interview

‘Niemand hoeft mijn handje vast te houden'

©Saskia Vanderstichele

Minister van Media Benjamin Dalle (CD&V) bestrijdt het beeld dat grote machinaties schuilgaan achter het ontslag van VRT-topman Paul Lembrechts. ‘In een ander bedrijf was het niet anders gegaan.’

Zet Benjamin Dalle (37) in een Brussels café en het politieke beest in hem floreert. Handjes schudden. ‘Je hebt dat goed gedaan, Benjamin!’ Het is woensdagavond, het debat in het Vlaams Parlement over de beslissing van de Vlaamse regering om VRT-topman Paul Lembrechts te ontslaan is net achter de rug. Was de Brusselse CD&V’er tot voor deze week nog een onbekende in de Vlaamse huiskamer, dan is dat bij deze in een klap voorbij.

Dalle greep vorig weekend in bij een totaal ontspoord conflict tussen Lembrechts en zijn officieuze nummer twee, de directeur media & productie Peter Claes. Lembrechts eiste in november het ontslag van Claes, maar kreeg zijn raad van bestuur niet mee. Het conflict schaadde de VRT, oordeelde Dalle. Hij adviseerde de regering Lembrechts zelf te ontslaan, wat gebeurde. De oppositie liep in het Vlaams Parlement storm tegen Dalle en schilderde hem af als ‘de doodgraver van de VRT’.

Dat was de vuurdoop voor de Brusselaar, die in oktober onverwacht minister werd. Met 2.000 voorkeurstemmen raakte hij niet verkozen als Brussels CD&V-lijsttrekker voor het Vlaams Parlement en zijn politieke carrière leek over voor ze begonnen was. Maar CD&V viste de architect van de zesde staatshervorming en de directeur van zijn studiedienst op bij de verdeling van de portefeuilles. ‘De eerste weken waren een rollercoaster’, zegt hij.

Als reden voor Lembrechts’ ontslag verwees u naar het conflict in het directiecomité van de VRT. Maar was het ook geen wraakoefening omdat hij kritiek had op uw besparingen?

Benjamin Dalle: ‘Dat is wat de vakbonden en de oppositiepartijen nu al de hele week zeggen. Ik stoor me daar geweldig aan, want het is intellectueel oneerlijk. Het is niet meer dan normaal dat een CEO opkomt voor zijn zaak en vragen stelt bij de besparingen. Lembrechts opvolger, Leo Hellemans, zal dat ook doen. Het ontslag heeft een andere reden: een conflict waardoor de top van de VRT in een totale impasse is beland. Lembrechts heeft in december het ontslag van Peter Claes aan de raad van bestuur voorgelegd, maar die heeft dat unaniem geweigerd. Een bemiddelingspoging heeft niets opgeleverd. De bemiddelaar heeft vorige woensdag in een nota aan de raad van bestuur laten weten dat het vertrouwen niet kan worden hersteld. Als het vertrouwen weg is, moet ik als minister ingrijpen. In een ander bedrijf zou dat niet anders zijn gegaan.’

Enkel de voorzitter van de raad van bestuur, uw partijgenoot Luc Van den Brande, kreeg de bewuste nota te zien. Hoe kunt u iemand ontslaan zonder die informatie?

Dalle: ‘Ik heb vorige week woensdag een mondeling verslag gekregen over het rapport, maar eigenlijk doet dat er niet toe. De inhoud van dat rapport is irrelevant voor de Vlaamse regering. Het is aan de raad van bestuur om te oordelen over wat in het bedrijf gebeurt. Als die raad op basis van het rapport vaststelt dat er een impasse is, moet ik ingrijpen.’

Ook de overige leden van de raad van bestuur hebben het document niet te zien gekregen. Zo heeft het er toch alle schijn van dat Van den Brande Lembrechts weg wou?

Dalle: ‘Het is niet mijn verantwoordelijkheid dat ze dat document niet kregen. Dat is een zaak van de raad van bestuur zelf. Ik heb begrepen dat de bestuurders het rapport niet kregen omdat het een soort van assessment is, een beoordeling van karakters. Maar het werd hen wel mondeling toegelicht.’

‘Soms wordt gedaan alsof Van den Brande op eigen houtje handelde, maar dat klopt niet. De volledige raad van bestuur heeft zich tegen het ontslag van Claes gekant. Of hij kan blijven, moet Leo Hellemans uitzoeken. Hij krijgt het rapport wel en zal op basis daarvan een voorstel over Claes’ toekomst voorleggen aan de raad van bestuur.’

BIO Benjamin Dalle

Vlaams minister van Media, Jeugd en Brussel Benjamin Dalle is jurist van opleiding en is sinds 2008 actief op verschillende CD&V-kabinetten. Als kabinetschef van Servais Verherstraeten voerde hij de zesde staatshervorming uit.  In 2016 werd hij het hoofd van de CD&V-studiedienst. Bij de verkiezingen van 2019 trok hij de Brusselse CD&V-lijst voor het Vlaams Parlement, maar raakte hij niet verkozen.  Hij werd opgevist als minister.

Volgens sommigen is het beeld ontstaan dat u een handpop van Luc Van den Brande bent.

Dalle: ‘De mensen die mij kennen, weten dat dat beeld niet strookt met hoe ik werk. Ik heb niemand nodig om mijn handje vast te houden. Ik denk autonoom en neem beslissingen. Het ontslag is op mijn voorstel gekomen en mijn collega’s in de Vlaamse regering hebben dat gesteund.’

Uit de aangekondigde staking op maandag blijkt dat er een vertrouwensbreuk is tussen het VRT-personeel en de Vlaamse regering. Hoe lost u dat op?

Dalle: ‘Ik snap dat het personeel en de vakbonden bezorgd zijn. Met de staking kunnen ze hun bezorgdheid uiten en ik hoop dat nadien de rust weerkeert. Om die reden hebben we ook Hellemans aangesteld als tijdelijke CEO. Hij heeft ervaring in de VRT en hij geniet het vertrouwen van het personeel en de directie. Het laatste dat je van hem kan zeggen is dat hij een stroman van de Vlaamse regering is.’

Hellemans moet de aangekondigde besparingen doorvoeren. Hoeveel marge is er nog als zelfs Van den Brande eerder zei dat de ondergrens is bereikt?

Dalle: ‘De VRT krijgt een dotatie van ruim 260 miljoen euro en wij besparen daar dit jaar 2,4 miljoen euro op. Dat stijgt tot 12 miljoen euro in 2024. Niemand ontkent dat de VRT al belangrijke inspanningen heeft gedaan. Zo is het aantal medewerkers gedaald van circa 2.700 in 2007 naar 2.000 medewerkers vandaag. Maar ik geloof niet dat het onmogelijk is nog iets te doen. 2,4 miljoen euro is 0,9 procent van de totale dotatie. Dat is geen onbelangrijke besparing, maar wel een haalbare. We moeten een debat over de kerntaken van de VRT voeren.’

Niemand ontkent dat de VRT al belangrijke inspanningen heeft gedaan. Maar ik geloof niet dat het onmogelijk zou zijn nog te besparen.

Wat zijn die kerntaken?

Dalle: ‘Nieuws en duiding zijn prioritair, maar cultuur, sport en ontspanning zijn ook belangrijk. We willen niet naar het Nederlandse model, waarbij de openbare omroep belangrijk is voor informatie en duiding, maar ontspanning en sport minder van tel zijn. Als enkel een zender overblijft die inzet op informatie en duiding, interesseer je onvoldoende Vlamingen. De VRT moet er zijn voor iedereen, voor alle lagen van de bevolking.’

Volgens de oppositie maken het ontslag van Lembrechts en de besparingen deel uit van een verrottingsstrategie. De VRT moet kapot, ten voordele van de commerciële zenders.

Dalle: ‘Ik weet dat bepaalde mensen zich hebben gestoord aan bepaalde passages uit het regeerakkoord. Op basis daarvan is een heel intentieproces gemaakt alsof we de VRT willen kapotmaken. Niemand in de regering betwist dat we nood hebben aan een sterke en kwaliteitsvolle openbare omroep. Maar natuurlijk hebben we in de beleidsnota een paar dingen naar voren geschoven die we belangrijk vinden. Dat is normaal. We zijn de enige aandeelhouder.’

De heisa over de VRT volgt op een reeks andere moeilijke dossiers voor de Vlaamse regering. Waarom ging de start zo de mist in?

Dalle: ‘In Vlaanderen hebben we doorgaans tegen midden juli, een paar weken na de verkiezingen, een nieuwe regering. Dan is er een hele zomer om de kabinetten samen te stellen en de begroting en de beleidsnota’s voor te bereiden. Door de late vorming van de regering moest dat nu allemaal snel gaan. Dat is ongelooflijk hectisch en dan zijn fouten onvermijdelijk. De start was daardoor moeizaam. Nu is het aan ons te bewijzen dat we gaan voor een positief project voor Vlaanderen.’

Dat zal nodig zijn om uw partij, die slecht scoorde bij de verkiezingen, er bovenop te krijgen. Hoe verklaart u die slechte uitslag?

Of de oplossing christendemocratisch, socialistisch, liberaal of nationalistisch is, deed er niet meer toe. De mensen geloofden het gewoon niet meer.

Dalle: ‘Alle traditionele partijen hebben verloren. Dat enkel de extremen zijn gegroeid, komt doordat de regering-Michel is gevallen. Daardoor geloofden veel mensen niet meer dat de politici nog in staat zijn de zorgen, bijvoorbeeld over hun pensioen, weg te nemen. Of de oplossing die je aandraagt dan christendemocratisch, socialistisch, liberaal of nationalistisch is, doet er niet meer toe. De mensen geloofden het gewoon niet meer.

‘Toch ben ik ervan overtuigd dat wij vanuit onze christendemocratische personalistische ideologie goede oplossingen hebben voor de complexe problemen van mensen. Oplossingen die, anders dan de simplismen van de populisten, de problemen ook oplossen.’

Van dat personalisme weet ongeveer niemand wat ermee wordt bedoeld.

Dalle: ‘Volgens onze communicatie-experts moeten we daar niet meer over spreken, maar ik trek me daar niet te veel van aan. Het personalisme gaat ervan uit dat de mens nooit alleen staat. Wij geloven in verantwoordelijkheid, maar ook in solidariteit. We moeten ondernemers de kans geven zich te ontwikkelen, maar tegelijk moeten we de zwakkeren ondersteunen. We laten individuen niet aan hun lot over maar proberen hen te versterken zonder dat de staat alles moet oplossen. Daarom stimuleren we het middenveld en de ondernemers. Dat gedachtegoed staat er, maar we moeten bekijken hoe we het scherper kunnen communiceren, hoe we kunnen verjongen en vernieuwen en hoe we de band met de lokale afdelingen kunnen versterken.’

Terug naar de Dorpsstraat is een Wetstraatcliché. Wat betekent dat eigenlijk?

Dalle: ‘In tegenstelling tot op 26 mei hebben we het bij de gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2018 wel goed gedaan. Onze lokale mensen zijn bijzonder geëngageerd en staan bekend als goede bestuurders. We moeten naar hen luisteren, want het is niet in de Wetstraat dat je leert wat de mensen vinden. Enkel als we dat doen, kunnen we echt dicht bij de mensen staan. Als we de problemen van de mensen kunnen oplossen, kunnen we vooruitgaan.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud