Advertentie

Lozingsvergunning van provincie Antwerpen aan 3M onder vuur

3M kan het zich nog altijd veroorloven water in de Schelde te lozen dat hoge concentraties aan PFOS bevat. ©Photo News

De provincie Antwerpen gaf aan het chemiebedrijf 3M vorig jaar nog een vergunning om met PFOS vervuild grondwater in de Schelde te lozen, terwijl Oosterweelbouwheer Lantis zijn grondwater zo goed als volledig moet zuiveren.

De omgevingsvergunning die het chemiebedrijf 3M in september vorig jaar kreeg van de provincie Antwerpen roept steeds meer vragen op. Daarbij kreeg de fabriek in Zwijndrecht de mogelijkheid om met PFOS vervuild grondwater dat op de site moet worden opgepompt en gereinigd voor een deel ongezuiverd in de Schelde te lozen.

Vooreerst kreeg 3M het van de provincie Antwerpen gedaan dat de toen geldende lozingsnorm van 30 microgram PFOS per liter voor anderhalf jaar werd verlengd. Het bedrijf vond die norm overigens al ‘moeilijk haalbaar’ en in 10 procent van de gevallen werd hij ook overschreden. Het kreeg daarnaast nog eens tot halverwege 2022 de tijd om de ‘volledige haalbaarheid van een lagere lozingsnorm verder te onderzoeken’.

De essentie

  • Het bedrijf 3M heeft in september nog een lozingsvergunning voor PFOS gekregen die 30 keer minder streng is dan de norm waaraan Oosterweelbouwheer Lantis zich moet houden. Die loost in de praktijk water dat 300 keer zuiverder is.
  • Ook die zeer soepele norm is de afgelopen jaren herhaaldelijk door 3M overtreden.
  • In 2019 is daarvoor door de milieu-inspectie een pv opgesteld, maar het parket heeft toen beslist niet te vervolgen.
  • 3M moet nu ook een strengere PFOS-lozingsnorm respecteren, maar het is de vraag of de door het bedrijf geplande investeringen daarvoor volstaan.

Die erg coulante aanpak staat in schril contract met de limiet die Lantis, de bouwheer van de naburige Oosterweelwerf, moet halen om het grondwater dat bij de werken naar boven komt te zuiveren. Hier geldt een lozingsnorm van 1 microgram PFOS per liter. Experts bij Lantis stellen dat ze zelfs een zuiveringsnorm van 0,1 microgram per liter bereiken. Het water dat 3M loost, bevat dus 300 keer meer PFOS dan bij Lantis het geval is.

300
mate van pfos-vervuiling
Het water dat 3M loost, bevat 300 keer meer PFOS dan bij Lantis het geval is.

De ironie wil dat beide waterzuiveringsinstallaties bovendien op de 3M-site zelf liggen, op amper een boogscheut van elkaar. Het chemiebedrijf heeft de voorbije twintig jaar herhaaldelijk te hoge hoeveelheden van de schadelijke 'forever chemical' PFOS die afkomstig waren van zijn grond- en afvalwater in de Schelde geloosd. Daarbij werd de maximale waarde uit de omgevingsvergunning van 2008 - 30 microgram per liter - herhaaldelijk overschreden, met piekwaarden boven 500 microgram per liter. De overheid, meldde de VRT donderdag, was daarvan sinds 2008 op de hoogte, maar trad amper op.

'Aanzienlijk negatief'

In de milieuvergunning wordt de impact van de PFOS-lozing door 3M als ‘aanzienlijk negatief’ beoordeeld. Om daaraan te verhelpen stelde het chemiebedrijf aan de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) voor om vanaf 1 juli 2022 terug te vallen op een lozingsnorm van 2 microgram per liter. De reden daarvoor was volgens 3M dat zijn interne labo ‘niet systematisch nauwkeuriger kan meten dan 1 microgram per liter voor PFOS’. En, zo voegde het bedrijf eraan toe, ‘de kosten voor een nieuw analysetoestel lopen hoog op’.

Wie wist wat over PFOS?

De productie van de chemische stof PFOS heeft de bodem rond de 3M-fabriek in Zwijndrecht decennialang vervuild. Dit overzicht loodst u door alle belangrijke momenten, van de stopzetting van de productie in 2002, tot de politieke commotie vandaag.

Die uitleg was niet naar de zin van het Agentschap Bos & Natuur dat prompt een negatief advies gaf voor de omgevingsvergunning, maar daarna bijdraaide, toen bleek dat de VMM voet bij stuk hield en 3M een lozingsnorm van 1 microgram per liter oplegde. Het Amerikaanse bedrijf toonde zich daarop bereid om zijn waterzuiveringsinstallatie uit te breiden met bijkomende filters, een investering die ‘geraamd wordt op 250.000 tot 300.000 euro’.

‘Vergelijk het met de filters in je dampkap’, zegt topman Mario Hertegonne van het gespecialiseerde bedrijf Desotec, dat mobiele filters levert voor zowel de waterzuiveringsinstallatie van Lantis als die van 3M. ‘Een optimale zuivering hangt in grote mate af van het aantal filters dat wordt gebruikt.’ Maar of de investering van 300.00 euro daarbij zal volstaan, wordt door andere experts betwijfeld. Ter vergelijking: de waterzuiveringsinstallatie bij Lantis kostte zo'n 7,8 miljoen euro.

De door de provincie Antwerpen goedgekeurde omgevingsvergunning plant dit najaar ‘een infomoment’. De bedoeling is dat de VMM dan de voortgang bekijkt bij het terugdringen van de hoeveelheden PFOS-achtige stoffen die 3M tot op vandaag in de Schelde loost. Of het concern dan al in staat zal zijn om zijn PFOS-lozingen terug te dringen, valt af te wachten.

Veeg uit de pan

Donderdag kregen de VMM en de milieu-inspectie in de VRT-berichtgeving een veeg uit de pan omdat ze te laks of te laat zouden zijn opgetreden tegen de lozing van de te grote hoeveelheden PFOS door 3M in de Schelde. Zo zou 3M pas in 2019 een administratieve boete van 7.200 euro hebben gekregen.

De VVM noemt de aanval onterecht. ‘Wij doen metingen naar de waterkwaliteit en geven advies’, zegt woordvoerster Katrien Smet. ‘Het is de overheid - de provincie of de stad - die op basis daarvan de vergunningen toekent. Onze metingen gaan ook naar de milieu-inspectie, maar die kan pas sancties opleggen op basis van eigen nieuwe metingen.'

Minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) bevestigde dat in 2019 een pv is opgesteld en een milieuovertreding is vastgesteld bij 3M, maar dat het parket besliste om niet te vervolgen. ‘Dat is natuurlijk dramatisch.' Het is een van de zaken die de onderzoekscommissie over de PFOS-vervuiling moet uitklaren. Er zal ook een Belgische coördinatiestrategie worden uitgetekend om de verontreiniging door PFAS in ons land te verwijderen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud