Miljoenenverspilling bij Waterwegen en Zeekanaal

Het Agentschap Waterwegen & Zeekanaal blijkt dikwijls de kosten te onderschatten. Zo werd voor een contract voor het herschilderen van een brug over het kanaal Brussel-Schelde-Willebroek een verouderd bestek uit 1976 gebruikt.

Er worden miljoenen euro’s verspild bij het bouwen van bruggen, oevers en andere werken aan onze waterwegen en zeekanalen. Dat blijkt uit een audit van het Rekenhof. Op het einde van de rit blijken de contracten voor de bouwwerken op te lopen tot 214 procent boven het oorspronkelijke contract. Ongehoord, vindt het Rekenhof.

Op 13 oktober 2009 vatten politiespeurders post in Willebroek, aan de maatschappelijke zetel van de Waterwegen & Zeekanaal nv. Het agentschap dat voor de Vlaamse overheid de waterwegen en aanpalende gronden onderhoudt, maakte het voorwerp uit van een corruptieonderzoek. Het was die dag slechts één van vele huiszoekingen bij tientallen ambtenaren van verschillende overheidsdiensten, die smeergeld hadden ontvangen. Het extraatje dat de corrupte ambtenaren kregen werd gewoon meegerekend in de prijs die de overheid voor de aannemingswerken moest betalen.

Tegen het licht

In april vorig jaar besloot het Rekenhof ook eens alle overheidsopdrachten van Waterwegen en Zeekanaal tegen het licht te houden. En dan vooral de ‘verrekeningen’. Dat zijn de wijzigingen die zich voordoen tijdens de werken. Het Rekenhof controleerde liefst 261 aannemingen uit 2009 en 2010, zoals de bouw van bruggen en oevers. Samen goed voor een oorspronkelijke contractwaarde van 102,6 miljoen euro.

Maar op dat oorspronkelijk bedrag van 102,6 miljoen euro heeft Waterwegen en Zeekanaal uiteindelijk ruim 10,4 miljoen euro moeten bijbetalen door bijsturingen van de contracten. Dat is dus 10 procent meer dan was afgesproken met de aannemer. Maar het Rekenhof benadrukt dat die tien procent slechts een gemiddelde is. Soms vallen contracten goedkoper uit. Het verbergt dus behoorlijk wat overheidsopdrachten waar de meerkost echt de spuigaten uitloopt. Het Rekenhof nam daarom 26 dossiers onder de loep waar de meerkost echt in het oog springt.

Meerkosten

Het Rekenhof ontdekte dat de meerkosten bij de contracten van Waterwegen en Zeekanaal oplopen tot liefst 214 procent van het oorspronkelijk bedrag dat was afgesproken met de aannemer. Volgens het Rekenhof is dat abnormaal en buitensporig. ‘Bij sommige aannemingen neemt de uitbreiding zulke proporties aan dat eigenlijk sprake is van een nieuwe aanneming’, schrijft het Rekenhof. Zoals de bouw van een milieuvriendelijke oever die oorspronkelijk was begroot op 532.000 euro, maar finaal meer dan een miljoen euro kostte. Op die manier wordt de wet op de overheidsopdrachten straal genegeerd. Want zo omzeilt men een nieuwe openbare aanbesteding, waarbij verschillende aannemers kunnen meedingen naar het contract. ‘Een inbreuk op de basisregels van gelijkheid en mededinging.’

De miljoenenverspilling is ook te wijten aan onzorgvuldigheid, zoals het vergeten van grondonderzoeken, het laattijdige aanvragen van bouwvergunningen en bouwen terwijl het domein niet eens volledig onteigend is. Ook bestekken en plannen worden slordig opgesteld. Zoals een contract om een brug over het kanaal Brussel-Schelde-Willebroek te herschilderen, waarbij de schilderwerken zwaar onderschat werden omdat een verouderd bestek van 1976 was gebruikt.

Bewust

Het gaat zelfs verder. Volgens het Rekenhof gebeuren sommige buitensporige meerkosten bewust. Het is een manier om snel ‘verdoken, onderhandse’ overheidscontracten toe te kennen zonder de concurrentie tussen de aannemers te laten spelen. Bij andere contracten is er volgens het Rekenhof sprake van een gebrekkige controle op ‘speculatieve prijzen’, waarbij de aannemers geen realistische prijs voorstellen voor een opdracht. Waarna ze het contract binnenhalen, maar uiteindelijk veel duurder blijken te zijn, zelfs duurder dan de aannemers die het contract niet in de wacht sleepten.

Het stoort het Rekenhof dat men bij Waterwegen en Zeekanaal blijkbaar geen probleem heeft met afwijkingen van 10 tot 25 procent. Dat zet niet aan tot zuinigheid. En volgens het Rekenhof is Waterwegen en Zeekanaal te weinig gewapend om de afwijkingen te vermijden. Zo zijn er geen databanken om de meerkosten tijdens de werken op te volgen. In een brief van 14 juni zou minister van Openbare Werken en Mobiliteit, Hilde Crevits (CD&V), de conclusies van het Rekenhof hebben aanvaard. Crevits beloofde maatregelen en beterschap.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud