analyse

In Limburg sterven oude vormen en gedachten trager

Naar Tony Coonen, tot voor kort de topman van het socialistische ziekenfonds in Limburg, loopt een gerechtelijk onderzoek wegens gesjoemel. ©Tom Palmaers

In het onderzoek naar de gevallen Voorzorg-topman Tony Coonen gaat het gerecht ervan uit dat miljoenen zijn scheefgeslagen bij deals met vastgoed, dat toebehoorde aan de socialistische mutualiteit van Limburg. Vooruit had zich een betere start gewenst in de mijnprovincie.

‘Free Tony.’ 12 jaar geleden was dat de slogan van een ludieke actie waarbij medewerkers van De Voorzorg hun baas gingen bevrijden uit de gevangenis van Hasselt. Tony Coonen, de gewezen schoonzoon van Willy Claes, liet zich daar toen met andere bekende Limburgers even opsluiten voor een goed doel. Het contrast met vandaag is groot. De voorbije acht weken stond niemand ‘Free Tony’ te roepen aan de gevangenis van Lantin, waar Coonen tot voor kort opgesloten zat in een onderzoek naar gesjoemel. De leiding van De Voorzorg Limburg is tijdelijk overgenomen door de landsbond van socialistische mutualiteiten in Brussel, medewerkers doen er het zwijgen toe en in de rode familie van de provincie wordt vooral in bedekte termen gereageerd op de spectaculaire val van de man die Het Belang van Limburg omschrijft als de onzichtbare spin in het plaatselijke socialistische web.

De essentie

  • Tony Coonen, tot voor kort de topman van De Voorzorg Limburg, wordt verdacht van gesjoemel bij vastgoeddeals.
  • De Voorzorg was jarenlang het machtsbastion van de socialistische beweging in Limburg, maar partijvoorzitter Conner Rousseau maakt daar komaf mee.
  • Bij het toezicht op de vastgoedactiviteiten van de ziekenfondsen rijzen vragen.

De bal ging aan het rollen toen vanuit de vastgoedwereld vragen werden gesteld bij de verkoop van het Blankenbergse vakantiecentrum Petit Rouge aan de Hasseltse projectontwikkelaar Immo Top Invest, zonder dat de plaatselijke markt geconsulteerd werd.

In Limburg bleek het de voorbije jaren een constante dat panden en projecten van De Voorzorg in handen kwamen van het snel groeiende bedrijf van Daan M., die begin maart samen met Coonen en de boekhouder van De Voorzorg, Dirk M., achter tralies werd gezet. Het gerecht vermoedt dat het vastgoed telkens tegen een te lage prijs werd verhandeld, waarna de illegale winsten onder de betrokkenen verdeeld werden. De nationale top van het ziekenfonds heeft zijn conclusies al getrokken. ‘Dit gaat om fraude ten nadele van De Voorzorg Limburg’, benadrukt woordvoerster Katrien De Weirdt. ‘De arbeidsrelatie met Tony Coonen en Dirk M. werd eind maart beëindigd. We hebben ons burgerlijke partij gesteld en bereiden ons voor om dat eventueel ook in de zaak rond Let’s Go Urban te doen.’

Het aantal lokale coalities dat de voorbije decennia letterlijk in de achterkamers van De Voorzorg werd gesloten, is niet te tellen.
Limburgs politicus

Die bijkomende twist aan het verhaal gaf Humo vorig weekend. Dat de organisatie van Sihame El Kaouakibi tussen 2013 en 2020 de jongerenwerking Vibez van De Voorzorg mee aanstuurde, was bekend. Maar volgens Humo duiken dezelfde constanten op als in de Antwerpse affaire: hooggespannen verwachtingen die niet werden ingelost en grote budgetten. Tot 550.000 euro per jaar. Volgens De Voorzorg lag het zwaartepunt in het contract bij de verloning van de medewerkers, maar een anonieme bron in Humo hint op zelfverrijking. Wat ervan aan is, onderzoekt het Antwerpse gerecht.

Als er één gelijkenis is met El Kaouakibi, dan is het dat ook bij Coonen al jaren ge- fezeld wordt over een ‘luxueuze levensstijl’. De socialist woont in een mooi gerestaureerde hoeve, die hij volgens diverse media kocht van Daan M., en frequenteert de betere restaurants. ‘Het deed soms wat aan de levenswandel van Steve Stevaert denken’, zegt een Limburgs toppoliticus.

Stevaert, de naam valt onvermijdelijk als het over de ‘rise and fall’ van Limburgse socialisten gaat. Hoe de provincie eerst onder Willy Claes en daarna onder Stevaert uitgroeide tot een rood bolwerk, kan niet los gezien worden van De Voorzorg, de enige poot van de socialistische drievuldigheid - partij, vakbond, ziekenfonds - waar de voorbije jaren geen sleet op kwam. Een op de drie Limburgers is lid van De Voorzorg, dat tot voor corona nog cash uitbetaalde. ‘Het is de enige winkel waar je met meer geld buitenkomt dan je er binnenging’, grapte Stevaert weleens.

Het mooiste mandaat

De Voorzorg ademt politiek. ‘Het aantal lokale coalities dat de voorbije decennia letterlijk in de achterkamers van De Voorzorg werd gesloten, is niet te tellen’, zegt een zwaargewicht van een andere partij.

Bij De Voorzorg bleven ze vinden dat ze bij elke beslissing het laatste woord moesten krijgen.
Een niet-Limburge socialist

Volgens Het Belang van Limburg werken nog altijd 14 lokale mandatarissen van Vooruit voor de mutualiteit. Voor een goede plaats op een lijst moest je tot voor kort via de top van De Voorzorg passeren, voor een bestuursmandaat ook. Het mooiste mandaat, bij de Limburgse intercommunale Nuhma, hield Coonen voor zichzelf. De macht wordt daar verdeeld op zijn Limburgs: N-VA, CD&V, Open VLD en Vooruit hebben er elk twee afgevaardigden.

Coonen wordt gezien als de opvolger van Paul Butenaerts, de machtige fixer die altijd in de schaduw van Claes en Stevaert opereerde en in belangrijke Limburgse dossiers deals sloot met andere partijen, soms tegen de nationale hoofdkwartieren in. Maar er is een groot verschil: de socialisten zijn al lang niet meer dominant in Limburg. In 2018 verdwenen ze uit veel coalities en zelfs uit de deputatie. ‘Toch bleven ze bij De Voorzorg vinden dat zij het laatste woord moesten krijgen bij elke beslissing’, aldus een socialist van buiten de provincie.

Dat ondervond ook gewezen sp.a-voor- zitter John Crombez. Toen hij na een hele reeks schandalen - onder andere rond Hilde Claes, de gewezen Hasseltse burgemeester en de ex van Coonen - uitpakte met een decumul en een opgelegde verjonging van de lijsten, gingen Coonen en co. dwarsliggen. ‘De oude vormen en gedachten sterven altijd wat trager in Limburg’, zegt een getuige, met een verwijzing naar de bekende regel uit de ‘Internationale’.

Vanaf de verkiezingen van 2018 had Crombez niks meer te zeggen in de provincie en moest hij lijdzaam toezien hoe er bij de nationale verkiezingen van 2019 opnieuw figuren op de lijsten kwamen met wie hij de sp.a liever niet meer associeerde, onder wie ook Coonen zelf. De Voorzorg-topman werd federaal lijstduwer, maar haalde weinig stemmen.

Als medewerker van Crombez zag Conner Rousseau het allemaal gebeuren. Het is dan ook geen toeval dat de Oost-Vlaming direct de provinciale structuren sloopte toen hij eind 2019 partijvoorzitter werd. De communicatie wordt voortaan exclusief vanuit Brussel aangestuurd, de lijstvorming ook. De affaire-Coonen wordt weggezet als de laatste uitwassen van een groep die geen macht meer heeft en dus niks met Vooruit te maken heeft.

Dat het schandaal losbarst op het moment dat de nieuwe beweging wordt gelanceerd, is vervelend. Maar het biedt ook kansen om een streep in het zand te trekken. Dat is nodig: behalve minister Meryame Kitir heeft Vooruit Limburg geen grote namen meer. Alle nationale bekendheden - Hilde Claes, Ingrid Lieten, Herman Reynders, Chokri Mahassine, Peter Van Velthoven, Rob Beenders - zijn van het toneel verdwenen.

Lachertje

Een vraag die blijft hangen, is of de controle op het geld van de ziekenfondsen wel deugt. Bij de landsbond van socialistische mutualiteiten klinkt het dat er heel zware controles zijn op de toepassing van de ziekteverzekering, vanuit zowel het RIZIV als de koepel zelf. Maar het vastgoed van de provinciale mutualiteiten zit vaak in aparte vzw’s - zoals ook bij De Voorzorg het geval was - en die vallen buiten die perimeter.

Voor de controle op die vzw’s is er intern toezicht van de mutualiteit zelf en een externe auditeur. ‘Die controles hebben nooit aanleiding gegeven tot bemerkingen’, klinkt het bij de landsbond. ‘De raad van bestuur van De Voorzorg Limburg is dan ook een lachertje’, klaagt een gewezen rood zwaargewicht. Inmiddels gaf minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) in de Kamer aan dat er nood is aan meer transparantie bij de vzw’s die rond ziekenfondsen opereren. Een van de pistes die hij overweegt, is dat vastgoeddeals vanaf een bepaald niveau vooraf moeten worden gemeld bij de landsbonden.

De advocaat van Coonen wil niet reageren op de inhoud van het dossier.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud