nieuwsanalyse

N-VA wil macht katholiek onderwijs breken

Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) bezoekt vandaag maar liefst vijf verschillende scholen. ©BELGA

N-VA-voorzitter Bart De Wever wil de volgende minister van Onderwijs leveren om te kunnen ingaan tegen de top van het katholiek onderwijs. Het zou meteen de test zijn voor de strijd van de N-VA tegen het middenveld.

Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) bezoekt op deze eerste schooldag maar liefst vijf verschillende scholen die op bepaalde onderwijstrends in Vlaanderen vooruit lopen. Maar terwijl de spotlights op haar zouden moeten schijnen, wordt de dag overschaduwd door de uitspraken van N-VA-voorzitter Bart De Wever.

Gaat de kwaliteit van het Vlaams onderwijs achteruit? 

De kwaliteit van het Vlaams onderwijs is moeilijk te meten. In tegenstelling tot sommige andere landen kent Vlaanderen bijvoorbeeld geen centraal examen op het einde van het middelbaar onderwijs.

De driejaarlijkse internationale PISA-ranking vergelijkt Vlaanderen wel met andere landen. Uit het laatste PISA-onderzoek bleek dat Vlaanderen er op achteruit gaat voor wiskunde en licht daalt voor wetenschappen. Desondanks staat Vlaanderen nog steeds aan de Europese kop voor wiskunde.

Ook uit andere testen blijkt dat Vlaamse leerlingen het minder goed doen. Zo bleek eind vorig jaar uit de internationale PIRLS-studie dat het gemiddelde niveau voor begrijpend lezen in het vierde jaar lager onderwijs in tien jaar tijd fors gedaald is. Zowel de sterke leerlingen als de zwakkeren gaan er op achteruit.

Uit diezelfde internationale testen bleek dat de kloof tussen autochtone en allochtone leerlingen nergens zo groot is als in Vlaanderen. Ook de kloof tussen de sterke en zwakke leerlingen is in ons onderwijs erg groot. Als gevolg daarvan lag de focus van het onderwijsbeleid lange tijd op gelijke kansen en minder op excellentie. De laatste jaren is die slinger aan het terugslaan.

Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) zegt regelmatig dat ze de lat opnieuw hoger wil leggen. Zo wil ze de nieuwe eindtermen - wat leerlingen moeten kennen en kunnen - ambitieuzer maken en moeten alle leerlingen in de eerste twee jaar voor bepaalde vakken een minimumlat halen. 

 

De Wever claimt in een interview met het VRT-programma De Ochtend de onderwijsportefeuille in de volgende Vlaamse regering. 'Dit is geen aanval op Hilde Crevits', zegt de N-VA-voorzitter Maar ik zou graag die minister van Onderwijs hebben. Niet omdat ik Crevits niet leuk vind, maar omdat wij een minister nodig hebben die verder van de koepels verwijderd staat. Die daar meer druk op kan zetten.'

Hij reageert daarmee op een artikel van Het Laatste Nieuws afgelopen weekend dat de achteruitgang in het Vlaams onderwijs (zie inzet) illustreert. Die achteruitgang is niet nieuw. Het was zelfs de aanleiding voor de hervorming van het middelbaar onderwijs die Pascal Smet (sp.a), de vorige onderwijsminister, op poten wou zetten. Maar over waarop de manier de achteruitgang moet worden tegengegaan, is al jaren discussie.

Daarbij hanteert de N-VA andere recepten dan de top van het katholiek onderwijs. Zo was de Guimardstraat, waar de katholieke onderwijskoepel gehuisvest is, een forse voorstander van de hervorming van het middelbaar onderwijs met een brede eerste graad. De N-VA torpedeerde dat plan vanuit de Vlaamse regering. 

Terwijl de Guimardstraat herexamens ontmoedigt, vindt de N-VA het gebruik van herexamens net nuttig. En terwijl het katholiek onderwijs schoolbesturen aanmoedigt meer samen te werken zodat schooldirecteurs hun handen vrij krijgen voor onderwijstaken, ziet de N-VA een 'machtsgreep' van het katholiek onderwijs.

Maar de N-VA ergert zich nog het meest aan de manier waarop de katholieke onderwijskoepel zich 'bemoeit' met de individuele scholen. Terwijl het in theorie aan het Vlaams Parlement is om via de eindtermen te bepalen wat leerlingen moeten kennen en kunnen, vindt de N-VA dat de koepels via hun leerplannen ook die opdracht naar zich toetrekt. Het leidde de afgelopen jaren tot de ene rel na de andere tussen de N-VA en het katholiek onderwijs.

Schaduwminister

De laatste jaren begon de N-VA zich bovendien steeds heviger te profileren op het onderwijsbeleid. Vlaams Parlementslid Koen Daniëls (N-VA) wordt wel eens de 'schaduwminister van Onderwijs' genoemd.

De Wever is naar eigen zeggen zelfs fier dat zijn partij een aantal hervormingen heeft kunnen tegenhouden. 'Wij hebben zwaar gewogen in het afblokken van een aantal dingen zoals het afschaffen van het bijzonder onderwijs of het invoeren van een brede eerste graad (waarbij leerlingen tot 14 jaar min of meer dezelfde leerstof krijgen, red.)', zei hij in De Ochtend. 'We hebben onze job gedaan, maar je kunt natuurlijk meer doen als je zelf aan het roer staat.'

Daarbij wil de N-VA de focus meer op excellentie leggen. 'We willen onze grootste troef in het onderwijs - onze kwaliteit - behouden.' Volgens De Wever legt de katholieke onderwijskoepel te veel de nadruk op 'leuke' dingen en hamert ze te weinig op klassieke kennis, taalvaardigheid en abstract denken. 'We hebben een minister nodig verder van de koepels verwijderd staat.'

Andere recepten

Bij CD&V valt de demarche van de De Wever niet in goede aarde. De N-VA kon bij de regeringsvorming in 2014 perfect de onderwijsportefeuille krijgen, luidt het daar. Toen al circuleerde de naam van huidig staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken. Hij is pedagoog en had op het kabinet van Geert Bourgeois (N-VA) al het onderwijsbeleid gevolgd. 

CD&V ging er zelfs van uit dat de N-VA Onderwijs zou claimen, want zelf wilden zij vooral de minister van Welzijn leveren. Maar volgens de christen-democraten vond de N-VA onderwijs 'te veel miserie.' Crevits kreeg bij de start van haar regeerperiode veel kritiek omwille van de besparingen in onderwijs. Om haar beleid nu openlijk af te vallen terwijl de Vlaamse verkiezingen nog ver weg zijn, is volgens de christen-democraten weinig loyaal. Zeker omdat de N-VA zelf geregeld uitpakt met de realisaties in onderwijs.

Maar voor de N-VA gaat het niet over Crevits - al is zij dan het West-Vlaamse goudhaantje van de christen-democraten. De Vlaams-nationalisten ergeren zich vooral aan de manier waarop Boeve het katholiek onderwijs leidt en winden er geen doekjes om: het geld moet naar de scholen zelf gaan in plaats van naar de onderwijskoepels. Enkel door zelf de minister te leveren, is dat haalbaar.

Valse tegenstelling

Boeve geeft zich niet zonder slag of stoot gewonnen. 'Degenen die zeggen dat ze door de onderwijskoepels af te schaffen het onderwijs kunnen herfinancieren, maken de mensen blaasjes wijs', zegt hij in een reactie aan De Tijd.

We hebben een minister nodig die verder van de koepels staat. Die daar meer druk op kan zetten.
Bart de wever
n-va-voorzitter

De Wever creëert volgens Boeve een valse tegenstelling, want ook hij hamert op excellentie in het onderwijs. 'We kennen de knipperlichten over de kwaliteit van het Vlaams onderwijs. In onze nieuwe leerplannen zetten we volop in op ambitieus onderwijs voor iedereen. De kenniscomponent is daarin uiteraard ook belangrijk.'

En hij waarschuwt de N-VA. 'We hebben al samengewerkt met christendemocratische, socialistische en liberale ministers. Als zij het algemeen belang van onderwijs voor ogen houden en dat in gezamenlijk overleg doen, is dat altijd goed gelukt. Minister Crevits werkt goed samen met àlle onderwijsverstrekkers. Dat is een belangrijk element voor een aantal van haar successen.'

Lees: wie in onderwijs iets wil realiseren, moet de onderwijsverstrekkers mee aan boord krijgen. Vorige ministers zoals Pascal Smet (sp.a) en Marleen Vanderpoorten (Open VLD) hebben zich daar regelmatig aan mispakt.

Macht van middenveld

Het is precies daar dat de N-VA verandering in brengen. Net zoals ze op federaal niveau de macht van de vakbonden en de mutualiteiten wil inperken, wil ze op Vlaams niveau snoeien in de macht van het middenveld in het onderwijs.

Tot nu toe botsten ze daarbij op de coalitiepartners en op de onwil van degenen die wel aan het roer staan, zoals Crevits, Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) of federaal minister van Werk Kris Peeters (CD&V).

Zelfs als de N-VA volgend jaar de onderwijsportefeuille claimt, zal coalitiepartner CD&V haar verzet niet staken. Of ze er effectief in slaagt de vleugels van de onderwijskoepels te knippen, zal dan moeten blijken. Het wordt hoe dan ook een belangrijke test voor de strijd van de N-VA tegen het middenveld.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content