse meesters. Wie met tevredenheid op zijn ministerparcours terugblikt, heeft de ambitie dat parcours voort te zetten.’

Wat staat er voor u centraal in deze campagne?

Weyts: ‘De kiezer heeft een duidelijke keuze: een regering die door Vlamingen en dus door centrumrechts wordt gedomineerd of een groen-links Waals geïnspireerde regering. Het absurde federale systeem leidt tot wisselende regeringen waarbij de ene door Vlamingen en de andere door Franstaligen wordt gedomineerd.’

Deze federale regering werd door Vlamingen gedomineerd, maar toch slaagden jullie er niet in enkele cruciale beloftes te realiseren, zoals een begroting in evenwicht.

Weyts: ‘We hadden op federaal niveau ontegensprekelijk iemand die op de bagagedrager zat en met zijn voeten sleepte om die vooruitgang tegen te houden. Daar heeft deze regering vijf jaar lang mee geworsteld. We vragen daarom een groter mandaat van de kiezer zodat minder partners nodig zijn en we een sterker centrumrechts Vlaams beleid gestalte kunnen geven. Het alternatief met groene en linkse partijen warmt zich al op. Het confederalisme is de enige oplossing voor die wisselende meerderheden.’

Ziet u een draagvlak voor het confederalisme?

Weyts: ‘We zullen het confederalisme naar regeringsonderhandelingen blijven meenemen. De mate waarin we dat programma kunnen realiseren, hangt af van het mandaat van de kiezer en van wie tegenover ons aan tafel zit.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie