Advertentie

'Kleine besparing' op kinderbijslag komt hard aan bij armste gezinnen

©Photo News

Voor gezinnen met drie kinderen loopt de factuur van de besparing op de kinderbijslag tegen 2022 op tot 189 euro. 'Voor arme gezinnen scheelt dat twee paar kinderschoenen of een pak schoolboeken', zegt expert Sociaal Beleid Wim Van Lancker.

Van alle besparingsmaatregelen die de regering-Jambon besliste door te voeren, beroerde de lagere kinderbijslag de gemoederen woensdag het meest tijdens het debat over de septemberverklaring in het Vlaams Parlement. De regering besliste dat het basisbedrag van het 'Groeipakket' de komende jaren niet meer met 2 procent, maar met 1 procent zal groeien. De indexknip is een kaakslag voor arme gezinnen, stipte de oppositie meermaals aan.

Ook expert Sociaal Beleid Wim Van Lancker (KU Leuven) noemt de indexknip asociaal. 'Het is een besparing die het hardst gaat aankomen voor de meest kwetsbaren. Dankzij de kinderbijslag kunnen ze de basisuitgaven doen - schoolrekeningen en energiefacturen betalen, voedsel en kledij kopen. De halvering van de indexering treft hen zwaar.'

De kinderbijslag wordt jaarlijks in september geïndexeerd. De komende twaalf maanden wordt een basisbedrag van 169,79 euro per maand uitbetaald. Door de indexknip zal dat bedrag vanaf oktober 2022 niet meer aan 2, maar aan 1 procent geïndexeerd worden. Dan zal een basisbedrag van 171,5 euro gestort worden, 1,7 euro minder dan bij een indexering van 2 procent.

Twee paar kinderschoenen

Dat verschil is klein, maar de lagere indexering dikt jaar na jaar aan. Tegen 2024 betaalt de overheid door de halvering van de indexering maandelijks 174,9 euro per kind uit, 5,2 euro minder dan mocht de indexknip niet hebben plaatsgevonden. Op jaarbasis scheelt dat 63 euro per kind op het gezinsbudget. In de regering werden de effecten van de indexknip na de septemberverklaring gerelativeerd.

'Voor een minister maakt dat misschien weinig uit. Maar voor arme gezinnen zijn dat twee paar kinderschoenen of een schoolboek. Voor hen telt elke euro', zegt Van Lancker. Hij wijst erop dat gezinnen aan de onderkant van de inkomenstrap gemiddeld groter zijn. Voor gezinnen met drie kinderen betekent de indexknip tegen 2024 een verlies van 189 euro per jaar. 'Voor arme huishoudens is dat een zeer substantieel bedrag', zegt Van Lancker.

Sociale toeslagen

Om te weerleggen dat de indexknip een asociale maatregel is, wees de regering erop dat de sociale toeslagen in de kinderbijslag behouden blijven. Gezinnen met een of twee kinderen en een jaarlijks inkomen onder 32.000 euro kunnen daardoor een sociale toeslag van 53 euro per kind blijven genieten. Voor wie meer kinderen heeft, loopt dat bedrag op. Meer dan een op vijf gezinnen krijgt zulke toeslagen. 'Het zou er nog aan mankeren dat ze ook daarop besparen', zegt Van Lancker.

Het zou er nog aan mankeren dat ze op de sociale toeslagen besparen.
Expert Sociaal Beleid
Wim Van Lancker (KU Leuven)

Groen wijst erop dat die sociale toeslag maar een vierde van het Groeipakket is. 'De regering moet de desinvestering in de basisbedragen compenseren met een stijging van de sociale toeslagen van 4 à 5 procent', zegt Groen-parlementslid Björn Rzoska.

Amper effect

De regering moet de desinvestering in de basisbedragen compenseren met een stijging van de sociale toeslagen van 4 à 5 procent.
Björn Rzoska
Groen-parlementslid

Jaarlijks kost het Groeipakket de begroting rond 4 miljard euro. Dat is een grote hap uit het budget van het departement Welzijn, waarop bij de begrotingsgesprekken beslist werd 100 miljoen te besparen. Dat twee derde daarvan gezocht werd bij de kinderbijslag vindt Van Lancker onbegrijpelijk, 'omdat de noden in armoede al erg hoog zijn'.

Het Federaal Planbureau stelde in mei dat het armoederisico van kinderen amper verminderd is na de hervorming van de kinderbijslag in 2019. Zo wordt een op zeven kinderen volgens Kind en Gezin in armoede geboren. 'In 2014 werd Vlaanderen bevoegd voor de kinderbijslag. Maar we merken nu dat het niet beter werkt tegen kinderarmoede dan de vroegere federale kinderbijslag', zegt Rzoska.

De kinderbijslag is al langer het onderwerp van een verwoed debat. Na de hervorming van 2019 luidde de kritiek dat de kinderbijslag te weinig impact had op de kinderarmoede. Maar na een evaluatie van het Agentschap Opgroeien besliste minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V) dat het systeem deze legislatuur niet meer hervormd wordt. 'De fundamenten staan sterk', zei hij toen.

Middenklasse

Een gemiste kans, vindt Groen. De partij ijvert er al langer voor om de kinderbijslag meer in te zetten als een instrument tegen armoede. Parlementslid Ann De Martelaere (Groen) dient binnenkort een resolutie in om de sociale toeslagen te verhogen. Ook Van Lancker heeft daar oor naar.

Maar na de indexknip lijkt de regering voorlopig niet van plan de pot in de kinderbijslag te herverdelen. Het past in de filosofie van de septemberverklaring: voor de laagste inkomens gebeurt weinig. Vooral de middenklasse moet ontzien worden. 'Ook de keuze om niet aan de dienstencheques te raken en de jobbonus in te voeren past daarin. Het zijn legitieme keuzes, maar het is geen sociaal beleid. Want ook de jobbonus komt vooral de middenklasse ten goede', zegt Van Lancker.

De essentie

  • De indexknip in de kinderbijslag van de Vlaamse regering stuit op onbegrip van experts en oppositie.
  • Dit jaar scheelt het in een maand tijd amper 1,7 euro voor gezinnen met één kind, maar tegen 2024 kan dat oplopen tot 63 euro per jaar.
  • Armere gezinnen, die gemiddeld groter zijn, worden harder geraakt. Voor gezinnen met drie kinderen scheelt het tegen 2024 189 euro per jaar.
  • De oppositie pleit ervoor de sociale correctie in de kinderbijslag te versterken.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud