portret

Joke Schauvliege, het belaagde stemmenkanon van CD&V

Het parcours van Vlaams minister van Omgeving Joke Schauvliege (CD&V) verliep al bijzonder hobbelig. Maar geen enkele Oost-Vlaamse christendemocraat scoorde in 2014 beter dan zij.

'Joke is het type politica dat liever in haar 'botten' op een patattenveld loopt dan met een champagneglas op een vernissage.' Zo verdedigde CD&V in 2014 haar beslissing om Joke Schauvliege (48) opnieuw Vlaams minister te maken, maar niet langer bevoegd voor cultuur.

De vijf jaar daarvoor, tussen 2009 en 2014, toen Schauvliege minister van Leefmilieu en Cultuur was, waren geen groot succes. Een desastreus interview in 'Terzake' meteen na haar aanstelling als minister was de aanleiding om de onbekende Schauvliege af te serveren als een grijze muis die niets over cultuur wist.

Die slechte start bleef de perceptie lang beheersen, ook omdat Schauvliege geen enkele moeite deed om de negatieve beeldvorming bij te sturen. Ze liet elke storm over zich heen waaien en werkte rustig verder. De kritiek vanuit de Wetstraat leek haar niet te deren. 

55.291
Oost-Vlaanderen
Schauvliege haalde in 2014 liefst 55.291 voorkeurstemmen. Alleen Alexander De Croo (Open VLD), Siegfried Bracke (N-VA) en Mathias De Clercq (Open VLD) scoorden beter in Oost-Vlaanderen.

Bij de verkiezingen van 2014 gaf Schauvliege haar criticasters ongelijk. Ze haalde 55.291 voorkeurstemmen als Vlaams lijsttrekker in Oost-Vlaanderen. Daarmee was ze in haar eentje goed voor 18 procent van de Oost-Vlaamse CD&V-stemmen en deed ze het beter dan toenmalig vicepremier Pieter De Crem. Alleen Alexander De Croo, Siegfried Bracke en Mathias De Clercq scoorden beter. 

Het hoge stemmenaantal maakte het moeilijk om haar af te serveren als minister. CD&V-voorzitter Wouter Beke moest bovendien de kritiek counteren dat hij enkel mannen naar de regeringen stuurde. Ook de link met Beweging.net, het vroegere ACW, speelde mee. Schauvliege heeft zowel het ACW als de Boerenbond achter zich en dekt daarmee belangrijke flanken binnen CD&V af.

Schauvliege kreeg een meer samenhangend bevoegdheidspakket dat ook meer haar dada was: Leefmilieu, Ruimtelijke Ordening, Landbouw en Klimaat. De vernissages kon ze vanaf nu aan haar laten voorbijgaan. Maar ook de voorbije vijf jaar kwam de minister geregeld in een storm terecht.

Het meest in het oog sprong de heisa over de boskaart. Vlaanderen worstelt al jaren om 12.500 hectare kwetsbare bossen te beschermen. Schauvliege hoopte dat moeilijke dossier op te lossen via een boskaart die in heel Vlaanderen de kwetsbare bossen inkleurde. Maar de boskaart bleek vaak niet overeen te stemmen met de lokale realiteit en veroorzaakte zoveel heisa dat Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) zonder medeweten van Schauvliege de omstreden kaart introk. 

Landbouwlobby

Het was niet de enige keer dat Schauvliege en de N-VA openlijk botsten. De N-VA beschuldigde Schauvliege ervan dat ze 'sterk door de landbouwlobby wordt gestuurd', waardoor weleens budgetten van milieu naar landbouw verschoven. Het natuurbeleid is volgens de N-VA te weinig prioriteit voor Schauvliege. 'Wij moeten daar aan trekken en sleuren, terwijl zij achteraf met de pluimen kan gaan lopen', klinkt het. 

Ook in moeilijke dossiers zoals de bescherming van historisch permanente graslanden stonden de twee partijen lange tijd tegenover elkaar. En toen Schauvliege openlijk voor statiegeld op blikjes en flesjes pleitte, kreeg ze een duidelijk 'njet' van coalitiepartners N-VA en Open VLD. 

De Vlaams-nationalisten klagen ook regelmatig over het inhoudelijk werk van Schauvliege. Het duurt volgens hen te lang eer haar kabinet dossiers klaar heeft, waardoor op de ministerraad plots urenlang over details moet worden onderhandeld. Dat leidt vaak tot uitstel, en soms tot afstel. 

Betonstop

Dat betekent niet dat Schauvliege niets heeft gerealiseerd. Als minister van Omgeving is ze erin geslaagd het ingewikkelde kluwen aan vergunningen te vereenvoudigen. De milieu- en bouwvergunningen zijn opgegaan in één omgevingsvergunning. Er is een stookolietankfonds opgezet om vervuilde grond te saneren - een dossier waar al jaren over wordt gekibbeld. De waterfactuur is hervormd waardoor gebruikers die veel verbruiken meer betalen. En er zijn nog nooit zoveel natuurgebieden erkend als de afgelopen jaren.

In een van de gevoeligste dossiers, dat van de betonstop, moet de Vlaamse regering de komende maanden nog belangrijke knopen doorhakken. Schauvliege blijft volhouden dat dat voor de verkiezingen lukt, maar de klok tikt. De financiële impact van de betonstop is ook één groot vraagteken. Dat leverde haar weinig publiekelijke steun van haar collega's op. 

Een tegen allen

In de carrière van Schauvliege is het vaak een tegen allen. Zelf zegt ze altijd dat ze daar niet van wakker ligt. 'Ik kan dat heel goed relativeren', zei ze in een interview met De Tijd toen ze voor een zoveelste keer onder vuur lag - dat keer door de vergunning aan het shoppingcomplex Uplace. 'Het gaat mij om de resultaten. Ik ben niet bezig met hoe ik mezelf in de markt kan zetten of met de perceptie over mezelf. Ik heb geen tijd om daar wakker van te liggen, want ik ben daarvoor te hard aan het werken. Misschien is dat een van mijn tekortkomingen.'

Maar deze week lag ze er wel van wakker, erkende ze in het VRT-programma 'De ochtend'. De stroom aan sms'jes, mails en andere vormen waarin haar klimaatbeleid onder vuur lag, raakte haar. Het was volgens haar een van de redenen waarom ze zich zaterdag 'vergaloppeerde' in haar speech waarin ze beweerde dat de Staatsveiligheid een complot ziet achter de klimaatbetogingen. 

Opnieuw was het een tegen allen, dit keer leidde het incident ertoe dat Schauvliege dinsdagavond tijdens een emotionele persconferentie haar ontslag aankondigde. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect